Ieder jaar hangen voetbalhelden van weleer hun voetbalschoenen aan de wilgen. De meeste van hen verdwijnen langzaam uit het collectieve geheugen. Roadto2010 houdt de herinnering aan deze Vergeten Voetballers levend. Deze week: George Weah, Afrikaans voetballer van de eeuw.

Eigenlijk is George Weah, een van de grootste Afrikaanse voetballers ooit, helemaal geen vergeten voetballer. Iedere voetbalminnende Afrikaan kan zich de boomlange spits voor de geest halen. Sterker: in zijn geboorteland wordt hij als een god aanbeden.

Ook in Europa zijn we de voetballer Weah niet vergeten. Hij werd in 1995 uitgeroepen tot beste speler van Afrika, van Europa en van de wereld. Velen zullen bij het noemen van zijn naam denken aan AC Milan of Monaco. Zo succesvol als zijn clubcarrière was, zo sneu is zijn loopbaan als international. Weah speelde vanwege de nietige status van zijn vaderland nooit op een WK.

George Tawlon Manneh Oppong Ousman Weah ziet het levenslicht op 1 oktober 1966 geboren. Zijn wieg staat in een sloppenwijk in de buurt in de hoofdstad Monrovia, de hoofdstad van Liberia. Zijn ouders William T. Weah, Sr. en Anna Quayeweah laten het opvoeden van hun zoon over aan diens grootmoeder.

Pampee Wleh
Weah gaat, in tegenstelling tot de meeste andere inwoners van de sloppenwijk, naar school. Daar wordt hij tijdens een partijtje basketbal ontdekt door Pampee Wleh. De trainer wordt een soort vaderfiguur voor Weah.

Wleh verhuist samen met zijn pupil naar de hoofdstad Monrovia, waar de jonge voetballer voor de Clara Town Survivors gaat spelen. Hij is dan 15 jaar oud. Zes jaar later verhuist hij naar Kameroen. Weah gaat spelen voor Tonnerre Yaoundé, een van de beste teams van het continent. Nog geen jaar later maakt hij de overstap naar Europa.

De Fransman Claude Le Roy, de toenmalige bondscoach van Kameroen, ziet in Weah een uitzonderlijk talent. Le Roy neemt contact op met Arsene Wenger van AS Monaco. Deze is geïnteresseerd en Weah vertrekt naar Europa.

Bij Monaco maakt hij in eerste instantie weinig indruk. Vooral tactisch komt de dan 22-jarige voetballer tekort. Maar Weah weet zich snel aan te passen aan de organisatiegraad van het Europese voetbal.

Onbruikbaar
‘Het was beslist de grootste verandering die ik ooit heb gezien in een speler’, zegt toenmalig Monaco-coach Arsene Wenger achteraf. ‘Hij maakte in het begin een onbruikbare indruk. Maar hij had zo’n ambitie, zo’n vurige wens een ster te worden, dat hij het heeft gemaakt.’

Weah ontwikkelt zich tot een fenomeen. Hij is technisch, krachtig, snel en trefzeker. In 1989 wordt hij voor het eerst verkozen tot Afrikaans Voetballer van het Jaar. Twee jaar later win hij met Monaco de Franse beker, waarna hij naar Paris Saint German vertrok. In 1995, als hij de overstap naar AC Milan maakt, volgt het toppunt van zijn internationale roem: hij wordt uitgeroepen tot Afrikaans, Europees en Wereldvoetballer van het Jaar.

In 2000, na vijf jaar trouwe dienst, is hij niet meer nodig bij AC Milan. Dat is opvallend genoeg het jaar waarin hij wordt uitgeroepen tot Afrikaans Voetballer van de Eeuw.

Weah wordt uitgeleend aan Chelsea, verkocht aan Manchester City en speelt nog een jaar voor Olympique Marseille, maar benadert nergens het niveau dat hij in 1995 had. Hij eindigt zijn carrière bij Al Jazira, een club in de Verenigde Arabische Emiraten, en dat is het laatste wat de internationale voetbalwereld voorlopig van de dan 37-jarige Weah zal horen.

Internationaal avontuur
George Weah’s internationale carrière kwam nooit van de grond. Met een topspits als Weah in de gelederen moet Liberia het WK kunnen halen, zou je zeggen. Het land heeft zich tot op de dag van vandaag echter nog nooit voor een eindronde van het WK gekwalificeerd.

