De Nigeriaanse legende Austin ‘Jay Jay’ Okocha denkt dat de ellendige prestaties van Afrika op het WK voortkomen uit slecht beleid en een gebrek aan passie bij de spelers.

Door Kennedy Gondwe/Twenty Ten

Alleen de Ghanese Black Stars hebben de groepsfase overleefd. De andere vijf Afrikaanse landen werden in de groepsfase uitgeschakeld.

Deze resultaten zet Jay Jay Okocha, die drie keer heeft meegedaan met het WK en de Afrika Cup won, ertoe aan om naar antwoorden te zoeken: ‘We hadden hoge verwachtingen toen we begonnen met het toernooi, want we dachten dat het een Afrikaans WK was. Maar om eerlijk te zijn, is dat toch niet het geval’, geeft de voormalige sterspeler van Fenerbahçe, PSG, Bolton Wanderers and Hull City toe.

Actie ondernemen
‘De spelers hebben niet begrepen dat ze zich extra hard moeten inzetten om resultaat te boeken. Ze zoeken niet naar oplossingen waarmee ze de wedstrijden op dit punt in het toernooi kunnen winnen, maar wachten gewoon af wat er gaat gebeuren. Maar je moet niet gaan zitten wachten. Je moet actie ondernemen en ervoor zorgen dat dingen gebeuren, en daarin hebben ze volgens mij gefaald.’

Afrika doet al lang mee aan het WK. In 1974 ging het volledig mis. Velen willen dit jaartal liever vergeten vanwege de DRC, voormalig Zaïre, dat een tot nu toe ongebroken record vestigde van 14 tegengoals zonder zelf ook maar één keer te scoren.

Kameroen werd 16 jaar later het eerste Afrikaanse land dat de kwartfinale bereikte en de hoop van de Afrikanen steeg weer. Het duurde echter 12 jaar voor Senegal die prestatie kon evenaren.

Gebrek aan discipline
In de tussenliggende jaren werd het WK gekarakteriseerd door de gebruikelijke problemen van Afrikaanse spelers omtrent hun bonussen, een gebrek aan discipline bij zowel spelers als leden van de bond en halfslachtige prestaties van Afrikaanse sterspelers.

‘De oplossing is dat we hier nog eens goed over moeten nadenken, want het WK is voor de meeste Afrikaanse landen voorbij. We moeten investeren in onze jeugd en gaan plannen, want we plannen niet genoeg in Afrika. We wachten altijd maar af tot er iets gebeurt. We zijn ‘event managers’ geworden en maken geen plannen voor de toekomst,’ zegt Okocha. ‘Afrika moet zich eens goed achter de oren krabben.’

Het continent heeft het al verschillende keren meegemaakt. Misschien zijn de oren wel op. Afrika lijkt in ieder geval niet te leren van haar fouten.

Tweede ronde
‘Daar ben ik het niet mee eens [dat Afrika niets leert], want afgezien van de beginperiode heeft Kameroen het niveau omhoog getild door de kwartfinale te halen. Daarmee hebben zij de norm gezet voor andere Afrikaanse teams,’ zegt de voormalige Nigeriaanse voetballer.

‘Het is Senegal ook gelukt en we hebben de tweede ronde gehaald. Waar wij Afrikanen hebben gefaald, is dat we niet hebben voortgebouwd op ons succes. We begonnen te groeien als continent en onze spelers werden ook tactisch beter omdat ze in Europa gingen spelen.’

‘De reden waarom we uiteindelijk toch falen, is omdat het voetbal nog steeds in handen is van amateurs. Als je jezelf als speler in Europa hebt verbeterd, keer je toch weer terug naar die oude mentaliteit, die oude manier van spelen en als speler val je dan soms tussen wal en schip.’

Gebrekkige leiding
De 37-jarige Okocha, die nu niet meer speelt, meent dat Afrika geen munt heeft geslagen uit het succes van Kameroen en Senegal vanwege de gebrekkige leiding. Hij vraagt om een verandering in de mentaliteit van de Afrikaanse managers. ‘Die managers weten niet zoveel en aangezien ze weigeren om dat feit onder ogen te zien, proberen ze de spelers omlaag te trekken naar hun eigen niveau,’ zegt hij.

‘En als een speler weigert om naar hun niveau af te dalen, dan geven ze hun cultuur op en worden ze niet meer gerespecteerd. Daarin hebben wij als Afrikanen gefaald. Als wij, de spelers, naar Europa gaan om onze carrières te verbeteren, dan moeten de managers ook de kans krijgen om naar het buitenland te gaan en hun kennis uit te breiden. Maar dat hebben we niet gedaan. We hebben niet geïnvesteerd in plaatselijke coaches en dat is volgens mij de reden dat we hebben gefaald.’

Nationale kleuren
Jay Jay sluit af door te zeggen dat zijn teleurstelling nog wordt versterkt door een groep Afrikaanse sterren zoals Didier Drogba die in de nationale kleuren niet presteren zoals bij hun clubs. ‘Ik hoef die spelers niet te dekken, want ze hebben niet goed gepresteerd. Ze hebben onder hun niveau gespeeld en dat zegt iets over hun karakter,’ zegt Okocha.

‘Onze spelers hebben volgens mij niet genoeg passie voor het spel getoond, niet genoeg karakter in de manier waarop ze voor het continent spelen. Daarin ligt het verschil. Ik heb ze niet zien spelen zoals ze voor hun clubs spelen.’