Het is het beeld dat bij velen nog op het netvlies staat: Didier Drogba die in 2005 zijn landgenoten oproept om de burgeroorlog in Ivoorkust te beëindigen. Lokaalmondiaal maakte er een documentaire over voor BBC World en de Ivoriaanse journalist Selay Marius Kouassi wijdde er in het boek Africa United een hoofdstuk aan.

Het conflict in Ivoorkust draaide in essentie om etniciteit. De bevolking in het noorden voelde zich buitengesloten door hun landgenoten uit het zuiden, die claimden dat zij de ware Ivorianen zouden zijn. Drogba’s invloed op het beëindigen van het gewapende conflict wordt door velen erkend. Toch reikte de invloed van de aanvoerder van de Olifanten niet zo ver dat er in het West-Afrikaanse land eerlijke verkiezingen werden georganiseerd.

Ondanks dat er geen vijandigheden meer zijn, leeft de bevolking van Ivoorkust nog altijd in angst. Het conflict sluimert en bij het ondertekenen van de vrede was afgesproken dat er vrije verkiezingen zouden worden gehouden. De zittende president Laurent Gbagbo, een man uit het zuiden, stelde de presidentsverkiezingen echter keer op keer uit.

Nu lijken de verkiezingen er alsnog te komen. Gbagbo heeft namelijk uiteindelijk de verkiezingen uitgeschreven. Het kan een belangrijke stap zijn op weg naar vrede.

Op 11 november gaat de door lokaalmondiaal geproduceerde documentaire “Through our own eyes” in de Amsterdamse bioscoop Kriterion in première. De documentaire gaat over journalistiek in Afrika en volgt onder andere de Ivoriaanse journalist Selay Marius Kouassi.

Voor een interview met Jay-Jay Okocha toog de Gambiaanse journalist Nanama Keita naar het hotel, waar de voormalige Nigeriaanse sterspeler in Zuid-Afrika verblijft.

Ondanks dat het (nog) niet lukte om Okocha te interviewen,  lukte het Keita wel om Okocha een exemplaar van Africa United te geven. Het boek dat op 15 april in de Amsterdam Arena werd gepresenteerd bevat een verhaal van Keita, waarin hij zijn bewondering voor de voetballer Okocha uitlegt en waarin hij een lans breekt voor de terugkeer naar de Afrikaanse speelstijl. Okocha bekeek het boek en was blij met het boek: ‘Het is een goed boek, wat ik snel ga lezen.’

Het boek is uitgegeven door KIT Publishers en kan hier besteld worden.

Africa United werd donderdag 15 april in de Amsterdam Arena gepresenteerd. Sindsdien is het boek verschillende keren besproken in de media. Hieronder de recensies uit NRC Handelsblad en de Volkskrant.

“Bijzonder project, want door Afrikanen zelf geschreven”
(Willem Vissers, Volkskrant, 1 mei 2010)
Africa United? Ja, met als ondertitel de weg naar het WK. Want het WK is aanstaande en dat is in Afrika, en die combinatie vormt een aantrekkelijke lokroep voor boekenschrijvers. Het is trouwens een bijzonder boek, omdat het het resultaat is van een bijzonder project.

Wat is er dan zo bijzonder aan? Vaak zijn het Europese journalisten die boeken schrijven over Afrikaans voetbal. Nu zijn de meeste verhalen geschreven door Afrikanen, die overigens wel deels zijn opgeleid door Nederlanders.

Hoe zit dat dan? Afrika United is een initiatief van Twente Ten, en daarin zijn weer World Press Photo, Free Voice, Africa Media Online en lokaalmondiaal vertegenwoordigd. Directeur Verwer van lokaalmondiaal, een bedrijf dat zich onder meer onderscheidt met journalistiek in en over ontwikkelingslanden, heeft zich met de ervaren Afrika-gangers Marc Broere en Chris Bode (fotograaf) ontfermd over de samenstelling van het boek.

Journalisten en fotografen uit tal van Afrikaanse landen zijn geschoold of bijgeschoold. Ze berichten uit hun eigen land, of uit een ander Afrikaans land.

Levert dat nieuwe inzichten op? Soms wel. Zo schrijft Nanama Keita over de verloren identiteit van het Afrikaanse voetbal, dat een hoge prijs betaalt voor europeanisering. Hij verdrinkt in aanbidding voor Jay Jay Okocha, de Nigeriaanse middenvelder van weleer die volgens hem de beste voetballer aller tijden is, door zijn onwaarschijnlijke technische vermogen. Vrijwel niemand zal het met hem eens zijn. Zo noemde Ruud van Nistelrooij Okocha eens een circusvoetballer.

