Engeland en Nederland/België dachten de FIFA te overtuigen met een bid waarin voetbal centraal stond. Het was precies de reden waarom het WK van 2018 en 2022 niet aan deze landen werd toegekend. Met Rusland en Qatar koos de FIFA overduidelijk voor de belofte van het grote geld.

Met Zuid-Afrika als gastland voor het WK 2010 vers in het geheugen is het moeilijk te begrijpen waarom de Engelsen en de Nederlanders zich zo naïef hebben opgesteld. Toegegeven, ook in Zuid-Afrika stond het voetbal centraal, althans op papier. We gaan het voetbal in Afrika ontwikkelen, zo stelden de bobo’s. Maar achter de schermen speelde een geheel ander spelletje mee: het politieke spelletje van FIFA-voorzitter Blatter.

Blatter wil graag voorzitter blijven. Daartoe heeft hij veel stemmen nodig van de in totaal 208 stemgerechtigde FIFA-leden. Zuid-Amerika (Ricardo Teixeira) en het Caribische gebied (Jack Warner) heeft hij al jaren in zijn zak. Het was van belang ook het machtige Afrika in termen van stemmen binnen te halen. Dat lukte, naar verluidt met vele koffers geld. Als dank bracht Blatter het WK naar het Afrikaanse continent.

Voetbal
Engeland en Nederland hebben blijkbaar niets begrepen van de politieke belangen binnen het FIFA. Engeland dacht de buit op te halen met het idee dat het WK morgen zou kunnen beginnen. Er hoefde immers niets aan de stadions en infrastructuur gedaan te worden. Nederland dacht de FIFA te overhalen met verhalen over de kracht van voetbal.

Het zijn zaken die geen enkele indruk maken op de FIFA. Het is zoals een Engelse journalist schreef: de dromers verloren het van de Machiavelliaanse WK-spelletjes.

Corruptie
De Engelsen likken hun wonden. ‘Wat hadden we verwacht?’ zo vraagt oud-coach Graham Taylor zich af. ‘De FIFA zit vol mensen die ‘ja’ zeggen als ze voor je staan en ‘nee’ stemmen achter je rug om.’ De beschuldigingen van Engelse media over corruptie aan het adres van verschillende FIFA-officials hebben ongetwijfeld meegespeeld.

De Engelsen hadden veel op Jack Warner ingepraat maar dit – aantoonbaar – omkoopbare individu schijnt op het laatste moment “zijn” drie stemmen aan Rusland te hebben geschonken. Engeland harkte slechts twee stemmen binnen, nog minder dan Nederland/België.

En dan waren er weigerachtige politici in Engeland en Nederland. Moeten we nu werkelijk ons land ter beschikking stellen aan de FIFA? Moeten we wetten veranderen om aan de eisen van de FIFA te voldoen? Zijn alle FIFA-leden echt onschendbaar? Hoeven die lui geen belasting af te dragen?

Sportpolitiek
Het zijn vragen waar je de Russen niet mee hoeft lastig te vallen, de Qatari’s trouwens ook niet. Rusland is al jaren een ijzersterke speler in het internationale sportpolitieke spel. Het kan niet anders of de uitslag was al een tijdje in kannen en kruiken. Rusland – dat al haar stadions, wegen, hotels, en andere infrastructuur nog uit de grond moet stampen – beloofde de FIFA letterlijk bergen met geld. Dat werkt beter dan een leuk filmpje van een jonge Cruijff.

In Rusland hoeven de FIFA-officials geen vervelende vragen te beantwoorden. The Sky is the limit in Rusland. De belofte van ongekende en vooral non-transparante geldstromen heeft overduidelijk de nodige FIFA-leden overtuigd van de mogelijkheden in de voormalige USSR.

Homoseksualiteit
Qatar was ook een voorspelbare keuze. Niet voor Amnesty International overigens. De FIFA heeft gekozen voor een land waar homoseksualiteit illegaal is, vrouwen nagenoeg geen rechten hebben, er nauwelijks persvrijheid is en de algehele mensenrechten danig te wensen overlaten. Bovendien is het er bloedheet en is het niet toegestaan om alcohol te nuttigen, niet handig voor fans en voetballers.

Maar met stadions met airconditioning en, wederom, de belofte van heel veel geld én een kritiekloze omgeving is het de Qatari’s toch gelukt.

