Foto: Nikki Rixon/Twenty Ten

Nigeria is zo goed als uitgeschakeld voor het WK. Dat is niet verwonderlijk, ontdekte journalist Nanama Keita. Rond het nationale elftal voeren politieke belangen de boventoon.

Door Nanama Keita/Twenty Ten

Er is geen team dat meer problemen heeft ondervonden tijdens de aanloop naar een belangrijke voetbalcompetitie dan het team van Nigeria, het dichtstbevolkte land van Afrika.

De hoop van de West-Afrikanen op een soepel verloop van het allereerste FIFA Wereldkampioenschap op Afrikaanse bodem deze zomer, wordt overschaduwd door de eindeloze strijd tussen het landelijk bestuurslichaam van de voetbalsport (NFF) en de presidentiële taakgroep (PTF), een ad-hoc comité dat toeziet op het succes van de Super Eagles in 2010.

De presidentiële taakgroep is door de voormalige president, wijlen Umaru Musa Yar’Adua, gevormd om de pogingen van de Nigeriaanse voetbalbond om het team te kwalificeren voor het WK, kracht bij te zetten. De organisaties hebben echter tegenstrijdige belangen. Hoewel het doel bereikt is en het team zich inderdaad heeft gekwalificeerd voor de finale in Zuid-Afrika, zij het op een weinig overtuigende manier, weigerde het politiek geïnspireerde comité naderhand zijn activiteiten te staken.

Doorn
De betrokkenheid van het comité bij de voorbereidingen van de Super Eagles op het WK is de Nigeriaanse voetbalbond een doorn in het oog. De bond beschouwt het comité als pure tijdverspilling en een poging haar taak, het Nigeriaanse voetbal weer op de kaart te zetten, te kopiëren.

‘De presidentiële taakgroep gaat onze activiteiten in Zuid-Afrika verstoren, omdat we niet op één lijn zitten met hen,’ zei de assistent van het hoofd communicatie van de NFF, Abdul Baki.

Om te beginnen liet de PTF haar autoriteit op het hoogste niveau van het Nigeriaanse voetbal gelden door de inheemse coach Shaibu Amodu naar huis te sturen. Hij was verantwoordelijk voor de teleurstellende derde plaats van de Super Eagles in de Afrika Cup 2010 in Angola.

Ironisch genoeg werd de 51-jarige verdoemde coach onder vergelijkbare omstandigheden, net voor het Wereldkampioenschap van 2002 in Japan/Zuid-Korea, vervangen door zijn plaatselijke collega en oud-lid van de Nigeriaanse FA, Adegboye Onigbinde. Ook toen was de reden dat het team derde was geworden in het continentale toernooi dat zij in 1980 en 1994 hadden gewonnen.

Lagerback
Lars Lagerback, een 61-jarige, voormalige coach van het Zweedse elftal, werd aangesteld als Nigeria’s nieuwe leider. Deze omstreden zet kwam als een zware teleurstelling voor enkele topbestuurders van de NFF en ‘s lands ware voetbalexperts, die gehoopt hadden op een inheemse coach die het team tijdens het eerste WK in Afrika zou leiden.

De PTF spendeert de lieve som van $1.3 miljoen (via de NFF) aan salaris voor de Zweed voor de 5 maanden die hij in Nigeria werkzaam zal zijn, met een optie tot verlenging. ‘Lars Lagerback was niet onze keus,’ zei NFF-bestuurder Abdul Baki, die liet doorschemeren dat de eeuwigdurende vete tussen de NFF en de PTF geleid had tot het onterechte ontslag van coach Amodu in februari.

‘Voor mij is Lagerback niet het antwoord op onze vele voetbalproblemen. Ik zie hem niets presteren in de afgesproken vijf maanden,’ voegde Etim Esin toe, een voormalige ster van de Super Eagles die van 1987 tot 1990 geprezen werd als meest populaire speler van het land.

Esin, die als speler de bijnaam Maradona van Nigeria had, vervolgde: ‘Ik denk dat wij over het algemeen niet weten waar we mee bezig zijn. Ik bedoel, waarom blijven we voor buitenlandse coaches gaan? Ik voorzie echt geen succes aan het eind van de rit.’

Prioriteit
‘Voor 1.3 miljoen dollar neemt iedere coach de uitdaging aan om de Super Eagles naar het WK in Zuid-Afrika te krijgen. Of hij het nu haalt of niet, hij krijgt toch betaald. Dit is een verkeerde prioriteit en totale geldverspilling aan een coach die weinig weet over de Super Eagles en bovendien niet veel tijd heeft om voorafgaand aan het WK met het team te werken.’

‘Eerlijk gezegd vind ik dat één van onze coaches uit eigen land, hetzij Austin Eguavon, hetzij Samson Siasia (de succesvolle U-20 coach) of Sunday Oliseh (lid van het Super Eagles dream team van 1994), de taak had moeten krijgen om de Super Eagles naar het WK te leiden. Daarna had hij met het team naar 2014 kunnen toewerken.’

Belachelijk idee
Coach Amudo werd de laan uitgestuurd hoewel hij zijn doel had gehaald: het bereiken van de halve finale in Angola. Als hij was aangebleven, zou Nigeria naast Algerije het enige van de 32 deelnemende landen zijn geweest met een Afrikaanse coach op Afrikaans grondgebied, terwijl het ook nog eens zijn 50-jarig jubileum viert.

Iedere hoop op de viering van deze twee heugelijke feiten, waardoor er een stukje geschiedenis geschreven wordt tijdens het eerste WK in Afrika, is de bodem ingeslagen door de komst van de minder populaire Zweed en sommige NFF-bestuurders noemden de zet een “belachelijk idee”.