En hoe zit het met de grote Afrikaanse thema’s in het voetbal? De vermenging van politiek en sport, tovenarij, het ronselen van kinderen door louche zaakwaarnemers? Die thema’s komen natuurlijk allemaal aan de orde. Hoe de Ugandese dictator Idi Amin koning Pelé liet invliegen om zijn eigen imago op te vijzelen en hoe hij de nationale ploeg gebruikte om zijn land en zichzelf te profileren.

Hoe een Jean genoemde speler uit Kameroen op een hotelkamer in Griekenland verzeild raakte, waarna de foute makelaar hem in de steek liet. Hoe een bureau, dat de misstanden bestrijdt, deze Jean terughaalde naar Kameroen. De verhalen zijn niet altijd even spannend opgeschreven, maar ze bieden wel degelijk nieuwe inzichten in bepaalde aspecten van het Afrikaanse voetbal, al is het maar omdat de verhalen voor de verandering door Afrikanen zijn opgediend.

Nog iets? Afrikaans voetbal leent zich voor uitbundige fotografie. De sfeer spat doorgaans van de beelden. Dat hebben de makers goed begrepen. Na elk geschreven hoofdstuk volgt een epistel in foto’s, en dat geeft het boek een aantrekkelijk ritme. Opvallend in de fotoreportages is de rol van de vrouwen, in onder meer de arbitrage en het voorzitterschap van een bond. Goed gedaan zo.

Voetbal is erkenning
(TJ, NRC Handelsblad, 7 mei 2010)
Voetbal is vrede. Dat bleek bijvoorbeeld in 2005, toen het door een burgeroorlog geteisterde Ivoorkust een WK-kwalificatiewedstrijd won van Soedan. Spits Didier Drogba pakt tijdens een rechtstreekse tv-uitzending een microfoon, zakt door zijn knieën en smeekt: ‘Burgers van Ivoorkust, wij uit het noorden, zuiden, midden en westen van het land smeken u op onze knieën om elkaar te vergeven! Leg uw wapens neer en roep verkiezingen uit’. Drogba legde hiermee de basis voor de hereniging in zijn land.

Dit is slechts één van de voorbeelden in het mooie Africa United (KIT Publishers, EUR 19,95). Afrikaanse journalisten en fotografen laten zien wat voetbal betekent in hun land: het streven naar een beter leven, de hoogtijdagen voor zwarte magie, een lachende dictator, het verkrijgen van wereldwijd respect. Over hoe George Weah bijna president van zijn land werd. Het boek gaat ook over de fans, hun rouw om het verongelukte Zambiaanse elftal, en over de supporters van The Black Stars: het Ghanese nationale elftal.

Africa United
Het boek Africa United volgt een voetbalgek continent op weg naar dit WK. Het boek staat vol verhalen en beelden van met name Afrikaanse (foto)journalisten die hun passie voor het voetbal in Afrika laten zien. Het toont Afrika zoals we het zelden te zien krijgen: als een continent dat bruist van talent, ambitie en mogelijkheden.

Stefan Verwer en Marc Broere maakten een selectie uit de journalistieke verhalen. Zij behoren tot de initiatiefnemers van het crossmediale journalistieke project Roadto2010. Naast de website www.roadto2010.nl voorziet dit project in een aantal televisiedocumentaires over Afrikaans voetbal. Fotograaf Chris de Bode is verantwoordelijk voor de selectie van het beeldmateriaal.

Africa United is verkrijgbaar in de boekhandel en op de site van KIT publishers.

Didier Drogba is door het invloedrijke tijdschrift Time opgenomen in de lijst met honderd invloedrijkste personen van 2010. Het Amerikaanse magazine stelt de lijst jaarlijks op.

De Chelsea spits en aanvoerder van het Ivoriaanse elftal is gekozen omdat hij “de wereld de kracht van voetbal toonde” en wordt vooral geroemd om zijn bijdrage aan de beëindiging van de bloedige burgeroorlog in zijn land. Drogba gebruikte zijn invloed als voetballer om de strijdende partijen op te roepen om te werken aan vrede in Ivoorkust.

Daarnaast waardeert Time magazine zijn liefdadigheidswerk: zo bouwde de voetbalster een ziekenhuis en zamelt hij geld in via zijn eigen liefdadigheidsinstelling.

Drogba bevindt zich in goed gezelschap. Onder andere de Amerikaanse president Barack Obama, Graca Machel (de vrouw van Nelson Mandela), Oprah Winfrey, Prince, de Braziliaanse president Lula, de tennister Serena Williams en acteur Ben Stiller behoren volgens Time dit jaar tot de honderd invloedrijksten op aarde.