Stank
Velen dachten dat de FIFA na al die beschuldigingen van corruptie schoon schip zou maken. Dat ze zou kiezen voor landen waar geen stank van omkoping in de lucht hing. Engeland en de VS waren volgens een rapport van McKinsey de beste kandidaten. Maar de FIFA heeft gedaan wat het altijd doet. Ze nam een beslissing op basis van de belangen van de officials, niet op basis van het voetbal.

De FIFA zelf ziet voordelen in de gastlanden en -regio’s. Blatter gaf direct na de stemming aan dat de WK’s van 2018 en 2022 in nagenoeg onontgonnen gebied zouden worden gehouden. Het Midden-Oosten en Oost-Europa hebben nimmer een WK mogen organiseren. De FIFA boort hiermee nieuwe markten aan.

Herverkiezing
Wij weten wel beter. Volgend jaar staat er een belangrijk item op de FIFA-agenda. Blatter wil graag herkozen worden. Daarvoor heeft hij het juiste aantal stemmen nodig. Zuid-Amerika, de Cariben, Oceanië en (tot op zekere hoogte) Afrika had hij al binnen. Oost-Europa en het Midden-Oosten nu ook. Het naïeve West-Europa is voorlopig uitgespeeld.

Tijdens de WK-finale werd Oeganda opgeschrikt door twee bomaanslagen. In totaal vielen er 74 doden. De aanslagen werden opgeëist door de Somalische militante groepering al-Shabaab, die banden heeft met Al-Qaida. De Afrikaanse journalist Andrew Kabuura was tijdens de ramp op een van twee plekken waar een bom ontplofte. Hij was kort daarvoor in Zuid-Afrika betrokken bij het Twenty Ten project. Op een rugbyveld keek hij op groot scherm naar de finale, totdat de hel losbarstte.

Door Andrew Kabuura/Twenty Ten

Het feit dat ik geen van mijn vrienden ooit weer terug zal zien in deze wereld is een feit dat me aan het denken heeft gezet. Het is nóg erger dat ik in een van die houten doodskisten had kunnen liggen die tussen de honderden rouwende mensen staan in de Kamwokya katholieke kerk.

Mijn vriend Tinka Steven is gestorven door de bommen die tijdens de WK-finale afgingen op het Kyadondo rugbyveld in Kampala, Oeganda. Daar werd de wedstrijd op groot scherm uitgezonden.

De beelden waarin ik met hem stond te kletsen, enkele minuten voor zijn laatste ademteug, spoken door mijn hoofd terwijl de pastoor zijn preek houdt, omringd door tranende ogen. Het is een kwellende ervaring, maar ik moet me groot houden.

Slachtoffers

We waren al 30 minuten bij elkaar toen Tinka erop stond dat ik hem zou vertellen over mijn reis naar Zuid-Afrika, waar ik de openingsronden van het WK voetbal van 2010 had bijgewoond. Ik had hem van te voren beloofd dat we elkaar snel zouden zien, zodat ik over mijn verhalen kon praten.

Toen kreeg ik een SMS van een vriendin die, net als Tinka, de ontploffingen niet heeft overleefd. Ik kende haar niet zo heel goed, maar ik had haar net een T-shirt gegeven en een vuvuzela, want ze had enkele minuten voor de finale begon een wedstrijd gewonnen voor de vrouw die het luidst op de vuvuzela kon blazen.

Op de bank achter die van mij zit een oude vrouw gedeeltelijk op de krant van die dag waarin de andere slachtoffers staan. Mijn ogen gunnen mijn zenuwen geen rust wanneer ze vrijwel iedere dode herkennen. Ik had de meesten van hen net nog op het podium gezien. Het is een zware dag in mijn leven, voor de families en voor de geschiedenisboeken van Oeganda.

11 juli

11 juli begon voor iedere voetballiefhebber in Oeganda als een prettige dag. Om te beginnen werd de eerste WK-finale in Afrika vertoond op een groot scherm en ten tweede zouden er veel plaatselijke artiesten komen.

Ik was de reclamemanager van Vision Voice, een radiostation en ik ging naar de locatie om te kijken of alle merkproducten op hun plek stonden en alles klaar was. Het station was medesponsor van de gebeurtenis.

De zonsondergang van die fatale dag was veelbelovend en om vijf uur kwamen de opgetogen fans massaal aanzetten. De aanblik van fans die op vuvuzela’s bliezen, elkaar omhelsden en juichten voor Spanje of Nederland bracht me er bijna toe om op het podium te springen en de rol van ceremoniemeester op me te nemen. Het was een carnaval dat verschillende soorten fans had aangetrokken.

