Ieder jaar hangen voetbalhelden van weleer hun voetbalschoenen aan de wilgen. De meeste van hen verdwijnen langzaam uit het collectieve geheugen. Roadto2010 houdt de herinnering aan deze Vergeten Voetballers levend. Deze week: Rabah Madjer, die van het hakballetje.
We schrijven het jaar 1987, 27 mei om precies te zijn. Locatie: het (huidige) Ernst Happel-stadion in Wenen. Bayern Munchen lijkt op weg naar winst in de Europacup 1-finale tegen FC Porto. Het staat 1-0 voor de Duitsers, tot de Algerijn Rabah Madjer dertien minuten voor tijd toeslaat. Zijn inzet: een geniaal hakballetje achter het standbeen langs, belandt achter de verbijsterde Jean-Marie Pfaff. Dit doelpunt zou Madjer onsterfelijk maken.
Rabah Madjer wordt 29 jaar eerder geboren in Algiers, Algerije. Hij begint zijn carrière bij ES Sétif. Daar wordt hij twee seizoen achter elkaar topscorer van de Championnat, de Algerijne hoogste divisie. Hij maakt respectievelijk 33 en 39 doelpunten per seizoen.
Op 20-jarige leeftijd maakte hij zijn debuut voor NA Hussein Dey, de plaatselijke voetbalclub. In Madjer’s debuutjaar wint de ploeg de Algerijnse beker en bereikt het de finale van de Afrikaanse Cup Winners’ Cup. Madjer en de zijnen verliezen echter van Horoya AC uit Guinee. Op 25-jarige leeftijd houdt hij het voor gezien. Hij wil iets van de wereld zien.
Les Fennecs
Het WK in 1982 opent deuren voor de Algerijnse spits. Algerije komt niet door groepsfase heen, maar verslaat West-Duitsland en dat valt op. Madjer maakt in die wedstrijd het eerste doelpunt. Het is zijn veertigste voor “Les Fennecs”. ‘Als je op een WK scoort tegen Duitsland val je op. Na afloop van dat WK toonde een aantal Europese topclubs interesse’, analyseert Madjer jaren later.
Madjer komt terecht bij Racing Club de France, niet bepaald een topclub. De tweede ploeg van Parijs komt uit in de tweede divisie van Frankrijk. Twee jaar eerder besloot de Franse industrieel Jean-Luc Lagardère om de club er bovenop te helpen. Lagardère hoopt dat Madjer zijn ploeg naar een hoger plan kan trekken. De Algerijn maakt meteen indruk. RC Paris wordt vice-kampioen in de tweede klasse. Madjer maakt dat seizoen 20 doelpunten.
De terugkeer in de Ligue 1 verloopt dramatisch voor RC Paris. De ploeg wordt laatste en degradeert. In de winterstop zoekt Madjer zijn heil bij een andere club. Of eigenlijk: hij wordt ertoe gedwongen. In Parijs is men niet tevreden over de prestaties van de Algerijnse spits. Hij maakt het seizoen af bij Tours FC, dat ook degradeert.
Hakballetje
Madjer vertrekt naar FC Porto. Bij de Portugese club speelt hij vijftig wedstrijden. Voor een spits scoort hij niet veel, maar wél op belangrijke momenten. Met als hoogtepunt, natuurlijk, het hakballetje.
‘De dag voor de finale vroeg ik me af hoe de wedstrijd zou verlopen. Mijn kamergenoot Jozef Mlynarczyk was erg zenuwachtig. Ik zei: maak je geen zorgen, we winnen met 2-1. God heeft het gehoord, denk ik’, vertelt de doelpuntenmaker jaren later tegen Fifa.com.
Over het bewuste doelpunt: ‘Ik stond met mijn rug naar het goal. De enige manier om te scoren was met een hakje. Ik deed het instinctief. Ik had geen tijd om erover na te denken.’
‘Die wedstrijd is het mooiste moment van mijn carrière. Ik maakte een doelpunt, assisteerde bij een tweede en won de titel. Ik had nooit gedacht dat ik ooit in zo’n wedstrijd zou mogen spelen.
Wereld keek mee
Madjer vindt het constant herhalen van het doelpunt wat overdreven. ‘Ik heb twee doelpunten met mijn hak gemaakt. Twee maanden na de finale van de Champions League deed ik het in de Portugese competitie. We wonnen met 7-1 en ik maakte een hattrick. Als je het mij vraagt, was die mooier. Die eerste kreeg meer aandacht omdat de hele wereld mee keek’, vertelt Madjer in het Arabische lifestyle magazine NOX.