In 1996 haalt het land dankzij Weah voor het eerst de eindronde van de Afrika Cup, maar erg lang duurt dat avontuur niet. Liberia wint één wedstrijd en eindigt in punten gelijk met Zaïre en Gabon, de twee andere team in de groep. Helaas voor de Liberianen eindigen zij op doelsaldo als laatste in de poule en mogen naar huis. Weah scoort niet en stopt als international.

Overigens is het algemeen bekend dat Weah jarenlang eigenhandig het nationale elftal sponsorde. Hij zorgde voor accommodaties, transport en eten als de internationals ergens een wedstrijd moesten spelen. Ook dáár had hij op een gegeven moment schoon genoeg van.

Charles Taylor
Eigenlijk wil hij al niet meedoen aan de Afrika Cup, omdat hij zich niet veilig voelt in Afrika. Na een 2-1 nederlaag tegen Ghana wordt Weah bijna gestenigd door zijn eigen supporters, die hem verantwoordelijk stellen voor het verlies. In 1996 wordt zijn huis in Liberia platgebrand door aanhangers van NPFL-krijgsheer Charles Taylor, die later president werd, nadat Weah in een interview gezegd had dat het door burgeroorlog verscheurde land een mandaatgebied van de Verenigde Naties moest worden.

Uiteindelijk is het Taylor zelf die Weah doet besluiten om nog een keer zijn opwachting te maken voor de nationale ploeg. De gespannen relatie met Taylor is voor Weah de voornaamste reden om er als international uiteindelijk toch een punt achter te zetten.

‘Taylor denkt dat ik op zijn baan uit ben. Hij is jaloers omdat ik in Liberia zo populair ben. Ik ben bang dat ik zal worden gedood, alleen omdat ik beroemd ben. Ik wil niet dat me wat gebeurt zolang mijn kinderen naar school gaan. Ik ben bang en voel me niet meer zeker’, zou Weah later zeggen.

‘Maar’, benadrukt hij. ‘Ik koester absoluut geen politieke aspiraties. Ik wil liever herinnerd worden als de grootste Afrikaanse voetballer van mijn generatie.’

Presidentschap
In 2005 werpt Weah zich onverwacht op als redder van zijn land. Na jaren van burgeroorlog organiseert het land voor het eerst in jaren presidentsverkiezingen. Weah is een van de favorieten. ‘Ik ben iemand die mensen samenbrengt’, zegt hij. ‘De enige die vrede kan brengen in dit land.’

Weah dankt zijn favorietenstatus aan liefdadige activiteiten. De voetbalvedette deelt de jarenlang geld en rijst uit onder zijn landgenoten, financierde zoals gezegd het nationale voetbalelftal en bezoekt kampen voor gedemobiliseerde kindsoldaten, om hen aan te moedigen de wapens neer te leggen. Veel aanhangers noemen hem “Pappie”, in Afrika een zeer gebruikelijke benaming voor vaderlijke leidersfiguren die gunsten uitdelen.

Leiderschap
Liberia heeft in die dagen dringend behoefte aan goed leiderschap. Het West-Afrikaanse land is na decennia van corruptie en bloedvergieten een van de armste plekken ter wereld. Gedrogeerde kindsoldaten terroriseren al jaren de bevolking. Vrijwel alle bruggen zijn kapot, er zijn nauwelijks ziekenhuizen, alle scholen zijn verwaarloosd, er is geen elektriciteit of stromend water meer, en vier op de vijf mensen zijn werkloos.

Hoe Weah, als hij president wordt, de problemen wil aanpakken, is minder duidelijk. Wie hem ernaar vraagt, krijgt slechts te horen dat hij eerlijke, verstandige medewerkers zal aantrekken. Critici vrezen dan ook dat Weah, die zijn middelbare school niet afmaakte, onvoldoende bagage heeft om president te worden.

Weah wint de eerste ronde, maar delft uiteindelijk toch het onderspit. Weah zegt dat er gefraudeerd is, maar deze klacht wordt ongegrond verklaard. Ellen Johnson Sirleaf, voormalig medewerker van de wereldbank en wél hoogopgeleid, wordt de eerste gekozen president van het land.

Weah neemt de kritiek van zijn tegenstanders ter harte: hij gaat naar school. In de Verenigde Staten haalt hij zijn middelbare schooldiploma. In 2007 wordt hij aangenomen op een universiteit in Florida. Volgens sommigen bereid hij zich daar voor op een nieuwe gooi naar het presidentschap in 2011. “Pappie for president!”