Ik wist niet dat zich ergens in de menigte een massamoordenaar bevond, die ervoor zou zorgen dat dit een zwarte bladzijde zou worden in de geschiedenis van Oeganda en een rouwperiode van vijf dagen zou inluiden.

Zinderend

Om zeven uur begon ik samen met een collega-gastheer de menigte aan te sporen. Om half tien begon het feest. Het was massaal, zinderend en de gedachte dat twee grote teams strijd zouden gaan leveren, golfde door de massa. Het werd donker, de lichten zagen er prachtig uit. Deze sfeer was de droom van iedere voetballiefhebber!

Om acht uur waren we begonnen met het uitdelen van prijzen, zoals vuvuzela’s, T-shirts, bidons en dergelijke, aan de feestgangers die durfden mee te doen met de verschillende wedstrijden. Populaire musici maakten het al opgewonden publiek nog gekker door nummers van hun meest recente album te spelen.

Geschreeuw en gehuil

Het is zover, het vuurwerk barst lost op het Kyadondo terrein, en de wedstrijd begint onder het gegil en getoeter van de vuvuzela’s van de toekijkende fans. De tweede helft kwam steeds dichterbij terwijl er werd geschreeuwd door velen en gehuild door sommigen.

Niemand wist dat met het naderen van de 87e minuut, het moment dichtbij kwam waarop velen hun laatste adem zouden uitblazen.

Drie vrienden en ik besloten de historische wedstrijd achterin te bekijken. Nu besef ik pas hoeveel geluk ik heb gehad, aangezien ik normaal op de eerste rij zou hebben gezeten, slechts enkele stappen verwijderd van de eerste bom.

Knal

In de 87e minuut hoorde ik een luide knal en ik zag mensen gillend wegrennen. Het leek wel een grap. Door de luide knallen van het vuurwerk voor de wedstrijd dachten velen, waaronder ik, dat er ergens kortsluiting was of iets dergelijks. We riepen de wegrennende mensen toe dat ze moesten kalmeren, want de wedstrijd was aanbeland in een kritieke fase. Geen van ons besefte dat de kelen en hoofden van mensen kapot waren gerukt. Veel mensen waren dood.

Bijna 30 seconden na de eerste knal kwam er nog een die het grote scherm waarnaar we keken deed trillen. Mensen gilden vanaf de eerste rij. Er was iets aan de hand! Een gevoel van gevaar maakte zich van me meester; mijn eerste reactie was dat ik naar de uitgang wilde rennen in plaats van naar het podium. Mensen uit verschillende hoeken begonnen nu vrijwel constant te gillen. De scherven van de bom doodden mensen of lieten zwaargewonden achter.

Onderweg naar de uitgang hielp ik een getraumatiseerde vriend overeind en vreselijke beelden doemden op. Op het grootste deel van de eerste rij zaten mensen roerloos. Ze waren dood of in shocktoestand.

Maar dit was het ergste: we renden allemaal naar de parkeerplaats zonder te weten waar de volgende bom lag.

Tinka

Ondertussen zag ik mijn vriend Tinka Steven op de grond liggen, maar ik kon niets doen. Mijn hersenen werkten een seconde lang niet. Een scherf van de bom was zijn schedel binnengedrongen. Niemand kon op dat moment anderen helpen want we probeerden onszelf in veiligheid te brengen en de volgende explosie te vermijden, mocht die komen.
De stemmen van mensen die hun vrienden of familieleden riepen weerklonken overal. Ik hoorde vooral mijn oudere broer, Duncan, die herhaaldelijk mijn naam riep en een antwoord wilde horen.

Iedereen was binnen vijf minuten geëvacueerd. Het deed me op dat moment pijn te beseffen dat nog zoveel mensen waren achtergebleven, hulpeloos en wachtend op medische hulp, en zij die hun laatste adem hadden uitgeblazen.

Overal vloeien tranen

Terwijl ik dit schrijf, doe ik mijn best om deze nacht te vergeten. Terug op kantoor zie ik foto’s van de mensen die ik omhelsde en waarmee ik op het podium lachte, terwijl ze even later ademloos en verminkt in hun met bloed doordrenkte stoelen lagen.

