Toen Berti Vogts in 2007 werd aangesteld als bondscoach van Nigeria, zeiden de bestuurders van de voetbalbond: de Afrika Cup winnen of wegwezen. Recentelijk kreeg Mart Nooij de zak omdat hij Mozambique niet naar de finale van datzelfde toernooi had geleid. Afrikaanse bestuurders verwachten niets minder dan een wonder van de coach.
Drie jaar lang was Mart Nooij de bondscoach van het Mozambikaanse nationale elftal. Dat is bijzonder op een continent waar coaches het vaak geen jaar uithouden. In Kameroen bijvoorbeeld hield Arie Haan het geen zes maanden uit. Zijn opvolger Otto Pfister was na een jaar weg. Datzelfde geldt voor de coaches van pakweg Senegal, Ghana, Nigeria, Kenia, Zuid-Afrika en vele andere landen.
Op het Afrikaanse continent hebben de voetbalbestuurders torenhoge verwachtingen van het nationale elftal. De bestuurders hijgen voortdurend in de nek van de bondscoach, niet zelden omdat zij zelf de druk van de supporters voelen. ‘Het publiek leeft hier intens mee,’ zei Nooij onlangs in de Telegraaf. ‘Als je verliest, vliegen de tomaten en stenen het veld op, bij winst gaan de flessen wijn open op de tribunes.’
Mozambique
Mart Nooij hield Mozambique lang in de strijd om deelname aan het WK. Zuid-Afrika haalden ze niet, maar het bereiken van de Afrika Cup was een puike prestatie. De bestuurders dachten daar anders over. Zij lieten Nooij weten dat een halve finaleplaats het doel was. Een zeer onrealistisch verwachtingspatroon, gezien het feit dat het land tijdens haar vorige drie Afrika Cup campagnes nimmer de tweede ronde haalde.
Tijdens de Afrika Cup 2010 kwamen de Mamba’s wederom niet door de groepsfase heen. Mozambique speelde één wedstrijd gelijk en verloren er twee. Niet best maar ook niet slecht, gelet op de kwaliteiten van het elftal. Nooij werd echter direct na de laatste groepswedstrijd ontslagen. ‘Er is geen reden het contract met Nooij te verlengen,’ zei bondsvoorzitter Fezal Sidat. ‘Hij bereikte zijn doel niet om de ploeg naar de finale te leiden.’ Overigens zijn er al weer onbevestigde berichten dat Nooij toch zou aanblijven. Het bevestigt het beeld van de onberekenbare Afrikaanse voetbalbestuurders.
Nigeria
Buitenlandse coaches worden vaak als een redder binnengehaald. Als hij de hoge verwachtingen niet waarmaakt, slaat de vreugde om in haat. Toen Berti Vogts met Nigeria niet verder kwam dan de kwartfinales van de Afrika Cup 2008, werd hij bijkans met pek en veren het land uitgesmeten. Hoe haalde hij het in zijn hoofd om het land zo voor schut te zetten? Dat de laatste Afrika Cup titel van Nigeria uit 1994 stamt, werd voor het gemak vergeten.
De huidige bondscoach Shaibu Amodu heeft het helemaal moeilijk. Dagelijks wordt hij verbaal ontslagen, door de supporters, de pers, de bondsbestuurders en zelfs door Nigeriaanse politici. Het lijkt niet uit te maken of de coach uit eigen land komt of van buiten het continent. In alle gevallen eisen de bestuurders minimaal de Afrika Cup- of WK-titel, en maximaal alle twee.
Namibië
Arie Schans was een tijdlang bondscoach van Namibië. Het lukte hem om het nationale elftal naar de Afrika Cup 2008 te loodsen. Een prestatie van formaat, en Schans liet voor aanvang van het toernooi weten dat hij geen druk op zijn schouders voelde. Men was immers blij dat ze er überhaupt stonden. Desondanks kreeg Schans de bondsbestuurders op zijn dak na het niet halen van de tweede ronde.
Enkele maanden later nam de kritiek van de bondsbestuurders grootse vormen aan. Zij hadden verwacht dat Schans het land naar het WK 2010 zou leiden. In de WK-kwalificatie werd al snel duidelijk dat Namibië dat WK niet zou halen. In juni nam de Nederlander ontslag. Met de amateurs uit Namibië zou hij nooit en te nimmer op het hoogste podium kunnen acteren. Dát feit kon hij simpelweg niet overbrengen aan de bobo’s.