Foto’s
Tot nu toe heeft roadto2010 altijd de focus gelegd op de verhalen die in het boek staan. In diverse afleveringen zijn de schitterende verhalen naar voor gekomen. Wat echter minstens zo belangrijk is, zijn de foto’s die het boek kleuren. De foto’s zijn samengesteld door fotograaf Chris de Bode.

Een van de fotografen is Andrew Esiebo. Als kroon op zijn werk mocht hij het eerste exemplaar van Africa United uitreiken. Hij was zichtbaar onder de indruk van het spektakel. ‘Het is een eer om het boek uit te reiken namens alle Afrikaanse journalisten en iedereen die het mogelijk gemaakt heeft.’

Markten
De foto’s van Esiebo gaan over de verschillende plekken waar gevoetbald wordt. In Nederland kennen we diverse ingerichte trapveldjes en zelfs Johan Cruijff-Courts met kunstgras. In Afrika ligt dat wel anders. Daar is er nauwelijks gras, laat staan kunstgras en doeltjes met netten.

Dat maakt de liefde voor het spel er niet minder om. De foto’s van Esiebo laten zien dat er overal gevoetbald kan worden: op markten, in vervallen gebouwen, op straat. Zolang er in het hart van de voetballer maar liefde voor het spel is.

Platform
‘Ik ben erg trots op het resultaat van het boek. De foto’s komen mooi naar voren en de verhalen zijn uniek’, zegt een breed glimlachende Andrew Esiebo.

‘Het boek is een platform voor Afrikanen om hun talent te ontplooien. De verhalen zijn origineel en de foto’s zijn prachtig. Bovendien zorgt dit voor een maatstaf voor andere Afrikaanse journalisten dit zien. Bij het zien van dit boek weten ze dat ze kwaliteit moeten leveren.’

Oorsprong
Daarmee is het boek meer dan alleen een bundeling van verhalen en foto’s. Het boek toont Afrika van een andere kant en de foto’s van de Nigeriaanse sportfotograaf zijn daar een goed voorbeeld van. Het WK wordt straks in de mooiste stadions gespeeld en alle wereldvoetballers zijn er bij. En hoewel veel van de Afrikaanse toppers nu wekelijks op biljartlakens van velden spelen, is de liefde voor voetbal bij veel Afrikanen ontstaan op een van de plekken die Esiebo heeft vastgelegd.

Voor wie meer foto’s van Andrew Esiebo wil zien en de verschillende mooie verhalen over de liefde voor het voetbal wil lezen kan het boek vanaf nu kopen via deze site en via www.kitpublishers.nl.

Gisteren werd het boek Africa United gepresenteerd. In de Amsterdam Arena namen Ajax-spelers Eyong Enoh en Maarten Stekelenburg het eerste exemplaar in ontvangst. De teamgenoten staan in Zuid-Afrika in de groepsfase van het WK tegenover elkaar als Nederland aantreedt tegen Kameroen. Roadto2010 maakte de volgende reportage.

Op donderdagmiddag vond in de Amsterdam Arena de lancering plaats van het boek Africa United. Het eerste exemplaar werd aangeboden aan de Kameroense voetballer Eyong Enoh en de Nederlandse doelman Maarten Stekelenburg, die elkaar zullen tegenkomen op het WK voetbal in Zuid-Afrika.

Op 11 juni gaat het wereldkampioenschap voetbal van start in Zuid-Afrika. Op weg naar het WK vertellen Afrikaanse journalisten in het boek Africa United hun verhaal over de impact van voetbal op het Afrikaanse continent.

Het boek volgt een voetbalgek continent op weg naar dit WK en staat vol verhalen en beelden van Afrikaanse (foto)journalisten die hun passie voor het voetbal in Afrika laten zien. Het toont Afrika zoals we het zelden te zien krijgen: als een continent dat bruist van talent, ambitie en mogelijkheden. Behalve over de liefde voor de sport zelf, gaat dit boek over de sociale betekenis ervan in Afrika. Sportsuccessen versterken hun gevoel van waardigheid en trots. Het verbindt volkeren – zelfs in tijden van oorlog.

Presidenten
In Africa United ontmoeten we voetbalgekke presidenten, vertelt de Ethiopische topatleet Haile Gebrselassie over zijn voetbalpassie en lezen we over de belangrijke rol die Didier Drogba en George Weah speelden bij de totstandkoming van de vrede in Ivoorkust en Liberia. Natuurlijk komen ook topvoetballers als Michael Essien en Salomon Kalou aan het woord.