De bomopruimingsdienst en de ziekenwagens kwamen er al snel aan om de slachtoffers te helpen en de doden te vervoeren naar het mortuarium. Het werd nog verontrustender toen ik de volgende ochtend verschillende bellers op de radio hoorde. Een van hen had net ontdekt dat de vijf vrienden die bij haar waren allemaal dood zijn. Een moeder heeft haar vier kinderen verloren terwijl honderden anderen het nieuws niet konden geloven. Kampala was in de greep van de angst en er vloeiden overal tranen.

Vergeten

Het is lastig om te beschrijven hoe ik me voel over 11 juli. De dag die begon met mooie beloftes en plezier en eindigde met drama en stilte in vele huizen. Ik bid dat ik het op een dag mag vergeten.

Ik heb het overleefd.

De vuvuzela was dé rage tijdens het WK in Zuid-Afrika. Ook in Nederland werd er vol op de toeter geblazen. Dat is nu afgelopen, want de instrumenten zijn niet toegestaan tijdens Eredivisie wedstrijden.

De Eredivisie CV heeft een algemeen verbod ingesteld, waardoor het niet mogelijk is om het voorwerp in stadions mee te nemen. Als reden wordt onder andere genoemd dat de vuvuzela als slagwapen gebruikt kan worden.

Tijdens het WK zorgde het blaasinstrument ook al voor ophef. Verschillende spelers en toeschouwers ergerden zich aan het harde geluid. De NOS draaide tijdens wedstrijden zelfs enige tijd het geluid van de Vuvuzela zachter vanwege de harde klanken.

Met de maatregel van de ECV lijkt de Vuvuzela zijn beste tijd gehad te hebben in Nederland. In Zuid-Afrika toeteren ze nog wel lekker verder.

Op vrijdagavond om 20.30 uur nemen de Algerijnse Woestijnvossen het op tegen het Engeland van Wayne Rooney en consorten. Voorafgaand aan de wedstrijd verzorgt presentator Andrew Makkinga in het Tropentheater te Amsterdam een interessant programma rond Algerije en het Algerijnse nationale elftal.

Speciale gasten zijn de Algerijns-Nederlandse broers Hakim en Karim Traïdia. Hakim is theaterartiest en mimespeler en is onder andere bekend van het programma Sesamstraat. Karim is filmmaker en maakte onder andere “De Poolse Bruid”. Het programma begint om 19.00 uur.

Aansluitend wordt de wedstrijd tussen Algerije en Engeland op groot scherm uitgezonden in het Tropentheater. De toegang is gratis.

De hele dag is er in het Soeterijn Café/restaurant een Zuid-Afrikaanse braai, zelf samen te stellen voor ± 12,50 euro, exclusief drankjes. Met keus uit boerewors en droewors, salade biltong, sosaties, braaipap, vegetarische gerechten, biologische Zuid-Afrikaanse wijnen en Castle bier.

Kijk hier voor meer informatie

Ik weet dat niet iedereen u even aardig vindt, maar u moet weten dat ik vanaf nu altijd uw vriend zal zijn. De manier waarop u uw rug recht heeft gehouden in de vuvuzela-discussie en op de bres bent gesprongen voor het behoud van zo’n fraai stukje Zuid-Afrikaanse (voetbal)cultuur verdient niets dan bewondering en lof.

Ik wil daarom namens de gehele Nederlandse bevolking mijn excuses aanbieden voor de hysterische manier waarop er in mijn land op de vuvuzela wordt gereageerd. We begrijpen het gewoon niet.

Kippenvel
Hadden al die Nederlandse critici er maar bij kunnen zijn, maandag in het Soccer City Stadium in Johannesburg. Die Zuid-Afrikanen weten wel hoe je van voetbal een feest kunt maken.

Ik heb begrepen dat u ook aanwezig was bij de wedstrijd Nederland-Denemarken. Wat een geweldige sfeer hing er, vindt u niet? Het aanzwellende vuvuzela-geluid toen het Nederlands elftal het veld op kwam, ik kreeg er kippenvel van. U vast ook.

Ik kon u zo snel niet vinden tussen de 84.000 aanwezige fans, daarom heb ik u maar even toegevoegd op Twitter. Zelf twitter ik namelijk ook, misschien vindt u het leuk om dat af en toe te lezen. Maar ik stel voor dat we binnenkort onze telefoonnummers uitwisselen en ook na het WK contact houden.

