Bij zijn aantreden presenteerde de held van het Zambiaanse voetbal zichzelf als een echte leider: ‘De tijd voor retoriek is voorbij, we moeten verenigd blijven in het goede van het spel, want in het voetbal zijn er geen permanente vijanden,’ aldus de nieuwbakken voorzitter kort na zijn verkiezing. Inmiddels wordt er openlijk getwijfeld aan de bondsvoorzitter.

Kalusha’s status in het armste land van Zuidelijk-Afrika is groot. Hij was het immers die het land bij de hand nam na het verlies van het gehele nationale elftal. De selectie kwam om bij een vliegtuigongeluk, maar Kalusha had verplichtingen elders en ontsnapte aan de dood.

Als laatste teamlid probeerde hij de droom van Zambia waar te maken: kwalificatie voor het WK. Ondanks dat hij daarin, eerst als speler en later als bondscoach, niet in slaagde, werd hij met een grote meerderheid verkozen als voorzitter van de nationale voetbalbond FAZ.

Zuid-Afrika
Kalusha’s taak was duidelijk: hij moest het land leiden naar de felbegeerde eindronde van het WK in Zuid-Afrika. De afloop is eveneens duidelijk: Zambia kwalificeerde zich niet, maar tijdens de Afrika Cup in Angola presteerden de Chipopolo boven verwachting. Pas in de kwartfinale werd nipt verloren van Nigeria.

Het betekende bij lange na niet dat de kritiek verstomde. Er waren problemen met de bondscoach, die openlijk solliciteerde naar alle openstaande vacatures bij alle voetbalbonden op het Afrikaanse continent.

Maar er was vooral kritiek op de bondsvoorzitter, die meer tijd besteedt in “zijn” Zuid-Afrika. Daar woont hij met zijn Italiaanse vrouw en treedt hij op als ambassadeur van het WK. Dat doet pijn bij de gemiddelde Zambiaanse voetbalfan, die liever ziet dat de bondsvoorzitter in Lusaka vertoeft en zich bezighoudt met het oplossen van problemen in het lokale voetbal.

Zo zijn er al enkele jaren plannen om het nationale Independence stadion in Lusaka te renoveren, nadat de FIFA het stadion afkeurde voor internationale wedstrijden. De hoofdtribune is al gesloopt, maar de verbouwing is niet begonnen. Plannen zijn er genoeg, maar het ontbreekt aan de uitvoering. Het nationale elftal is daardoor gedwongen haar wedstrijd buiten Lusaka af te werken.

Controverses
Maar zijn continue verblijf in Zuid-Afrika is niet het enige waar men zich in Zambia aan stoort. Zo was er het onderzoek naar de (dubieuze) rol van Kalusha bij de transfer van de minderjarige Emmanuel Mayuka naar Maccabi Tel Aviv. Kalusha werd door de nationale Zambiaanse sportraad geschorst, de FIFA dreigde Zambia uit te sluiten van internationaal voetbal en Kalusha was gedwongen zijn excuses aan te bieden op de nationale televisie.

En dan was er onlangs het schandaal toen Kalusha de Zambiaanse sportjournalist Augustine Mukoka een klap verkocht tijdens de loting voor de eindronde van het WK. Het incident werd breed uitgemeten in de pers in Zuidelijk Afrika. Kalusha leek zijn excuses aan te bieden, maar op de televisie ontkende hij dat het incident überhaupt had plaatsgevonden.

Mukoka deed aangifte tegen het voetbalicoon bij de Zuid-Afrikaanse politie, maar de zaak werd in de doofpot gestopt. De zaak maakte duidelijk dat Kalusha niet tegen kritiek kan. Zo kreeg een verslaggever van The Post tijdens de Afrika Cup een verbod om de spelers te interviewen, nadat hij zich in een artikel kritisch had uitgelaten over de spelers van het nationale elftal en de bondscoach.

Vergadering
Het is te vrezen voor Kalusha dat de kritiek alleen maar zal toenemen, zeker nadat er allerlei geruchten gaan over mogelijke corruptie. Zo zou een deel van het door de overheid beschikbaar gestelde geld voor deelname aan de Afrika Cup zijn verdwenen en werd de voetbalbond deze week aangeklaagd door een overheidscommissie die zich met corruptie bezighoudt. De commissie onderzocht de aanschaf van drie auto’s door de FAZ.

Daarbovenop was er een machtsstrijd binnen de FAZ uitgebroken. Inzet was de vraag of de statuten van de voetbalbond worden nageleefd. Verschillende afgevaardigden hadden vooraf aangekondigd het vertrek van enkele leden van het uitvoerende comité te eisen. De voorstellen daartoe werden echter door het uitvoerende comité verworpen en verschenen niet op de agenda van de vergadering.

De algemene ledenraadsvergadering van de FAZ werd dan ook met spanning tegemoet gezien en de gemoederen liepen hoog op toen de hoogwaardigheidsbekleders zich afgelopen weekend in Lusaka verzamelden. Een lid van het uitvoerend comité werd opgepakt door de politie, nadat hij een verslaggever van The Post aanviel. Daarbij sneuvelde de mobiele telefoon van de verslaggever.

Een lange speech van Kalusha voorkwam dat de vergadering in een chaos eindigde. Toch is de onrust binnen de burelen van de voetbalbond nog lang niet gesust. Ondertussen zal Kalusha zich moeten bewijzen tegen de toenemende kritiek. De gemiddelde Zambiaan kan de voetbalheld Kalusha nog zeker respecteren, maar het advies wat velen geven is dat hij zich maar beter niet met bestuurlijke taken moet bemoeien.