Het boek is samengesteld door de Nederlandse journalisten Stefan Verwer en Marc Broere, fotograaf Chris de Bode selecteerde de fotoreportages.

Twenty Ten
Dit boek is onderdeel van het project Twenty Ten en is in samenwerking met KIT Publishers tot stand gekomen. Africa United wordt gelanceerd op 15 april in de Amsterdam Arena en is daarna verkrijgbaar in de boekhandel en via de website van KIT Publishers op www.kitpublishers.nl.

Twenty Ten werkt naast het boek samen met het Tropenmuseum aan een grote interactieve tentoonstelling. Vanaf 11 juni t/m 22 augustus staat de tentoonstelling Afrika Scoort! in het Tropenmuseum en het Tropentheater. Het theater wordt in deze periode omgebouwd tot sportcafé en zendt alle wedstrijden uit. In het museum staat een interactieve tentoonstelling waarin de 6 Afrikaanse landen die deelnemen aan het WK centraal staan. Daarin wordt ingezoomd op verhalen en foto’s over de invloed van het evenement op deze Afrikaanse landen.

De tentoonstelling wordt real-time gevuld door Afrikaanse journalisten die zijn opgeleid door Twenty Ten. Daarnaast is er een grote foto-expositie te zien met beelden van de fotojournalisten uit het project.

Lees meer over de verhalen uit het boek Africa United.

Het is de hoop van veel Afrikanen: naar Europa reizen om geld te verdienen als profvoetballer. Het is echter voor weinigen weggelegd dat clubs een uitnodigingsbrief sturen en alle kosten betalen om de jonge voetballers naar Europa te halen. Veel jonge Kameroeners trekken daarom zelf naar Europa om hun geluk te beproeven. Dat kan nare gevolgen hebben voor degenen die met de verkeerde mensen in aanraking komt.

Illegale praktijken
Sommige jonge voetballers die de oversteek maken worden het slachtoffer van illegale praktijken. Zo haalt schrijfster Nzouankeu het voorbeeld aan van een voetballer onder de schuilnaam Jean. Jean vloog naar Griekenland om een gokje te wagen en het te schoppen als profvoetballer. Hem en twee anderen werd verteld dat ze een zaakwaarnemer geld moeten betalen voor tickets, visums en een video met de hoogtepunten uit de carrière van de voetballers.

In Griekenland gaat het mis. ‘Iedere ochtend ging hij met onze video’s op pad en zei dan dat hij afspraken met clubs had. Hij liet ons op de kamer achter, zonder eten of drinken en bracht sandwiches mee als hij terugkwam. Hij vertelde dat onze video’s in heel goede aarde vielen en dat we snel opgeroepen zouden worden voor een stage’, vertelt Jean met tranen in zijn ogen.

‘Op de zesde dag van ons verblijf ging de spelersmakelaar zoals gewoonlijk de deur uit, alleen ditmaal kwam hij nooit terug. Ook had hij de hotelrekening van de laatste drie dagen niet betaald.’

Bewustwording
Gevallen als die van Jean gebeuren iedere dag, vertelt Evariste Onana. De oud-voetballer heeft een organisatie opgericht die strijdt tegen de uitbuiting van jonge Afrikaanse spelers. Hij hielp Jean om terug te komen naar Kameroen, nadat deze er al een zwerftocht van elf maanden op had zitten. Onana probeert jonge Kameroeners en hun ouders bewust te maken van deze problematiek.

Oplossingen
Het probleem is niet makkelijk op te lossen. De drang om het te maken is zo groot dat sommige voetballertjes in handen komen van foute makelaars. ‘Mislukken als voetballer is net zoiets als aids hebben’, zegt Onana. ‘Bijna niemand durft er voor uit te komen, want het is iets om je voor te schamen. Bijna niemand accepteert het dat je met lege handen thuis komt.’

Thuis vertellen de voetballers dat het in Europa allemaal goed is gegaan en dat ze succes hebben gehad. De reden dat ze terug zijn is omdat ze enkel nog de papieren moeten regelen. Ondertussen zoeken ze een andere manier om weg te komen. Ze komen dan bij de verkeerde spelersmakelaars terecht.

Geregistreerd
‘Ouders en spelers moeten geïnformeerd worden over de gang van zaken bij een Europese club. Bijvoorbeeld dat deze clubs geen geld vragen voor stages en dat ze niet hun eigen tickets hoeven te betalen. Ook moet er een lijst komen van spelersmakelaars die officieel geregistreerd zijn’, zegt schrijfster Nzouankeu.

