Sinds bekend werd dat het WK in Zuid-Afrika zou worden gespeeld, liggen de copyright-regels van de FIFA onder vuur. Het is lokale ondernemers ten strengste verboden de woorden ‘WK’, ‘Zuid Afrika’ en ‘2010’ te gebruiken. Ook moeten ze hun spullen ver van het stadion verkopen.
De arrestatie van de “Bavaria-Babes” is misschien wel het bekendste gevolg van de regels van de FIFA maar ook in Zuid-Afrika zijn de eerste rechtszaken een feit. Een ondernemer die kettingen maakt met daaraan een voetbal, een vuvuzela en het cijfer 2010 moet voor de rechter verschijnen voor het schenden van de copyrights. Zijn advocaat stelt in The Times dat Zuid-Afrika ‘geregeerd wordt door de FIFA, en niet door eigen wet en regelgeving’. Een restaurant in Port Elisabeth moest een schildering van een voetbal van het raam verwijderen, zo meldt de krant.
Ondertussen groeit het verzet van de ondernemers. De T-shirts met Fick Fufa zijn in de straten van Kaapstad te koop en de website Hayibo.com verkoopt t-shirts met ‘FEEFA 2.010 WHIRLED CUP SOWTH AFRIKA.’ Op de site stond bij de introductie: ‘Give the finger to the brand Nazis everywhere!’ Het restaurant Rodos Ionnides in Bloemfontein heeft het logo van FIFA na kunnen maken zonder strafrechtelijk in de problemen te komen door onder meer de voetbal te vervangen door een golfbal.
Stunt
De meest openlijke aanval kwam van luchtvaartmaatschappij Kulula. De prijsvechter lanceerde eerder dit jaar een campagne waarin ze zich de onofficiële luchtvaartdienst van ‘je weet wel wat’ noemde. Toen de reclame uit de lucht moest omdat de maatschappij in de reclame ook een voetbal, de vlag van Zuid-Afrika en een vuvuzela gebruikt had, werd bij de start van het WK een nieuwe stunt bedacht. Iedereen krijgt een speciale korting tijdens ‘wat er nu gaande is’. De maatschappij bood daarbij FIFA-baas Sepp Blatter een gratis vlucht aan.
De grote bedrijven lijken zich, anders dan de lokale ondernemers, geen zorgen te hoeven maken. Posters van voetballers in Nike-shirts zijn overal in de straten en rond het WK te zien, maar het bedrijf heeft zich niet hoeven verantwoorden. Het sportmerk is geen officiële sponsor van het WK maar uit een studie van het bureau Nielsen blijkt dat de meeste mensen denken van wel.
Regels
De Wereldvoetbalbond blijft ondertussen vasthouden aan de strenge regels. In een bericht aan AFP stelde de organisatie dat de FIFA ‘kleine ondernemers zeker niet tegenhoudt om te profiteren van het WK’ en dat de organisaties de regels niet strak toepast ‘op ondernemers die niet agressief adverteren’. Het claimen van de rechten op ‘2010 FIFA World Cup South Africa’ heeft de FIFA geen windeieren gelegd. Verwacht wordt dat het WK de organisatie zo’n 3,2 miljard dollar aan winst zal opleveren.
