Foto's door: Leonie Marinovich/Twenty Ten
De “legends’ zijn namen uit het illustere voetbalverleden van Zuid-Afrika, die onlangs nog één keer hun voetbalschoenen aantrokken.
SHARPEVILLE, zondadg 21 februari, 9.07 uur. Al vroeg verzamelen een groep oudere mannen en vrouwen zich in bij het oude George Thabe stadion in het township Orangekamp. Ooit speelden de Vaal Professionals hier. Het team, beter bekend als de Vaal Monsters, kwam jarenlang uit in de hoogste voetbalcompetitie in Zuid-Afrika.
De club stond in 1996 zelfs aan de wieg van de huidige Premier Soccer League, maar is inmiddels opgeheven. De laatste ster die de club voortbracht was Shabani Nonda. De Congolese aanvaller speelde hier in het seizoen ’94-’95, alvorens hij furore maakte in Europa, waar hij onder andere uitkwam voor AS Roma en Galatasaray.
Ivoorkust
De mannen en vrouwen, allen in de leeftijdscategorie tussen de 50 en de 70, maken zich op voor hun wedstrijd. Ooit speelden zij in het stadion, dat nu verkocht is aan een bedrijf die het stadion heeft gerenoveerd, omdat tijdens het WK hier de sterren van Ivoorkust hun trainingen zullen afwerken. De wedstrijd moet daarom op de zanderige vlakte voor het stadion worden afgewerkt.
Het is tekenend voor het WK in Zuid-Afrika en de onlangs opgetrokken muren rondom het stadion maken duidelijk wat veel van de townshipbewoners voelen: het markeert de onbereikbaarheid van het mondiale toernooi, waarvan de kaartjes te duur zijn en de prijzen voor eten en drinken in het door FIFA-gedomineerde stadiongebied het budget van de gemiddelde Zuid-Afrikaan ver te boven gaan.
De “legends”
Het is moeilijk te geloven dat deze oude mannen ooit tot de top van het Zuid-Afrikaanse voetbal behoorden. Zij noemen zichzelf de “legends” en hebben zich ten doel gesteld om hun kennis in dienst te stellen van het Zuid-Afrikaanse voetbal, wat volgens hen niet meer is wat het ooit geweest was.
De meest opvallende voetballer op het veld is Simon “Bull” Lehoko. Hij speelde in de jaren zeventig als verdediger voor Kaizer Chiefs. De oude man zit vol verhalen over die tijd. Het was de lange donkere periode van de apartheid, toen voetbal de enige uitlaatklep was voor het zwarte deel van Zuid-Afrika.
Het voetbalstadion was de enige plek waar zwarten bijeen mochten komen en werden dus naast “tempels van vermaak” ook de enige plek waar het verzet tegen apartheid georganiseerd kon worden. Voetbal was zowel een uitlaatklep als een middel om de zwarte bevolking te mobiliseren tegen de apartheidspolitiek.
Keeper
Bij de aftrap wordt duidelijk dat er geen keeper is aan de zijde van de “legends”. Het is het moment waarover nog lang zal worden gesproken: de introductie van Stefan “keeper” Verwer. Terwijl de oude glorie van de “legends” echt wel duidelijk wordt, heeft de ouderdom overduidelijk haar sporen achter gelaten op de voetbalkwaliteiten van de “legends”. Het biedt de 35-jarige Nederlandse verslaggever een uitgelezen mogelijkheid om zich te onderscheiden.
Al snel gonst het over het veld: ‘Keeper, keeper!’. De oude mannen zijn onder de indruk van de keeperskwaliteiten van hun nieuwe “legend”, die zich enkele malen weet te onderscheiden met (pijnlijke) reddingen op het zanderige veld dat vol stenen ligt. Het is dan ook de vraag hoe de jonge dynamische keeper te verschalken, die de teambespreking van de tegenstander domineert.
Uiteindelijk wordt het 3-2 en is Stefan “keeper” Verwer drie keer kansloos op de inzetten van de nieuwe jonge spits van de tegenstander (oud-voetballer en veertiger). Het mag niet baten, de “keeper” wordt gerustgesteld: het zijn niet zijn fouten, maar zijn verdediging liet hem in de steek. De titel van Man of the Match gaat niet aan hem voorbij.
De Zuid-Afrikaanse foto-journalist Leonie Marinovich maakte een indringend verslag van de “legends”. Deze reportage verschijnt binnenkort op Roadto2010.