Oordopjes
Maar goed, even terug naar de vuvuzela. Wat een geweldige zet van u om zich solidair te verklaren met dit authentieke blaasinstrument. Niet alleen verlost u ons hier mee van die verschrikkelijke spreekkoren, u stimuleert ook nog eens de lokale economie, iets wat u altijd heeft beoogd met het WK in Zuid-Afrika.

Want voor zover ik weet heeft de FIFA geen patent op oordopjes: een leuke manier voor de lokale bevolking om een extra zakcentje te verdienen.

Kleinburgerlijk
Nogmaals, in Nederland begrijpen we dat soort dingen niet. U moet weten dat wij een landje zijn waar kleinburgerlijk gezeur het maatschappelijke debat bepaalt. Daar moet u zich maar niet te veel van aantrekken. Het komt omdat het te goed gaat met ons land.

Jawel, er heerst een economische crisis, maar u moet voor de grap op een koopzondag maar eens een kijkje nemen in een willekeurige winkelstraat. U zult versteld staan van de heersende koopwoede. Wat een koopzondag is, leg ik u nog wel een keer uit.

Exotische invloeden
Wat ook mee speelt, beste Sepp (ik mag toch wel Sepp zeggen hè, nu we vrienden zijn), is dat Nederlanders tegenwoordig niet meer staan te springen om buitenlandse cultuuruitingen.

Dat zit namelijk zo: onze joods-christelijk-humanistische cultuur schijnt al enige tijd behoorlijk onder druk te staan door gevaarlijke invloeden van buitenaf. Velen zijn van mening dat we zoiets exotisch als een vuvuzela er nu even niet bij kunnen hebben.

Stadiongeluid
Dan nog even over de NOS. Onze Nationale Omroep Stichting heeft besloten om het stadiongeluid zachter uit te zenden. Ik hoop niet dat u ze dat persoonlijk aanrekent en de NOS vanaf nu alle uitzendrechten ontneemt.

Ik heb namelijk geen digitale televisie en zou het erg jammer vinden als ik geen Champions League wedstrijden meer zou kunnen kijken. Ik neem aan dat we dit als vrienden onder elkaar wel even kunnen regelen.

Nederland
U zult zich intussen misschien wel hebben afgevraagd of een land als Nederland wel geschikt is om zelf een WK te organiseren. Maar ik kan u verzekeren dat dat wel het geval is.

Het enige waar u zich zorgen om moet maken is dat de vuvuzela-discussie dan opnieuw los barst. Alleen al in Europa zijn 1,5 miljoen exemplaren verkocht en ik kan u verzekeren dat ondanks alles vele duizenden daarvan hun weg hebben gevonden naar Nederland. Gek eigenlijk hè?

Nou beste Sepp, we houden contact.

Uw vriend in de strijd,

André van der Stouwe

Achter ons schreeuwt een man ‘ Andere kant op, ander kant op! Je loopt verkeerd.’ De man gekleed in een oranje overal en bijpassende muts rent achter ons aan en haalt ons al snel in. ‘Waarom gaan jullie niet naar het stadion?’ We vertellen dat we de wedstrijd op tv gaan kijken omdat we geen kaarten hebben.

Hij knikt begrijpend en loopt een stukje met ons mee. Zijn oranje overal zit onder de verf. ‘Ik ben schilder, die huizen daar – wijst naar een township – die heb ik allemaal geschilderd. Ik woon er ook, dit is mijn wijk en Soccer City is mijn stadion.’ Hij heeft er zelf niet gewerkt maar is er wel vaak geweest.

De wedstrijd zelf hoeft hij niet te zien want hij bewaakt de auto’s. ‘ Volgende keer moet je de auto bij mij neerzetten, ik zorg er goed voor. Daarom kijk ik nu ook niet naar de wedstrijd. Ik moet zorgen dat er niks met de auto’s gebeurt. Nu kan ik geld verdienen, als de wedstrijden in andere stadions zijn lig ik thuis op de bank te kijken.’

Als we vragen wie er volgens hem het toernooi gaat winnen begint ie te lachen. Bafana Bafana niet en Nederland al helemaal niet, hij wijst naar het logo op zijn rode Vuvuzela: Coca Cola dat is de winnaar.

Op vrijdagmiddag is de tentoonstelling Afrika Scoort! geopend. Optredens van de Zuid-Afrikaanse zangeres Zonke en schrijver Abdelkader Benali zorgden voor een feestelijke dag.

