In Oranje gewikkelde bomen langs de weg van de luchthaven naar Broadway in de wijk Kensington in Zuid-Afrika, tekenend voor de sympathie die Zuid Afrika heeft voor het Nederlandse elftal. Nu de Afrikaanse teams uitgeschakeld zijn en Brazilië door Nederland naar huis is gestuurd, zal de Regenboognatie vanavond massaal achter de Oranje Leeuwen staan.

Nederland en Zuid-Afrika kennen een roerige geschiedenis. Nadat de Portugezen in 1488 voor het eerst voet aan de grond zetten op Kaap de Goede Hoop, waren het de Nederlandse kolonisten onder leiding van Jan van Riebeeck die in 1652 de eerste Europese vestiging in Zuid-Afrika realiseerden. Het was de start van een gecompliceerde relatie tussen beide landen.

De Nederlanders mochten dan wel de eerste kolonie stichten, maar hun bewind kenmerkte zich vooral door het vernietigen van de lokale cultuur. Immigranten uit Indonesië, Madagaskar en India werden in grote getalen naar de Kaap gebracht en in verschillende oorlogen werden de lokale stammen zo goed als vernietigd.

Engelsen
In de 18e eeuw namen de Engelsen het bewind over. De oorspronkelijke kolonisten (een mix van vooral Nederlanders, Fransen, Schotten en Duitsers) verzetten zich tegen het Engelse bewind, vooral toen die de slavernij afschafte. De onenigheid leidde tot de Grote Trek: de kolonisten trokken weg uit de Kaap-regio en stichten hun eigen republiek, maar niet voordat ze eerst de Zoeloes versloegen in een bloedige oorlog.

Toen Zuid-Afrika in 1902 zelfbestuur kreeg (het bleef een onderdeel van het Britse rijk), werd het Afrikaans (de taal van de kolonisten, die het meest wegheeft van het Nederlands) erkend als officiële taal. Het was uitgerekend de Nederlandse taal die het wereldwijd meest gehate woord leverde: apartheid. Het was de benaming voor het officiële systeem van rassenscheiding tussen blanken, kleurlingen en zwarten, dat vanaf 1948 werd doorgevoerd door de blanke Zuid-Afrikaanse minderheid.

Wereldwijd leidde de apartheid tot groot verzet en Zuid-Afrika werd een internationale paria. Gek genoeg was Nederland een centrum van de anti-apartheidsstrijd. Na de vrijlating van Mandela en de afschaffing van de apartheid, zou Mandela als dank verschillende malen ons land bezoeken.

Oranje
Ondanks het gehate apartheidssysteeem en het koloniale verleden is de steun voor Oranje in het hedendaagse Zuid-Afrika groot. Natuurlijk, de eigen Bafana Bafana en natuurlijk Brazilië liggen al uit het toernooi en ook is er geen enkele andere Afrikaanse ploeg om te steunen, maar toch geniet Oranje al het gehele toernooi de sympathie van het gastland.

Elke wedstrijd van het Nederlandse elftal veranderde het stadion in een Oranje-massa en zelfs tegen Brazilië (voor veel Zuid-Afrikanen zelfs favoriet boven de eigen nationale ploeg) droegen veel Zuid-Afrikanen een Nederlandse vlag en een kanariegeel t-shirt.

Je zou verwachten dat het vooral de blanke Afrikaners zijn, maar niets is minder waar: het waren minstens zoveel zwarte Zuid-Afrikanen die het Nederlandse elftal steunden. Op de website van de Mail&Guardian laat Melanie Grobbelaar (een 28-jarige zwarte Zuid-Afrikaanse) weten dat het verleden al lang achter haar ligt. Net als veel andere landgenoten steunt zij Oranje.

Sympathie
Natuurlijk is er sympathie voor de Nederlandse spelers die in de Engelse Premier League uitkomen, maar ook de culturele band zorgt ervoor dat Oranje kan rekenen op veel steun.

Ongetwijfeld zal ook meespelen dat het kleurrijke legioen voor een positieve sfeer zorgt in de speelsteden die het Nederlandse elftal aandoet en dat het Nederlandse elftal zich positief onderscheidde door net voor het WK een voetbalveld in de arme wijk Hillbrow (Johannesburg) te openen.

Maar vanavond zal net zo goed meespelen dat de tegenstander van Oranje, Uruguay, het laatst overgebleven Afrikaanse team op een omstreden manier uitschakelde. In de allerlaatste minuut van de verlenging van de kwartfinale tegen Ghana onthield Luis Suarez de West-Afrikanen van scoren door een bal op de doellijn met zijn handen te keren. Ghana kreeg nog wel een penalty, die echter door Asamoah Gyan werd gemist.

Een Oranje finale?
Of Zuid-Afrika ook voor een eventuele finale Oranje gekleurd zal zijn, valt nog te bezien. Buiten de vraag of Nederland vanavond zal winnen tegen Uruguay, hebben de Duitsers met hun indrukwekkende spel tijdens het toernooi de sympathie van veel Zuid-Afrikaanse voetballiefhebbers gewonnen. De Duitsers zouden dus wellicht ook op de steun van Zuid-Afrika kunnen rekenen.

Dat is mits de voorspellingen van de octopus uit het aquarium van het Duitse Oberhausen niet uitkomen. Het zeedier heeft tot op heden de uitslagen van alle “Duitse” wedstrijden goed voorspeld en voor de halve finale van morgen voorspelt de octopus een overwinning van Spanje.