Er is nog een boel werk te verzetten om het probleem op te lossen. Ondanks alle suggesties willen jonge voetballers maar één ding en dat is slagen als voetballer. Wellicht dat het WK komende zomer kan helpen. De slagzin “Win in Afrika voor Afrika” belooft in ieder geval veel goeds.

Het boek ‘Africa United’ verschijnt half april. Volgende week deel 9 waarin Kennedy Gondwe centraal staat. Hij heeft een hoofdstuk in het boek gewijd aan het vliegtuigongeluk van het Zambiaanse voetbalelftal.

Op weg naar het wereldkampioenschap in Zuid-Afrika vormt het boek Africa United de ultieme voorbereiding op het WK 2010. Afrikaanse journalisten en fotografen vertellen in woord en beeld hun verhaal over Afrikaans voetbal. Zij laten hun stem horen en een ander gezicht van Afrika zien. Roadto2010.nl blikt iedere week vooruit op één van de verhalen. Aflevering 7: Mark Namanya.

De liefde voor voetbal is iets wat veel Afrikanen met elkaar delen, dat is niet echt bijzonder. Het is al opvallender als het gaat om een staatshoofd die graag over zijn passie wil praten. Dit hoofdstuk van het boek Africa United gaat over de president van Rwanda, Paul Kagame. Journalist Mark Namanya werd meteen uitgenodigd toen hij voorstelde om met de president over voetbal te praten.

Genocide
Wie aan Rwanda denkt, denkt aan de verschrikkelijke genocide in 1994 waarbij 800.000 mensen werden vermoord. Daarvoor al wordt het land overschaduwd door diepe etnische verdeeldheid tussen de Hutu’s, de grootste bevolkingsgroep, en de Tutsi-minderheid.

Rwanda wordt in 1961 onafhankelijk verklaard van België. In het jaar daarvoor zetten de Hutu’s de toenmalige Tutsi-koning Jean-Baptiste Kigeli Ndahindurwa af. In de jaren die volgen worden duizenden Tutsi’s vermoord en bijna 150.000 verjaagd naar de buurlanden Tanzania, Oeganda en Congo.

De afstammelingen van deze verjaagde Tutsi’s vormen later het Rwandees Patriottisch Front (RPF). In 1990 begint de RPF met leider Paul Kagame een burgeroorlog tegen de heersende Hutu’s. In het begin zorgt de burgeroorlog voor politieke en economische onrust. Bovendien worden de etnische spanningen op scherp gezet. Uiteindelijk ontaardt dit in die verschrikkelijke uitbarsting in 1994 waarbij 800.000 mensen vermoord worden.

In juli 1994 brengt de RPF de Hutu-regering ten val en komt er een einde aan de moordpartijen. Paul Kagame wordt in 2000 president en is daarmee het eerste Tutsi-staatshoofd sinds de onafhankelijkheid van Rwanda.

President
Kagame wordt in 1957 geboren in Gitarama, een voormalige provincie in het westen van Rwanda. Als driejarig jongetje vertrekt hij met zijn familie, vanwege het toenemende geweld tegen de Tutsi’s, naar Oeganda. Tijdens zijn vluchtelingenbestaan komt hij in aanraking met voetbal.

‘We maakten voetballen van bananenbladeren’, zo zegt hij, ‘en speelden rond ons kamp en op school, in onze vrije tijd en tijdens de schoolpauzes. Som legden we de hele weg van huis naar school voetballend af. Mijn lagere school stond achttien kilometer van ons huis in het vluchtelingenkamp Gahunge in Toro en de hele weg naar school waren we aan het voetballen.’

Na die tijd krijgt hij minder tijd voor voetbal. In 1979 sluit hij zich aan bij Yoweri Kaguta Museveni’s National Resistance Army (NRA). Kagame vecht jarenlang in het oerwoud van Oeganda. Als Museveni in 1986 de macht grijpt, stelt hij Kagame aan als hoofd van de militaire inlichtingendienst. Die positie bekleedt hij tot 1990. Dan wordt hij hoofd van het Rwandees Patriottisch Front (RFP).

Liefde
De liefde voor voetbal is ontstaan tijdens zijn vluchtelingenbestaan en die passie is niet verdwenen. Kagame vindt dat voetbal volkeren kan verenigen en wonden kan helen. Zo kwalificeerde het nationale team van Rwanda zich in 2004 voor het eerst voor de Afrika Cup. ‘Het gaf een goed gevoel en veel voldoening. Het bewees dat we na die verwoestende genocide in staat waren iets op te bouwen’, aldus de president tegen Namanya.

