Foto's door: Stefan Verwer/Twenty Ten

De politie trad vandaag hard op tegen protestanten, die eisen dat de gemeente de toegezegde investeringen in huisvesting, water, sanitatie en elektriciteit – die zo hard nodig zijn in de arme buurten van Sharpeville -  hervat.

Sinds maandag werpen demonstranten blokkades op in de toegangswegen naar de stad. In de rellen die uitbraken zijn tientallen mensen verwond door rubberen kogels en zijn minimaal tien mensen opgepakt. De rellen zijn uitgebroken nadat de toegezegde investeringen werden stopgezet ten behoeve van de bouw van stadions en infrastructuur voor het WK, dat vanaf 11 juni in Zuid-Afrika zal plaatsvinden.

“Bricks”
Richard “Bricks” Mokolo is één van de leiders van de protesten. Al dagenlang is hij in de weer om gearresteerde kameraden vrij te krijgen bij de politie en probeert hij te bemiddelen met de autoriteiten.

Hij kan zich er nog steeds over opwinden. Als leider van de anti-privatiseringsbeweging in Sharpeville was hij aanwezig bij de presentatie van de WK-plannen van het Lokale Organisatie Comité (LOC). Het idee was dat Sharpville en omstreken ook zouden profiteren van het naderende voetbaltoernooi. ‘Ons werd van alles in het vooruitzicht gesteld. WK-fans zouden de Vaal aandoen en voetbalteams zouden hun trainingskamp in en rondom Sharpville opzetten’, aldus Mokolo.

Sanitatie
Enkele maanden geleden stelde het LOC dat de gemeente daarvoor wel enkele investeringen moesten doen. Die investeringen zouden ten koste gaan van het huidige budget. Bricks: ‘Wij waren enorm verbaasd toen ons in dezelfde bijeenkomst werd verteld dat dit geld moest komen van de geplande investeringen in de aanleg van waterleidingen, rioleringen en elektriciteit in onze townships.’

Zonder consultatie besloot de gemeenteraad de werkzaamheden te stoppen en er werd meteen begonnen met de renovatie van het oude George Thabe stadion en de sportvelden rondom de Vereeniging Universiteit, waar respectievelijk het Ivoriaanse en Zwitserse nationale voetbalelftal zouden moeten trainen tijdens het WK. Daarnaast werden de wegen van Sharpeville naar Johannesburg verbeterd, maar ten koste van de toegezegde investeringen voor de townships.

Corruptie
Mokolo kwam net als zo velen in het township in verzet: ‘Dit komt bovenop de verontwaardiging die wij voelen tegen het feit dat de overheid de toegezegde diensten, zoals woningbouw, water, elektriciteit en sanitatie niet levert.’ Volgens Mokolo worden de contracten aanbesteed binnen de kleine kring van de ANC-elite. De corruptie zorgt ervoor dat zelfs trouwe ANC-aanhangers zich tegen hun leiders keren en eisen dat de overheid haar beloftes nakomt.

Apartheid
Mokolo heeft zijn bijnaam “Bricks” te danken aan zijn verleden als voetballer. ‘Ik kon scoren, maar was vooral een harde verdediger; daarom noemen ze mij Bricks’, aldus Mokolo, die zijn voetbalcarrière opgaf en als activist streed tegen apartheid. Terugkijkend vindt Mokolo dat er niks veranderd is: ‘Vroeger streden we tegen apartheid, tegen de kloof tussen zwart en wit; nu strijden we tegen de kloof tussen arm en rijk.’

Het is een strijd die volgens Mokolo na de afschaffing van apartheid is doorgegaan. ‘Ik kan niet stoppen, want ik ben ooit begonnen aan de strijd om de leefomstandigheden van mijn volk te verbeteren, en die strijd is nog steeds nodig.’

Mokolo voorspelt dat het naderende WK aanleiding zal zijn voor nog veel meer protesten: ‘The World Cup will be our chance to make our voices heard…we are getting ready.’

Klik hier voor meer informatie.

Een ooggetuigenverslag van de rellen
Al op de snelweg die naar Sharpeville leidt zijn de sporen van de protesten duidelijk te zien. De weg ligt vol stenen en langs de kant van de weg liggen uitgebrande autobanden. De politie is massaal aanwezig.

In de buurt van het George Thabe stadion, waar Ivoorkust haar trainingen zal afwerken, heerst een gespannen situatie. Politie en betogers spelen een kat en muisspel. Alle winkels en tankstations zijn gesloten. Op de hoek van de straat staan gewapende politieagenten. Een steeds grotere menigte verzamelt zich in de straat, wachtend op wat komen gaat.

Op de terugweg naar Johannesburg horen wij van Mokolo dat de loco-burgemeester van Johannesburg de menigte heeft toegesproken. Zijn boodschap is dat de gemeente zo snel mogelijk een oplossing zal vinden voor de problemen. Het is de vraag of de toezegging nog wordt geloofd. Al sinds 1994 belooft de nieuwe regering dat alle armen toegang krijgen tot basisvoorzieningen als huisvesting, water, sanitatie en elektriciteit. Keer op keer werden deze beloften herhaald, maar tot op heden zijn ze nooit waargemaakt.