Afrika Scoort! is een initiatief van Twenty Ten. De tentoonstelling is onder andere gevuld met foto’s en videoreportages van Afrikaanse journalisten. Een select groepje Afrikaanse journalisten verblijft momenteel in Zuid-Afrika en zal met grote regelmaat de inhoud van de tentoonstelling verversen.

Rond twee uur begon het programma voor genodigden in het Tropentheater. Presentator Andrew Makkinga leidde de middag in, die uiteraard over het WK, gastland Zuid-Afrika en het Afrikaanse voetbal ging. Een panna-artiest vertoonde zijn hooghoudkunsten op het podium.

Zonke
Schrijver Abdelkader Benali vertelde over de reis die hij samen met Jan Mulder maakte voor een programma over Afrikaans voetbal. En dan was er ook nog de Zuid-Afrikaanse Zonke, die de zaal met een weergaloos optreden op de knieën kreeg.

Daarop trok de bonte stoet aan gasten naar de centrale lichthal waar de tentoonstelling na een enerverend potje tafelvoetbal werd geopend.

Zuid-Afrika
Daarna was het de beurt aan de Bafana Bafana. Gastland Zuid-Afrika trad om exact 16.00 uur aan tegen Mexico. Op groot scherm en met speciaal Zuid-Afrikaans bier, Castle, werd het een gezellige middag.

Vandaag, zaterdagmiddag, is er een feestelijk programma rond de topper tussen Nigeria en Argentinië. In het Tropentheater leidt presentator Andrew Makkinga een talkshow met kenners van Nigeria en het Nigeriaanse nationale elftal. Aansluitend wordt de wedstrijd op groot scherm uitgezonden. Het programma begint om 15.00 uur.

De tentoonstelling Afrika Scoort! is nog tot en met 22 augustus. Ga voor meer informatie naar de website van het Tropenmuseum of neem eens een kijkje op de website www.afrikascoort.nl. Daar vind je ook het programma rond de wedstrijden van de Afrikaanse teams, die op groot scherm zullen worden vertoond.

De meervoudig Afrikaans voetballer van het jaar is met name onder de indruk van Ruud Gullit. ‘Ik beschouw hem als een broeder. Als hij mijn advies nodig heeft, sta ik voor hem klaar.’

De stem van Pelé is een stem van heel Afrika. Met de sympathie van de Ghanees heeft het HollandBelgium Bid dus flink aan draagvlak gewonnen.

Al jaren vermoeden critici dat veel Afrikaanse spelers ouder zijn dan dat op papier staat. Nigeria won in het verleden diverse internationale jeugdtoernooien. Ook Ghana is wereldkampioen onder 20 en onder 17. Bij beide teams wordt er sterk getwijfeld aan de leeftijd van de spelers.

De voetbalbond wil nu het sportimago van Nigeria oppoetsen. Door de scans hopen ze aan te kunnen tonen dat Nigeria een eerlijk land is.

Chidzambwa leidde Zimbabwe in 2004 voor het eerst naar de eindronde van de Afrika Cup. Voor zijn periode als bondscoach was hij speler en aanvoerder van het voetbalteam van Zimbabwe.

De voetbalbond erkent ook dat de bond nog geld schuldig is aan Chidzambwa, maar bevestigt niet dat dit de reden is van het plotselinge vertrek

De Fransman Jean-Paul Rabier is de nieuwe bondscoach van Madagaskar. De 55-jarige oefenmeester tekent een contract voor 20 maanden op het eiland.

Rabier heeft enige ervaring in Afrika. Hij was van 2002 tot 2004 bondscoach van Burkina Faso en wist zich met dit team te plaatsen voor de Afrika Cup van 2004. Madagaskar heeft zich nog nooit gekwalificeerd voor de Afrika Cup.

Behalve bondscoach was Rabier ook clubtrainer in Afrika. Zo had hij MC Alger uit Algerije onder zijn hoede. In Europa is hij trainer geweest van enkele clubs uit de Franse tweede divisie.

foto: Joseph Moura

Marie Agnès Makengi Kapinga, oftewel ‘Mère Malou’, is de eerste internationale scheidsrechter uit Congo.

Ze begon met fluiten in 1997 en heeft sindsdien meerdere wedstrijden gefloten voor de FIFA en de CAF. Ondanks dat ze gestopt is, is ze nog steeds erg actief met fluiten van wedstrijden van de lokale jeugd. Ook helpt ze bij de begeleiding van jonge talenten.

[Show as slideshow]

[View with PicLens]