Kagame spreekt de spelers van het nationale team dikwijls toe. In de rust probeert hij de spelers de motiveren om het beste naar boven te halen. Naar eigen zeggen krijgen de voetballers na zijn preek meer energie en vechtlust.

Niet alleen is Kagame trots op het nationale team, hij heeft ook een zwak voor het Londense Arsenal. Hij kijkt graag wedstrijden van het team. Op zijn vijftigste verjaardag heeft hij zelfs een kaart gekregen van Arsenal-manager Arsène Wenger. Hij is echter nog nooit naar een wedstrijd geweest.

Volgens Namanya zou Kagabe een prima trainer zijn. ‘Hij is een goede motivater, hij houdt van het spelletje en hij inspireert de spelers met mooie woorden. Bovendien eist hij altijd honderd procent van iedereen.’

Ontmoeting
Bovenstaande informatie heeft Namanya gehaald uit een gesprek met de president van Rwanda. Hij was verbaasd over hoe makkelijk en snel dat ging. ‘Ik was erg verrast, het is erg moeilijk om een afspraak te krijgen met mijn eigen president, de Oegandees Yoweri Kaguta Museveni. Het wordt nog moeilijker als ik het over voetbal wil hebben. Bij Paul Kagama is het juist heel makkelijk als je een gesprek wilt hebben over voetbal.’

De president vindt het fijn om een keer niet over politiek te praten maar over zijn grote liefde. Hij heeft een uur met Namanya gesproken. Onbevlogen en zonder pauzes. Waar Namanya anderhalve fles water dronk, was Kagame negentig procent van de tijd aan het woord en dronk hij nauwelijks één glas.

Kagame vindt het fantastisch dat het aankomende WK in Afrika plaatsvindt. ‘Het voelt voor mij alsof niet alleen Zuid-Afrika, maar heel Afrika als gastland optreedt.’ De president zal alle Afrikaanse landen toejuichen als hij de wedstrijden in het stadion gaat bekijken. Stiekem zal hij ook Brazilië aanmoedigen. Het is het land van Pelé, de speler die hij zag spelen aan het begin van zijn liefdesverklaring aan het voetbal.

Het boek ‘Africa United’ verschijnt half april. Volgende week deel 8 waarin Anne Mireille Nzouankeu uit Kameroen centraal staat. Zij schreef een hoofdstuk in het boek over voetbalmigratie van Afrikaanse spelers.

Het boek Africa United vormt de ultieme voorbereiding op het WK 2010. Afrikaanse journalisten en fotografen vertellen in woord en beeld hun verhaal over het Afrikaanse voetbal. Zij laten hun stem horen en een ander gezicht van Afrika zien. Roadto2010 blikt iedere week vooruit op een van de verhalen. Aflevering 6: Selay Marius Kouassi over vredestichter Didier Drogba.

Veel voetballers van Afrikaanse afkomst proberen naast hun voetbalcarrière iets goeds te doen voor hun vaderland. Sommigen verbinden hun naam aan een goed doel, anderen zetten een school op en weer anderen stichten vrede. Didier Drogba valt in de laatste categorie.

Toen Ivoorkust in de greep raakte van een burgeroorlog bleef het Ivoriaanse voetbalelftal intact. En dat is opvallend, want in het team waren spelers van beide strijdende partijen vertegenwoordigd. Drogba besloot dat hij iets moest doen. De spits van Chelsea stelde voor om een kwalificatiewedstrijd tegen Madagaskar in het kader van de Afrika Cup 2008 in Bouaké, het hoofdkwartier van de rebellenbeweging, te laten plaatsvinden.

Emotionele oproep
Eerder deed hij een emotionele oproep aan de leiders van de strijdende partijen om hun wapens neer te leggen. In oktober 2005, na afloop van een wedstrijd tegen Soedan, verraste Drogba tijdens een rechtstreekse televisie-uitzending heel Ivoorkust. Hij pakte in de kleedkamer een microfoon, viel te midden van zijn medespelers op zijn knieën en smeekte de strijdende partijen hun wapens neer te leggen.

De Olifanten zijn in zekere zin vredestichters geworden. Als het nationale elftal speelt, wordt de strijd tijdelijk gestaakt en komen zelfs vijanden nader tot elkaar. Ze schuiven hun meningsverschillen opzij en vieren samen de overwinningen van hun team. Een paar uur lang beschouwen zowel noorderlingen als zuiderlingen zichzelf als Ivorianen die trots zijn op hun land, een gevoel dat sterker is dan politieke overtuigingen, etnische afkomst en religie.

