Ieder jaar hangen voetbalhelden van weleer hun voetbalschoenen aan de wilgen. De meeste van hen verdwijnen langzaam uit het collectieve geheugen. Roadto2010 houdt de herinnering aan deze Vergeten Voetballers levend. Deze week: Justin Fashanu, een speler uit de Engelse premier league met Nigeriaanse roots.
Justin Fashanu wordt op 19 februari 1961 geboren in Hackey. Zijn vader is een in London wonende Nigeriaanse rechter. Als zijn ouders scheiden wordt de dan vijfjarige Justin met zijn vierjarige broertje John naar een weeshuis gebracht. Niet veel later worden beide broers geadopteerd en gaan ze in Shropham wonen. De broers kunnen het goed met elkaar vinden. De jonge Justin blinkt uit in veel sporten. In eerste instantie gaat hij voor het boksen, maar op 17-jarige leeftijd verruilt hij zijn handschoenen definitief voor kicksen.
In 1981 debuteert Justin bij Norwich City. Binnen een jaar is hij een vaste waarde. Sterker nog, hij is een ster. Een interviewer vraagt in dat jaar wat hij zich wenst voor de toekomst. ‘Nog rijker en nog beroemder worden’, antwoordt de jonge spits. Justin blijkt een echte playboy. Hij draagt dure kleren, bezoekt nachtclubs en gedraagt zich arrogant. Als zijn jongere broer, die jeugdspeler is, een handtekening wil geven aan een jongetje pakt Justin de pen af en zegt dat John nog niks bereikt heeft. ‘Die bekende naam heb je aan mij te danken.’
Bloody poofs club
Met de carrière van Justin gaat het intussen de goede kant op. Hij wordt door coach Brain Clough van Nottingham Forest ingelijfd voor een miljoen pond, het hoogste bedrag dat ooit voor een donkere speler betaald is. Bij Nottingham gaat het snel bergafwaarts. Justin scoort niet, gedraagt zich schandalig en er zijn geruchten dat hij op mannen valt. Later vertelt Clough over de uitbrander die hij Fashanu geeft als hij hoort over diens bezoek aan homobars: ‘Where do you go if you want a loaf of bread?’ I asked him. ‘A baker’s, I suppose. Where do you go if you want a leg of lamb? A butcher’s. So why do you keep going to that bloody poofs’ club?
Aan het eind van het seizoen wordt Justin uitgeleend aan Southampton. Daar speelt hij negen wedstrijden en maakt hij drie goals. Southampton is tevreden over Fashanu, maar de club kan hem niet betalen. Hij wordt voor 150.000 pond verkocht aan de lokale rivaal Notts County. Daar speelt hij twee seizoenen redelijk succesvol.
Door een blessure aan zijn knie lijkt zijn carrière vroegtijdig ten einde te komen. Maar Fashanu geeft niet op. Hij gaat naar de Verenigde Staten voor verschillende knieoperaties en herstelt. Justin wordt echter nooit meer de oude. Hij gaat spelen bij Los Angeles Warmte en het Canadese Edmonton Brickmen.
In 1989 keert hij terug naar Engeland. Hij speelt twee wedstrijden voor Manchester City en vertrekt na een maand weer. Daarna volgen kortstondige contracten bij West Ham United, Ipswich Town en Leyton Orient, waar hij nauwelijks aan spelen toe komt.
Zijn broer John is inmiddels uitgegroeid tot een succesvolle spits. Hij wint in 1988 de FA Cup met zijn ploeg Wimbledon. In dat jaar wordt hij geselecteerd voor het Engelse nationale team, iets wat zijn broer nooit is gelukt. Twee jaar later wordt zijn waarde geschat op 12 miljoen pond, 2 miljoen meer dan Justin.
John voorziet Justin vaak van geld. Hij wil zijn broer graag terug, maar Justin verdwijnt. Hij zoekt geluk in Afrika. In plaats daarvan vindt hij zijn vader in Nigeria. Justin bekeert zich tot het Christendom, maar ook dat biedt weinig houvast.
Homoseksueel
In 1990 komt hij uit de kast. In een betaald interview met The Sun vertelt Justin dat hij homo is en met wie hij relaties heeft gehad. Zijn biecht bestaat uit hele en halve waarheden. Fashanu zegt onder andere dat hij met mannelijke Lagerhuisleden had geslapen. Zijn broer John valt hem publiekelijk af. De titel van het eveneens betaalde interview: John Fashanu: My Gay Brother is an outcast.
Na 1990 gaat het bergafwaarts met Justin Fashanu. Fashanu beweert in een Britse zondagskrant dat hij homoseksuele contacten heeft gehad met twee Britse ministers uit het kabinet van John Major. Namen noemt hij niet. Moe van alle anti-homospreekkoren en bejegeningen van coaches en collega-spelers hangt hij in 1994 zijn kicksen definitief in de wilgen. Maar het noodlot blijft hem achtervolgen. In de Amerikaanse staat Maryland wordt Justin gezocht omdat hij een 17-jarige jongen hebben lastig gevallen tijdens een feest in zijn Amerikaanse huis.
In 1998 hangt hij zich, na een bezoek aan een gay-sauna, op in zijn garage. Hij had net daar voor op de televisie gezien dat de Amerikaanse politie een internationaal opsporingsbevel naar hem had uitgevaardigd. De voormalige aanvaller van Nottingham Forest en Norwich City vreest dat hij geen eerlijk proces zal krijgen en pleegt zelfmoord.
Onschuldig
In zijn afscheidsbrief zegt hij onschuldig te zijn. ‘[...] omdat ik dood wil, liever dat dan mijn vrienden en familie met nog meer ellende opzadelen. Ik wou dat ik een betere zoon, broer, oom en vriend was geweest, maar ik heb mijn best gedaan. This seems to be a really hard world. Ik hoop dat Jezus die ik lief heb mij wil verwelkomen. Eindelijk zal ik rust vinden.’
Fashanu stond op het punt in Columbia, Maryland als voetbalcoach te beginnen bij een pas opgezette Amerikaanse profclub, Maryland Mania. Later blijkt dat hij helemaal niet werd gezocht door de Amerikaanse autoriteiten. De politie had het onderzoek laten vallen wegens gebrek aan bewijs. Nu, meer dan tien jaar later, is Justin Fashanu nog altijd de enige Britse voetballer, die openlijk voor zijn homoseksualiteit uitkwam.
Zijn broer John is inmiddels gestopt met voetbal. Hij was jarenlang een veelgevraagde presentator in Engeland, maar is nu terug in Nigeria. Sinds enige tijd is hij presentator van de Nigeriaanse editie van het populaire programma Deal or no Deal. En opmerkelijker nog: hij is voorzitter van de Nigeriaanse Football League. Vorig jaar werd hij door de Times opgenomen in de lijst met vijftig slechtste voetballers die ooit in de Premier League uitkwamen.
10:14 am op 23 december 2009
Wat een triest verloop van zijn leven. En wat ene moed! Om uit de kast te komen als voetballer dat vergt veel !
R.I.P.