De spelersbus van het Togolese nationale elftal is op de grens van Angola en Congo onder vuur genomen. Volgens de laatste berichten zijn twee spelers daarbij ernstig gewond geraakt. Togo was op weg naar Angola om daar deel te nemen aan de Afrika Cup.

Terwijl Didier Drogba zojuist tot BBC’s beste voetballer van Afrika is gekozen, beleefde de regerend Afrikaans Voetballer van het Jaar Emmanuel Adebayor vandaag hachelijke momenten. Op het moment dat de spelersbus op de grens van Angola en Congo stilstond, werd de bus met daarin de voltallige selectie van het Togolese nationale elftal onder vuur genomen.

Volgens een woordvoerder van het Togolese ministerie van Sport is de Angolese chauffeur bij de aanval gedood. Een team dokter, een assistent-coach, een meegereisde journalist en twee voetballers zouden gewond zijn geraakt, waarvan enkele ernstig. Van de voetballers zou het gaan om keeper Kodjovi Obilalé and verdediger Serge Akakpo. Volgens andere bronnen zouden er nog meer gewonden zijn gevallen.

Rebellen
De Togolese spits Thomas Dossevi zegt dat ze “als honden” werden beschoten. ‘Ik heb geen idee waarom. Misschien waren het rebellen. We hebben ons twintig minuten schuilgehouden onder de stoelen. Het was alsof er een oorlog was uitgebroken. Met mij gaat het goed, maar sommige spelers zijn er erg aan toe.’

Op de website van Manchester City valt te lezen dat de Togolese sterspeler Adebayor niet gewond is geraakt. Hij zou behoorlijk “geschrokken” zijn maar hij is “ongedeerd”, aldus de Engelse club. Ook Moustapha Salifou is “shaken but okay”, aldus zijn club Aston Villa.

Cabinda
De aanval vond ‘s middags rond kwart over drie plaats in de olierijke provincie Cabinda, een notoir gevaarlijke streek aan de noordgrens met Congo. De rebellengroepering FLEC-PM voerde hier dertig jaar lang een bloedige onfhankelijkheidsstrijd met Angolese overheidstroepen. In 2006 sloten de rebellen een vredesakkoord met Angola.

Cabinda is de meest noordelijke provincie van Angola, dat door buurland DR Congo fysiek is afgesneden van de rest van het land. De stad Cabinda is één van de vier speelsteden. Het stadion ligt ongeveer 15 kilometer ten noorden van de stad. Angolese militairen zouden in grote getalen aanwezig zijn in de regio. Cabinda is straks de thuishaven van de teams uit Groep B, met daarin naast Togo ook Ivoorkust, Ghana en Burkina Faso.

Bloed
Deze zondag begint in Angola de Afrika Cup. Togo zou op maandag haar eerste wedstrijd spelen tegen Ghana. Aan voetballen denken de Togolezen op het moment uiteraard niet.  ‘Onze eerste aandacht gaat uit naar de gewonden,’ aldus middenvelder Alaixis Romao.  ‘Er lag overal bloed op de grond in de bus. Ze zijn naar ziekenhuizen gebracht en we weten nog niet hoe het met hen gesteld is.’

Intussen wijst alles erop dat het ging om een doelbewuste aanval op een van de voetbalteams van de Afrika Cup. Volgens middenvelder Richmond Forson werd eerst de voorste bus beschoten. Het was de bus met de bagage van de voetballers. Pas daarna namen de aanvallers de spelersbus onder vuur.

‘Ze dachten dat wij in de voorste bus zaten,’ aldus Forson. ‘Dat heeft ons gered. Daarna schoten zij op onze chauffeur en op de mensen voorin de bus. Het is walgelijk om kogels te krijgen voor een voetbalwedstrijd.’

Maatregelen
De vraag is nu hoe het is gesteld met de algemene maatregelen die Angola heeft genomen om de veiligheid van de teams tijdens het toernooi te garanderen. Het zuidelijk Afrikaanse land staat al veel langer te boek als zeer onrustig.

De Angolese regering heeft de aanval bestempeld als een “terroristische daad”. De organisatoren van het toernooi wisten naar eigen zeggen niet dat de Togolezen met de bus naar Cabinda zouden reizen. Zij hadden verwacht dat de Togolezen eerst op hoofdstad Luanda zouden vliegen, en daarna pas de doorreis zouden maken naar Cabinda. Volgens de Togolese spelers had het team overigens wel politiebescherming gekregen.

De regering was snel in het ontkrachten van het idee dat het om FLEC-PM rebellen zou gaan. ‘De FLEC bestaat niet meer,’ aldus een woordvoerder. ‘Het gaat om een groep individuen die moeilijkheden veroorzaken.’ Het is niet waarschijnlijk dat zulke opmerkingen bijdragen aan het herstel van het imago van Angola als een veilig gastland.

Manchester City
Het is onduidelijk wat er nu verder gaat gebeuren. De grote vraag is of Togo zich zal terugtrekken uit het toernooi. Adebayor’s werkgever Manchester City heeft de spits al opgeroepen om zich zo snel mogelijk terug in Engeland te melden.

Het ligt voor de hand dat de teams uit Groep B, waaronder dus WK-gangers Ivoorkust en Ghana, niet happig zullen zijn om nog langer in Cabinda te spelen. Wellicht zal besloten worden om de wedstrijden in deze groep in een andere stad – of zelfs land – te laten plaatsvinden.

Imago van Afrika
Volgens Keir Radnedge, een voormalige redacteur van het tijdschrift World Soccer, komt de aanslag op het meest ongelukkige moment denkbaar. Niet alleen voor Angola, dat zeker één miljard euro heeft gespendeerd aan het toernooi. Vooral het imago van het aanstaande WK loopt een flinke deuk op, zeker in de ogen van het westerse publiek. ‘Dit is waarschijnlijk het ergste dat had kunnen gebeuren aan de vooravond van het WK in Zuid-Afrika,’ aldus Radnedge.

UPDATE 21.50 uur: Rebellengroep FLEC-PM heeft via het radiostation France International de verantwoordelijkheid voor de aanslag opgeëist. ‘Wij hebben de CAF (de Afrikaanse voetbalbond) herhaaldelijk gewezen op het feit dat dit een land in oorlog is,’ zo luidt de verklaring. ‘Zij moeten hiervoor de verantwoordelijkheid nemen. Wij zijn geen rebellen maar vrijheidsstrijders. Cabinda wordt illegaal bezet door Angola en wij willen het gebied bevrijden.

UPDATE 21.57 uur: Crisisvergadering tussen lokale officials en vertegenwoordigers van CAF. Mogelijk worden de wedstrijden in Cabinda verplaatst naar hoofdstad Luanda. Het heeft er alle schijn van dat Togo niet meer mee wil doen.