Blij
Selay Marius Kouassi was aanwezig tijdens de kwalificatiewedstrijd tegen Madagaskar. ‘Het valt niet te omschrijven hoe blij ik was. Mensen die een dag eerder nog tegen elkaar gevochten hadden stonden naast elkaar naar een wedstrijd te kijken. Niemand had gedacht dat dat mogelijk zou zijn.’

De Ivoriaanse journalist besloot een hoofdstuk over Drogba te schrijven. Hij sprak met bijna alle betrokkenen: de ouders van Drogba, Ivoriaanse internationals, voetbalbobo’s en Drogba zelf natuurlijk.

Kouassi heeft nooit voor een kant gekozen. ‘Ik kom uit het midden van het land, dus ik zat er precies tussen in. Tijdens de conflicten kon ik zonder problemen bij de regeringstroepen en de rebellen komen.’

Tachtig procent
Drogba’s rol in het vredesproces mag niet worden onderschat, vindt de Ivoriaanse journalist. ‘Als ik het in percentages zou moeten uitdrukken, zou ik zeggen tachtig procent. Niemand dacht dat de strijdende partijen zich zouden verzoenen.’

Zijn rol als vredestichter leverde Drogba een bijna onschendbare status op. ‘Hij is belangrijker dan de president.’ Mocht Drogba na zijn voetballoopbaan, net als George Weah in Liberia, een politieke carrière ambiëren, dan zou hij hoge ogen kunnen gooien, denkt Kouassi. ‘Niemand heeft meer kans dan hij’, roept de journalist enthousiast uit. Of hij dan ook op de voetballer zou stemmen, laat hij in het midden. ‘Misschien.’

WK
Over de kansen van zijn land op het WK is Kouassi gematigd positief. ‘Van Brazilië gaan we niet winnen’, zegt hij resoluut. ‘Die wedstrijd laten we lopen. We gaan ons vooral op de wedstrijd tegen Portugal concentreren, want als we daar van kunnen winnen zijn we door naar de volgende ronde.’

Ivoorkust is nog altijd op zoek naar een nieuwe bondscoach. Volgens Kouassie moet het een soort Hiddink worden. ‘We hebben iemand zoals hij nodig. Onze spelers zijn goed genoeg en er is behoefte aan iemand die boven de partijen staat en een hecht team smeed. Philippe Troussier zou bijvoorbeeld erg geschikt zijn.’

Het boek ‘Africa United’ waarin onder andere het verhaal over Drogba staat verschijnt half april.

Op 11 juni gaat het wereldkampioenschap voetbal van start in Zuid-Afrika. Voor het eerst wordt het belangrijkste mondiale voetbaltoernooi op het Afrikaanse continent gespeeld. Op weg naar het WK vertellen Afrikaanse journalisten in het boek Africa United hun verhaal over de impact van voetbal op het Afrikaanse continent.

Het boek volgt een voetbalgek continent op weg naar dit WK. Het boek staat vol verhalen en beelden van Afrikaanse (foto)journalisten die hun passie voor het voetbal in Afrika laten zien. Het toont Afrika zoals we het zelden te zien krijgen: als een continent dat bruist van talent, ambitie en mogelijkheden. Behalve over de liefde voor de sport zelf, gaat dit boek over de sociale betekenis ervan in Afrika. Sportsuccessen versterken hun gevoel van waardigheid en trots. Het verbindt volkeren – zelfs in tijden van oorlog.

In Africa United ontmoeten we voetbalgekke presidenten, vertelt de Ethiopische topatleet Haile Gebrselassie over zijn voetbalpassie en lezen we over de belangrijke rol die Didier Drogba en George Weah speelden bij de totstandkoming van de vrede in Ivoorkust en Liberia. Natuurlijk komen ook topvoetballers als Michael Essien en Salomon Kalou aan het woord.

Het boek is samengesteld door de Nederlandse journalisten Stefan Verwer en Marc Broere, fotograaf Chris de Bode selecteerde de fotoreportages.

Dit boek is onderdeel van het project Twenty Ten en is in samenwerking met KIT Publishers tot stand gekomen. Africa United wordt gelanceerd op 15 april in de Amsterdam Arena en is daarna verkrijgbaar in de boekhandel en via de website van KIT Publishers op www.kitpublishers.nl.

