Africa United werd donderdag 15 april in de Amsterdam Arena gepresenteerd. Sindsdien is het boek verschillende keren besproken in de media. Hieronder de recensies uit NRC Handelsblad en de Volkskrant.
“Bijzonder project, want door Afrikanen zelf geschreven”
(Willem Vissers, Volkskrant, 1 mei 2010)
Africa United? Ja, met als ondertitel de weg naar het WK. Want het WK is aanstaande en dat is in Afrika, en die combinatie vormt een aantrekkelijke lokroep voor boekenschrijvers. Het is trouwens een bijzonder boek, omdat het het resultaat is van een bijzonder project.
Wat is er dan zo bijzonder aan? Vaak zijn het Europese journalisten die boeken schrijven over Afrikaans voetbal. Nu zijn de meeste verhalen geschreven door Afrikanen, die overigens wel deels zijn opgeleid door Nederlanders.
Hoe zit dat dan? Afrika United is een initiatief van Twente Ten, en daarin zijn weer World Press Photo, Free Voice, Africa Media Online en lokaalmondiaal vertegenwoordigd. Directeur Verwer van lokaalmondiaal, een bedrijf dat zich onder meer onderscheidt met journalistiek in en over ontwikkelingslanden, heeft zich met de ervaren Afrika-gangers Marc Broere en Chris Bode (fotograaf) ontfermd over de samenstelling van het boek.
Journalisten en fotografen uit tal van Afrikaanse landen zijn geschoold of bijgeschoold. Ze berichten uit hun eigen land, of uit een ander Afrikaans land.
Levert dat nieuwe inzichten op? Soms wel. Zo schrijft Nanama Keita over de verloren identiteit van het Afrikaanse voetbal, dat een hoge prijs betaalt voor europeanisering. Hij verdrinkt in aanbidding voor Jay Jay Okocha, de Nigeriaanse middenvelder van weleer die volgens hem de beste voetballer aller tijden is, door zijn onwaarschijnlijke technische vermogen. Vrijwel niemand zal het met hem eens zijn. Zo noemde Ruud van Nistelrooij Okocha eens een circusvoetballer.
En hoe zit het met de grote Afrikaanse thema’s in het voetbal? De vermenging van politiek en sport, tovenarij, het ronselen van kinderen door louche zaakwaarnemers? Die thema’s komen natuurlijk allemaal aan de orde. Hoe de Ugandese dictator Idi Amin koning Pelé liet invliegen om zijn eigen imago op te vijzelen en hoe hij de nationale ploeg gebruikte om zijn land en zichzelf te profileren.
Hoe een Jean genoemde speler uit Kameroen op een hotelkamer in Griekenland verzeild raakte, waarna de foute makelaar hem in de steek liet. Hoe een bureau, dat de misstanden bestrijdt, deze Jean terughaalde naar Kameroen. De verhalen zijn niet altijd even spannend opgeschreven, maar ze bieden wel degelijk nieuwe inzichten in bepaalde aspecten van het Afrikaanse voetbal, al is het maar omdat de verhalen voor de verandering door Afrikanen zijn opgediend.
Nog iets? Afrikaans voetbal leent zich voor uitbundige fotografie. De sfeer spat doorgaans van de beelden. Dat hebben de makers goed begrepen. Na elk geschreven hoofdstuk volgt een epistel in foto’s, en dat geeft het boek een aantrekkelijk ritme. Opvallend in de fotoreportages is de rol van de vrouwen, in onder meer de arbitrage en het voorzitterschap van een bond. Goed gedaan zo.
Voetbal is erkenning
(TJ, NRC Handelsblad, 7 mei 2010)
Voetbal is vrede. Dat bleek bijvoorbeeld in 2005, toen het door een burgeroorlog geteisterde Ivoorkust een WK-kwalificatiewedstrijd won van Soedan. Spits Didier Drogba pakt tijdens een rechtstreekse tv-uitzending een microfoon, zakt door zijn knieën en smeekt: ‘Burgers van Ivoorkust, wij uit het noorden, zuiden, midden en westen van het land smeken u op onze knieën om elkaar te vergeven! Leg uw wapens neer en roep verkiezingen uit’. Drogba legde hiermee de basis voor de hereniging in zijn land.
Dit is slechts één van de voorbeelden in het mooie Africa United (KIT Publishers, EUR 19,95). Afrikaanse journalisten en fotografen laten zien wat voetbal betekent in hun land: het streven naar een beter leven, de hoogtijdagen voor zwarte magie, een lachende dictator, het verkrijgen van wereldwijd respect. Over hoe George Weah bijna president van zijn land werd. Het boek gaat ook over de fans, hun rouw om het verongelukte Zambiaanse elftal, en over de supporters van The Black Stars: het Ghanese nationale elftal.
Africa United
Het boek Africa United volgt een voetbalgek continent op weg naar dit WK. Het boek staat vol verhalen en beelden van met name Afrikaanse (foto)journalisten die hun passie voor het voetbal in Afrika laten zien. Het toont Afrika zoals we het zelden te zien krijgen: als een continent dat bruist van talent, ambitie en mogelijkheden.
Stefan Verwer en Marc Broere maakten een selectie uit de journalistieke verhalen. Zij behoren tot de initiatiefnemers van het crossmediale journalistieke project Roadto2010. Naast de website www.roadto2010.nl voorziet dit project in een aantal televisiedocumentaires over Afrikaans voetbal. Fotograaf Chris de Bode is verantwoordelijk voor de selectie van het beeldmateriaal.
Africa United is verkrijgbaar in de boekhandel en op de site van KIT publishers.