‘We hebben nooit een buitenlandse coach gewild. Van de 32 teams is alleen Amodu een zwarte coach, het toernooi vindt plaats op zwarte bodem en we zijn het grootste zwarte land van de wereld. Daarnaast vieren wij ons vijftigjarig bestaan als natie. Natuurlijk wilden wij geen expat van 50, maar een stelletje gekken heeft ons een buitenlandse coach opgedrongen,’ klaagde Baki.

‘Het WK is erg belangrijk voor ons, maar we zijn er trots op dat we de Zuid-Afrikanen kunnen laten zien dat we echt onafhankelijk zijn, aangezien onze regering de strijd tegen apartheid heeft geleid. We zijn tevreden met iedere plaats in de competitie, maar wat moeten we met een man die door zijn neus praat als coach? Wat een belediging voor Afrikanen, wanneer leren we het nou,’ vroeg Baki zich ontredderd af.

Stap in de juiste richting
Er wordt gezegd dat de PTF het ermee eens was dat er een buitenlandse coach voor het Nigeriaanse team werd ingehuurd. Een van de leden sprak die beschuldiging ronduit tegen.

John Fashanu, lid van de taakgroep, zei dat het uitsluitend de taak is van de Nigeriaanse voetbalbond (NFF) en niet van de PTF om een coach van het Nigeriaanse team aan te nemen en te ontslaan. Hij benadrukte dat de PTF alleen tot taak heeft om de rol van de NFF in het succes van Nigeria tijdens het WK in Zuid-Afrika te versterken.

‘’Wat wij als PTF doen is de NFF onze maximale steun geven. Wij dicteren niet wat zij moeten doen. We hebben alleen aangeboden om het salaris van de coach te betalen, omdat de NFF dat gewoon niet kan opbrengen,’ aldus de 47-jarige ex-international/TV-presentator.

‘De PTF is zich ervan bewust hoe belangrijk de president een goede prestatie tijdens het WK acht, en niets dient dat in de weg te staan.’

Richting
De beslissing om Lagerback aan te stellen in plaats van de zogenaamd geweldige coaches Glenn Hoddle en Sven-Goran Eriksson, wier namen waren genoemd in verband met de baan, vond Fashanu echter een stap in de juiste richting.

Hij beschreef de Zweed als een man met een enorme ervaring als internationaal coach; een man die niet alleen capabel is, maar hopelijk ook verandering teweeg zal brengen voor het team in Zuid-Afrika.

‘Gepassioneerde Nigerianen wilden altijd al een manager die ervoor zou zorgen dat het team professioneel en gedisciplineerd speelde tijdens het WK, in tegenstelling tot de tactiek en het leiderschap van Amodu, waarop veel kritiek was tijdens de Afrika Cup 2010 in Angola.’

‘Lars is een man met een schat aan ervaring als voetbalcoach en op dit moment is hij de beste keus voor Nigeria,’ zei Fashanu over een man die ontslag nam nadat hij er niet in geslaagd was zijn geboorteland Zweden naar het WK van 2010 te leiden, waar Nigeria in één groep zit met Argentinië, Griekenland en Zuid-Korea.

Voetbalpolitiek
Deze nieuwste ruzie in de voetbalwereld maakt duidelijk hoe de politiek de ontwikkeling van het Nigeriaanse voetbal heeft lamgelegd. In een land dat een reputatie heeft opgebouwd vanwege het eeuwigdurende etnische geweld kan alleen het spel van de leren bal voor eenheid zorgen, zoals de Nigerianen vaak ervaren. In die zin bereikt voetbal meer dan religie, maar doordat de vele problemen die in het land voorkomen eerder van menselijke dan van natuurlijke aard zijn, is het effect van voetbal niet afdoende.

Problemen in het Nigeriaanse voetbal variëren van ontoereikende sportaccommodaties tot gebrekkig geschoold personeel, maar de pogingen om ‘s werelds populairste spelletje goed op de kaart te zetten, hebben zwaar te lijden van politieke druk. Degenen die het voor het zeggen hebben, spelen liever politieke spelletjes dan dat ze de status van de sport verbeteren.

Lulu
In 2006 werd Sani Lulu als nieuwe voorzitter gekozen door de Nigeriaanse voetbalbond. Deze verkiezing kwam na een machtsstrijd van twee jaar. Deze strijd draaide in feite om een meningsverschil over de hoeveelheid overheidsbemoeienis in het voetbal.

Aangezien de Nigeriaanse regering de meeste sportactiviteiten in het land bekostigt, vindt zij dat ze inspraak moet hebben in de manier waarop voetbal geregeld wordt. Het mondiale bestuursorgaan voor voetbal, de FIFA, is het hier niet mee eens.

Tot voor kort had de NFF een voorzitter, Ibrahim Galadima, wiens verzoek tot een autonoom NFF warm ontvangen werd door de FIFA. Zijn pogingen om de NFF onafhankelijk van de regering te houden werden echter niet gewaardeerd, wat hij met zijn ontslag heeft moeten bekopen.

Olie
‘De potentie van het Nigeriaanse voetbal kan vergeleken worden met de ruwe olie die we in het land hebben. Vanwege politieke bemoeienis hebben de armen er geen voordeel van,’ merkte Nigeriaanse sportjournalist Adeyinka Adedipe op.

Adedipe, die voor de krant Guardian Newspaper in Lagos werkt, zei dat Nigeria in de sport, en met name voetbal, tweede viool zal blijven spelen bij andere sterke voetballanden zolang de politiek zich ermee blijft bemoeien.

‘Of de overheid het spel nu financiert of niet, het is geen vrijbrief om te bepalen hoe het spel gespeeld moet worden. Voetbal is van de mensen, niet van de overheid,’ voegde hij toe.