De meeste voetballers die hun schoenen aan de wilgen hebben gehangen verdwijnen langzaam uit het collectieve geheugen. Roadto2010 houdt de herinnering aan deze Vergeten Voetballers levend. Deze week: James Debbah, het talentvolle neefje van George Weah.

James Debbah is een van de beste voetballers die Liberia ooit gekend heeft. Zijn pech was dat hij altijd in de schaduw stond van zijn beroemde neef George Weah, Wereldvoetballer van het Jaar in 1995. Terwijl Weah naam maakte bij AC Milaan, speelde Debbah bij Olympique Lyon, Monaco en Nice. Als we Weah mogen geloven, had Debba meer talent dan hij.

James “Salinsa” Debbah begint zijn voetbalcarrière in 1984. Samen met George Weah gaat hij voetballen bij Mighty Barrolle, een club in Liberia’s hoofdstad Monrovia. De Liberiaanse journalist Emmanuel Geeza Williams is fan van de club en ziet Debbah van jongs af aan spelen. Ze worden vrienden als ze een jaar of tien zijn.

Williams en Debbah groeien op in Fiamah, een voorstad van Monrovia. Ze vinden elkaar in hun passie voor voetbal. ‘We voetbalden samen op het strand, dat was ons leven toen.’ Debbah speelt bij Mighty Barrolle op het hoogste niveau, Williams is fan. ‘Ik kon niet slapen als ze verloren hadden’, herinnert de journalist zich.

Samuel K. Doe
Na een jaar Mighty Barrolle stapt Weah over naar Invincible Eleven, een andere club uit Monrovia. De inmiddels populaire Debbah blijft vijf jaar langer bij Barrolle. Ook Samuel K. Doe is fan van Debbah. De Liberiaanse president investeert veel geld in diens club Mighty Barrolle. In 1989 kondigt de speler zijn vertrek aan. Debbah vertrekt naar Kameroen, waar hij voor Union Douala gaat spelen.

Na één jaar maakt hij de overstap naar Europa, Frankrijk om precies te zijn. Hij gaat spelen voor Olympique Alès, dat op dat moment in de Franse tweede divisie uitkomt. Williams verliest zijn vriend uit het oog.

Les Rouge et Blanc
Na een succesvol jaar in Frankrijk (zes goal in 21 wedstrijden) draagt Weah hem voor bij Monaco. De club is geïnteresseerd en Debbah maakt de overstap. Hij speelt een seizoen voor Les Rouge et Blanc. Het is een goed jaar voor de club. Monaco wint de Coupe de France, de Franse beker. Debbah speelt twaalf wedstrijden, waarin hij twee keer scoort.

In 1992 gaat hij voetballen bij Olympique Lyonnais. De vier jaar die volgen zijn de beste uit zijn carrière. Hij verovert een plek in de basis en scoort veelvuldig. Toch lukt het hem niet om uit de schaduw van zijn roemruchte neef te treden. In 1995 gaat hij spelen voor OGC Nice, waarna een kort verblijf bij het Belgische Anderlecht volgt.

Parijs
Midden jaren ’90 ontmoeten Williams en Debbah elkaar weer. ‘We kwamen elkaar tegen in Den Haag’, aldus Williams. ‘Hij vond het leuk om me weer te zien en nodigde me uit om in Parijs langs te komen.’ Debbah speelt op dat moment bij Paris Saint-Germain, waar Artur Jorge de scepter zwaait. De Liberiaanse spits komt nauwelijks aan spelen toe. ‘Jorge hield niet van Afrikaanse spelers, werd gezegd’, verklaart Williams. ‘James kreeg geen kans.’

Dat komt ook deels doordat hij veel concurrentie heeft. En Debbah is, hoewel hij veel talent heeft, niet altijd even gemotiveerd. Deze houding valt ook zijn collega’s op. In 1998, tijdens een FIFA-gala in Barcelona, komt de Franse voetballer Lilian Thuram Weah tegen. ‘James is een geweldige voetballer’, zegt Thuram. ‘Ik snap niet dat hij niet beter zijn best doet.’ Weah verwijst hem door naar Williams. ‘James is James, zei ik’ vertelt de journalist. ‘Met James weet je het nooit.’

Politiek
Na Paris SG speelt Debbah in Turkije, Griekenland, Bahrein en Indonesië. Weah, inmiddels gestopt met voetballen, kiest voor de politiek. In 2005 probeert hij president van Liberia te worden. Debbah valt zijn neef openlijk af. Hij steunt diens concurrent. ‘Weah heeft geen ervaring’, zegt hij in een interview met de BBC.

‘Na dat interview is het nooit meer goed gekomen tussen hen’, zegt Williams. De voetballers zien elkaar voor het laatst tijdens de afscheidswedstrijd van oud-teamgenoot Kelvin Sebwe. Zowel Debbah als Weah scoort, maar ze wisselen geen woord met elkaar.

Sinds 2009 heeft de 42-jarige spits geen club meer. ‘Wat hij nu gaat doen weet ik niet’, zegt Williams. Een gooi naar het presidentschap misschien? ‘Nee, daar is hij niet de man voor. Hij heeft andere ambities.’

Leeftijd
De leeftijd van Debbah is onzeker. Zelf heeft hij meer dan eens aangegeven dat hij is geboren in 1979. Een ander geboortejaar dat vaak opduikt is 1967. Als de eerste datum klopt, was hij acht jaar toen hij voor het eerst in het eerste team van Mighty Barrolle, dertien toen hij bij Union Douala aan de slag ging en een twintigjarige (met vijf jaar wedstrijdervaring) toen hij bij Olympique Alès ging spelen.

Als Debbah echter in 1967 is geboren, en dat is waarschijnlijker, dan was hij achterin de dertig (oud, zelfs voor Afrikaanse begrippen) nog in het nationale elftal van Liberia. Volgens Williams, een jeugdvriend van Debbah, is deze datum  correct. ‘Ja, hij was toen al oud, maar ik weet zeker dat hij in 1967 geboren is.’

Nationale elftal
Debbah is in Europa misschien niet erg bekend, in Liberia is dat anders. De voetballer is een legende. ‘Debbah was op zijn best als hij voor het nationale elftal speelde’, zegt Williams enthousiast. De spits speelde 72 wedstrijden voor Liberia, waarin hij 42 keer scoorde, bijna twee keer zoveel als George Weah.

De vraag blijft: wie was er beter, George of James? ‘In Liberia is men nog altijd verdeeld. Er is een James en een George-kamp’, vertelt Williams.

‘Ik weet het niet’, zegt hij na lang nadenken. ‘In Liberia was Debbah beter, maar toen ze naar het buitenland gingen ontwikkelde Weah zich beter. Debbah had heel veel talent, maar hij ging er niet zorgvuldig mee om. Hij had meer, veel meer, kunnen bereiken als hij gemotiveerder was geweest.’