Tentoonstelling
Twenty Ten werkt naast het boek samen met het Tropenmuseum aan een grote interactieve tentoonstelling. Vanaf 11 juni t/m 22 augustus staat de tentoonstelling Afrika Scoort! in het Tropenmuseum en het Tropentheater. Het theater wordt in deze periode omgebouwd tot sportcafé en zendt alle wedstrijden uit. In het museum staat een interactieve tentoonstelling waarin de 6 Afrikaanse landen die deelnemen aan het WK centraal staan. Daarin wordt ingezoomd op verhalen en foto’s over de invloed van het evenement op deze Afrikaanse landen. De tentoonstelling wordt real-time gevuld door Afrikaanse journalisten die zijn opgeleid door Twenty Ten. Daarnaast is er een grote foto-expositie te zien met beelden van de fotojournalisten uit het project.

Op weg naar het wereldkampioenschap in Zuid-Afrika vormt het boek Africa United de ultieme voorbereiding op het WK 2010. Afrikaanse journalisten en fotografen vertellen in woord en beeld hun verhaal over Afrikaans voetbal. Zij laten hun stem horen en een ander gezicht van Afrika zien. Roadto2010.nl blikt iedere week vooruit op één van de verhalen. Aflevering 4: Tadele Assefa.

Haile Gebrselassie en Kenenisa Bekele zijn twee langeafstandslopers van wereldklasse. En, ze zijn beiden voetbalfan. In Tadele Assefa’s hoofdstuk beschrijven de sporters wat de balsport voor hen betekent.

Haile Gebrselassie
Gebrselassie was bijna een decennium lang de beste op de vijf en tien kilometer. Hij kwam in actie op vier Olympische spelen en won twee gouden medailles. Ook is hij recordhouder op de marathon. Maar hij wilde eigenlijk voetballer worden. De atleet bewonderde de spelers die hij op tv zag, maar miste de behendigheid om hun bewegingen te imiteren.

In zijn jonge jaren was de Ethiopiër fan van Diego Maradona. Hij liep als kind grote afstanden om de wedstrijden van de Argentijn te kunnen zien. De atleet heeft een droom. Hij zou graag eigenaar van een voetbalclub willen worden. Door de wetgeving in Ethiopië is dat echter niet mogelijk. In het land zijn alle voetbalclubs namelijk in handen van de regering.

Kenenisa Bekele
Bekele wordt door velen gezien als de beste langeafstandsloper aller tijden. Hij is een specialist op zowel de 5000 en 10.000 meter als het veldlopen. Hij heeft vier wereldtitels op zak en won drie gouden medailles op de Olympische spelen. Daarnaast won hij 11 wereldtitels bij het veldlopen.

Ook Bekele is een groot voetbalfan. Hij zit zoveel mogelijk wedstrijden op de tribune. Bekele’s favoriete voetballer is Samuel Eto’o. Bekele koestert eveneens bewondering voor de nationale elftallen van Kameroen en Ivoorkust. Dat laatste land, omdat de Olifanten aanvallend spelen en ze Didier Drogba in de gelederen hebben.

Onder de indruk
In Assefa’s hoofdstuk komen beide atleten naar voren als voetbalfans. Zo vertelt Gebrselassie over een ontmoeting met Jorge Pinto da Costa, de voorzitter van FC Porto. ‘Het verbaasde me om te zien dat Pinto da Costa op zijn leeftijd nog een wandeling van 21 kilometer kon maken’, zegt hij. Bekele was op zijn beurt erg onder de indruk van de manier waarop Manchester United in 1999 de Europese Champions League finale won terwijl het publiek de Engelsen al had afgeschreven.

De Ethiopische journalist Tadele Assefa, die het verhaal schreef, legt uit: ‘Ethiopië staat bekend om zijn grote atleten, maar de Ethiopiërs kijken liever naar voetbal. Meestal volgen ze Europese competities, want ons voetbal is verschrikkelijk.’ Hij vervolgt: ‘Ik wilde weten hoe onze atletiekhelden over voetbal denken. Daarnaast wilde ik weten hoe het is om een topatleet te zijn in een land waar voetbal een veel populairdere sport is.’

Niet makkelijk
Door zijn werk als sportverslaggever bij de Ethiopian Radio and Television Agency was het niet moeilijk om met de sporters in contact te komen. ‘Ik had beide atleten al eens eerder geïnterviewd, dus een telefoontje was genoeg. Bekele is niet altijd even makkelijk, hij geeft niet graag interviews. Maar na een tijdje wist ik hem toch over te halen.’ Het bleef echter bij een telefonisch interview.

Met Gebrselassie was de afspraak zo gemaakt. ‘Hij is erg “media friendly”. Ik ontmoette hem in zijn kantoor in de hoofdstad Addis Ababa.’

Het boek ‘Africa United’ waarin onder andere het verhaal over Gebrselassie en Bekele staat verschijnt half april.