Na het Europees kampioenschap wint Porto nog een belangrijke internationale prijs, de Toyota Intercontinental Cup. En opnieuw heeft Madjer de hoofdrol in de finale. ‘Ik scoorde in de extra tijd. Een mooie lob van een afstandje. De timing was perfect.’ Madjer werd uitgeroepen tot Man of the Match. Hij kreeg een auto. Deze werd meteen verkocht. De opbrengst moest hij delen met zijn teamgenoten.
‘Voor mij was het een sprookje. Ze waren vanaf het begin erg aardig tegen me, maar het was wel wennen. Ik kwam van een kleine ploeg naar het grote Porto. Het was in het begin moeilijk, maar in die maanden klopte alles.’
Niet lang daarna krijgt hij de Afrikaanse Gouden Bal. Volgens velen zou hij ook de Europese Gouden Bal (Ballon d’Or) verdienen, maar deze is in die tijd voorbehouden aan spelers met Europese roots.
Duurder dan Van Basten
Madjer wordt wereldberoemd. Aan het begin van het seizoen biedt AC Milan 4 miljoen pond voor hem. Als de deal doorgaat is Madjer een van de duurste spelers van zijn tijd. Duurder dan Gary Lineker, Mark Hughes en Marco Van Basten. De koop wordt afgeblazen. Madjer gaat voor een onbekend bedrag naar Valencia.
Daar valt hij niet in de smaak. Na veertien wedstrijden is hij weer terug in Portugal. Daar speelt hij nog tweeënhalve seizoen, voordat hij zijn voetbalschoenen aan de wilgen hangt.
Africa Cup
Als international is Madjer actief op twee WK’s, 1982 en 1986. Zijn grootste prestatie levert hij in 1990. De Algerijnen, met Madjer in de spits, winnen voor de eerste keer de Afrika Cup. De woestijnvossen verslaan favoriet Nigeria tweemaal, in de openingswedstrijd (5-1) en in de finale (1-0).
‘Ik ben gewoon blij dat ik mijn land kon dienen’, aldus de nuchtere spits. ‘Ik heb geweldige herinneringen aan het toernooi.’ Madjer wordt dat jaar voor de derde keer genomineerd voor de Afrikaanse Gouden Bal, maar hij wordt derde.
In 1993 gaat Madjer echt met pensioen. Hij richt zich, zoals zoveel oud-topvoetballers, op een carrière als coach. Hij is actief als coach van Algerije, het tweede elftal van Porto en Al-Sadd uit Doha in Qatar. In dat land boekt hij zijn eerste grote succes als trainer. Met Madjer aan het roer wordt Al-Wakrah voor het eerst kampioen van Qatar.
Een jaar later keert hij terug als bondscoach, een functie die hij tot 2002 vervult. De oud-voetballer moet Algerije voorbereiden op de resterende kwalificatiewedstrijden voor het Afrikaans kampioenschap van 2002. Het land moet het opnemen tegen ondermeer Egypte, Marokko en Senegal. De Woestijnvossen winnen alleen van Namibië en gaan niet naar het WK. Madjer moet opstappen.
Hij begrijpt er niets van. ‘We waren op de goede weg. Het is jammer, maar ik koester geen wrok, want met mijn carrière is het helemaal goed gekomen’, zegt hij later.
Madjer gaat terug naar Qatar om Al Rayyan te trainen. Daarnaast wordt hij analyticus voor Al Jazeera. Met zijn nieuwe ploeg bereikt hij het eindtoernooi van de AFC Champions League. Al Rayyan wordt in de groepsfase uitgeschakeld.
De coach is geliefd in Qatar. Toch stopt hij in 2006 definitief met trainen. Het valt niet meer te combineren met zijn werk als commentator. Begin dit jaar solliciteert hij openlijk naar de functie van Minister van Sport van zijn geboorteland. ‘Ik ben een man van het volk. Als de regering me nodig heeft, sta ik klaar voor mijn land.’
Madjer’s naam leeft voort. Dankzij een moment van genialiteit, staat hij in het collectieve geheugen gegrift. Zijn naam is een begrip geworden, een synoniem voor een hakbal.
