Kameroen staat bekend als een van de beste Afrikaanse voetballanden. Die titel hebben ze vooral te danken aan één succes: het bereiken van de kwartfinales op het WK van 1990. Sindsdien hebben de Ontembare Leeuwen niets meer gepresteerd op het WK. Hun status berust op folklore.

Wie Afrika en voetbal zegt, zegt Kameroen. Het Kameroen dat in 1990 wereldkampioen Argentinië versloeg. Het Kameroen dat in de achtste finales Colombia uitgeschakelde. Het Kameroen dat pas op het allerlaatste moment ten onder ging tegen de Engelsen in de kwartfinales. Het was het Kameroen van veteraan Roger Milla en zijn aanstekelijke danspasjes.

Maar die prestaties liggen ver achter ons. Kameroen deed dit jaar voor de zesde keer mee aan het WK Voetbal. Een record voor Afrikaanse teams. Maar wat schieten de Ontembare Leeuwen daarmee op? Sinds hun huzarenstukje op het WK 1990 bereikte Kameroen nimmer meer de tweede ronde op het WK.

Desorganisatie
In 1994 lagen de Leeuwen er in de groepsfase uit. Men repte over desorganisatie binnen de delegatie en over stakingen van spelers die bonussen eisten. De afstraffing tegen Rusland (6-1) staat nog vers in het geheugen gegrift. Het WK 1998? Twee keer gelijk gespeeld en van Italië verloren. En 2002? De Leeuwen eindigden met vier punten op de derde plaats. Wéér geen doorgang naar de knock-out fase. In 2006 deden ze geeneens mee.

De trieste waarheid is dat Kameroen sinds 1990 maar één WK-wedstrijd won. Dat was in 2002, toen ze in de tweede groepswedstrijd Saoedi-Arabië met 1-0 de baas bleven. In de tussenliggende periode wonnen de Kameroeners wel Olympisch goud (in 2000) en tweemaal de Afrika Cup (in 2000 en 2002). Maar de prestaties op het WK waren, zacht gezegd, erbarmelijk.

Belangen
Het zijn teleurstellende feiten voor een land met zo’n grote status en zo’n rijk aanbod aan voetballers. In eigen land geven voormalige topvoetballers zoals keeper Joseph-Antoine Bell al jaren de schuld aan de voetbalbestuurders. Zij zouden economische en politieke belangen boven dat van de sport plaatsen. Ruzies tussen bond en ministerie zijn aan de orde van de dag. De FIFA schorste Kameroen dan ook meermalen wegens politieke inmenging in voetbalzaken.

In Zuid-Afrika ging het wederom mis. Ditmaal hadden de bobo’s, zakenmannen en politici zich naar verluidt verenigd. Men had een bondscoach aangetrokken die zijn eigen beleid mocht uitstippelen. Het was echter een beleid dat nergens toe leidde. Kameroen verloor van de Japanners na een vreemde opstelling en tactiek van Paul Le Guen. Hij werd daarna zó onder druk gezet dat hij alle veranderingen subiet moest terugdraaien. Ook dat hielp niet.

Boegbeeld
Sinds 1990 is Kameroen het boegbeeld van het Afrikaanse voetbal. Kameroen was de verpersoonlijking van de opkomende voetbalmogendheden uit Afrika. Uitspraken dat een Afrikaans land binnen niet afzienbare tijd het WK zou gaan winnen, waren vooral gebaseerd op de Kameroense prestaties van weleer. Wat betekent de ondergang van de Ontembare Leeuwen voor het Afrikaanse voetbal? Zijn we allen misleid in de gedachte dat het Afrikaanse voetbal in de lift zit? Zijn we om de tuin geleid door al die Afrikaanse sterspelers in de Europese leagues?

Misschien is de waarheid wel dat er sinds 1990 nauwelijks een structurele verbetering heeft plaatsgevonden binnen de Afrikaanse landenteams. In gevallen als die van Kameroen lijkt de boel zelfs te stagneren. Ligt dat aan het idee dat het Afrikaanse voetbal nog altijd wordt geplaagd door slechte organisatie, vriendjespolitiek en corruptie? Of aan het feit dat men in landen als Kameroen geen lange termijn visie voor het voetbal heeft? Dat men handelt naar de waan van de dag?

Apenvlees
Ooit werd de Afrikanen afgeschilderd als primitieve voetballers die niet volgens tactieken speelden. Ze zouden apenvlees eten en het publiek met rendementloze dribbels vermaken. Van die stereotype beelden zijn we gelukkig af. Afrikaanse landen zijn geduchte tegenstanders op ieder WK. De keerzijde is dat de echte grootmachten uit Europa en Latijns-Amerika zich nog altijd weinig zorgen hoeven te maken om een Afrikaanse dominantie.

Ook dit jaar weer kan het gros van de Afrikaanse teams voortijdig naar huis. Naast Kameroen zijn dat hoogstwaarschijnlijk gastland Zuid-Afrika, Nigeria en Algerije. Alleen Ghana en Ivoorkust maken nog echte kans op de volgende ronde. Zulke resultaten zijn weinig hoopgevend voor de toekomst. Zeker gezien de algemene opvatting dat dit het WK zou zijn, waarop de Afrikanen zouden gaan schitteren.