In de aanloop naar het WK blogt Twan Spierts vanuit Zuid-Afrika over de voorbereidingen op het grootste voetbaltoernooi ter wereld. In zijn eerste blogs geeft hij de achtergrond en de geschiedenis van het gastland weer.
Hoe is Zuid-Afrika geworden zoals het nu is? Voordat ik dieper in ga op zaken die momenteel in Zuid-Afrika spelen, is het misschien handig om iets meer achtergrond bij het land te hebben. Vanwege de complexe geschiedenis splits ik dit verhaal op in een aantal delen.
Het prille begin
Zuid-Afrika is naar schatting al zo’n honderdduizend jaar bewoond door mensen. Door de eeuwen en millennia heen migreerden er mensen vanuit heel Afrika naar het zuiden. Zo kwamen er verschillende volkeren terecht in het gebied wat later Zuid-Afrika zou worden. Van origine woonden er vooral Khoi-San: primitieve, traditionele boeren en jagers. Vanaf de vierde eeuw van onze jaartelling werden die gedeeltelijk verdreven door andere volkeren die zuidwaards trokken. Halverwege het vorige millennium waren daarvan Xhosa’s en Zulu’s in de meerderheid. Momenteel zijn Zulu en Xhosa nog steeds de meest gesproken talen in Zuid-Afrika.
De eerste Europeanen
De eerste Europeaan die Zuid-Afrika bereikte was de Portugese ontdekkingsreiziger Bartolomeu Dias in 1487, die op zoek was naar een vaarroute naar India. Toen hij bijna langs Zuid-Afrika was, weigerden zijn bange bemanningsleden echter om verder te varen. Op de terugweg ontdekte hij Kaap de Goede Hoop, het meest zuidwestelijke punt van Afrika. De naam Kaap de Goede Hoop (Cabo da Boa Esperança in het Portugees) werd gegeven door de Portugese koning João II. De eerste Europese nederzetting werd in 1652, anderhalve eeuw na Dias, gesticht door een Nederlandse expeditie van de VOC onder leiding van Jan van Riebeeck. De VOC, de Vereenigde Oostindische Compagnie, wilde deze basis gebruiken om schepen die onderweg waren naar het oosten te bevoorraden. Deze eerste nederzetting onder bestuur van de VOC groeide uit tot het huidige Kaapstad.
Het zuid-westen van Zuid-Afrika, met linksonder Kaap de Goede Hoop.
De Kaapkolonie
Toen de nederzetting zich uitbreidde kwamen er steeds meer boeren naar de Kaapkolonie. Deze kwamen vooral uit Nederland, maar ook uit andere West-Europese landen. De meeste van hen waren streng calvinistisch. Dat verklaart gedeeltelijk waarom Afrikaners, de afstammelingen van deze kolonisators die momenteel nog in Zuid-Afrika wonen, vaak nog zeer streng gelovig zijn. De boeren kwamen in conflict met de lokale bewoners. Dit resulteerde in een aantal oorlogen, in het Engels de Cape Frontier Wars genoemd. Oorzaak waren vooral conflicten over land en vee, dat de kolonisators zich toe hadden geëigend. Deze oorlogen resulteerden er in dat de lokale bevolking, vooral Xhosa’s, grotendeels verdreven werden uit het zuid-westen.
De Kaapkolonie, rond 1890.
Britse overheersing
In 1795 namen de Britten de macht over van de Nederlanders na de Slag om Muizenberg. Ze wilden zo verhinderen dat de Kaap een Franse kolonie werd. Nederland stond op dat moment onder Frans bewind. In 1803 trokken de Britten zich terug, maar nadat de VOC failliet ging annexeerden ze het gebied definitief in 1806. De Britten probeerden in de eeuw die volgde een tweede kolonie te stichten ten oosten van de Kaapkolonie. Dat resulteerde echter wederom in veel oorlogen met de lokale bevolking.
Twan Spiers is freelance journalist, voetbalgek en journalistiekstudent. Van januari tot en met juli 2010 studeert en werkt hij in Zuid-Afrika. Vanuit het warme zuiden doet hij verslag van de voorbereidingen op het WK en de meningen van Zuid-Afrikanen daarover. Meer over Twan’s reis is te vinden op zijn weblog: www.twanzuidafrika.nl.
