WK 2002
Voor het eerst wordt het WK georganiseerd door twee landen: Japan en Zuid-Korea. Deze editie staat vooral bekend als het toernooi van de verrassingen. Zo bereikt het Zuid-Korea van Guus Hiddink tot verbijstering van iedereen de halve finales. Ook Turkije dringt door tot de halve finales.

Vijf Afrikaanse landen doen mee: Senegal, Zuid-Afrika, Kameroen, Nigeria en Tunesië. De “Bafana Bafana” behalen uiteindelijk vier punten en worden op doelsaldo derde in de poule. Ook Kameroen haalt vier punten en gaan eveneens net niet door. Nigeria eindigt als laatste in de groep. Ze scoren slechts één doelpunt en behalen slechts één punt in de wedstrijd tegen Engeland. Datzelfde geldt voor de Tunesiërs.

Senegal
Naast Zuid-Korea en Turkije is Senegal de verrassing van het toernooi. Op 31 mei treden de “Leeuwen van Teranga” aan tegen oud-kolonisator Frankrijk. Het is een beladen wedstrijd. ‘Frankrijk is als een grote broer,’ zou middenvelder Salif Diao later zeggen. Na een half uur zet Papa Bouba Diop het West-Afrikaanse in vuur en vlam. Frankrijk is verslagen.

In de tweede wedstrijd spelen de Senegalezen met 1-1 gelijk tegen Denemarken. Ook de derde groepswedstrijd eindigt in een gelijkspel. In een spectaculaire wedstrijd maken Senegal en Uruguay ieder drie doelpunten. Bouba Diop neemt er twee voor zijn rekening.

Met vijf punten op zak mag Senegal door naar de volgende ronde. Zweden is de volgende tegenstander. Na verlenging trekken de Senegalezen aan het langste eind. Ze winnen met 2-1. Voor de tweede keer in de historie van het WK gaat een Afrikaans land naar de kwartfinale.

In die kwartfinale treft Senegal een andere sensatie: Turkije. Beiden strijden voor een plek in de halve finale en voor beiden geldt dat ze dit van te voren niet verwacht hebben. Ver in de blessuretijd breken de Turken de harten van de Senegalezen. Zij winnen met 1-0 en gaan door.

Het goede spel van Senegal is vooral te danken aan El Hadji Diouf, ook al scoort hij zelf niet. Zijn optreden levert hem een transfer naar Liverpool op. In 2001 en 2002 wordt hij verkozen tot Afrikaans Voetballer van het Jaar.

WK 2006
De WK-karavaan strijkt ditmaal neer in Duitsland. Het is het WK dat door Italië zal worden gewonnen. Meest in het oog springende moment is uiteraard de kopstoot van Zinedine Zidane, de Franse geweldenaar van Algerijnse afkomst. Vijf Afrikaanse deelnemers zijn van de partij: Tunesië, Ghana, Togo, Angola en Ivoorkust. De vier laatstgenoemde landen doen voor het eerst mee.

Ivoorkust
Vooraf dichten kenners Ivoorkust de meeste kans op succes toe. De voorhoede bestaat onder andere uit Didier Drogba, Salomon Kalou en Arune Dindane. In de verdediging spelen grootheden als de gebroeders Touré. Helaas zijn de “Olifanten” ingedeeld in de zwaarste groep van het toernooi met Servië-Montenegro, Nederland en Argentinië.

In de eerste wedstrijd verliest Ivoorkust met 2-1 van Argentinië. Dat betekent dat ze van Nederland moet winnen. Dat gebeurt niet. Oranje verslaat de Ivorianen eveneens met 2-1. Gelukkig verslaan ze Servië-Montenegro in de laatste wedstrijd met 3-2. Het is alleen niet goed genoeg voor de volgende ronde.

Togo, Angola, Tunesië
Het debuut van Togo eindigt in een deceptie. Enkele dagen voor de openingswedstrijd neemt bondscoach Otto Pfister ontslag omdat hij zijn spelers niet meer aan het trainen krijgt. Zij staken en eisen honderdduizenden euro’s aan achterstallige bonussen van de voetbalbond. Bondsvoorzitter Rock Gnassingbe reist af naar Duitsland maar kan de rel niet sussen.

Uiteindelijk neemt Pfister wel plaats op de bank en spelen de Togolezen hun drie groepswedstrijden. De “Haviken” verliezen deze allemaal en scoren slechts één doelpunt.

Angola doet het ietsje beter. De “Zwarte Antilopen” spelen gelijk tegen Iran en Mexico, maar verliezen van Portugal. Daardoor eindigen ze op een derde plaats. Ook Tunesië eindigt als derde. De Noord-Afrikanen kunnen hun ruime ervaring op het WK niet omzetten in de nodige punten. Ze blijven steken op één punt.

Ghana
Ditmaal is Ghana de verrassing onder de Afrikaanse landen. De “Black Stars” bereiken de tweede ronde mede dankzij overwinningen op de Verenigde Staten en Tsjechië. Alleen de latere wereldkampioen Italië weet Ghana te verslaan.

In de achtste finale komt Ghana uit tegen Brazilië. Ondanks het goede spel van de Ghanezen komen ze niet als overwinnaar uit de strijd. Integendeel, Brazilië wint vrij gemakkelijk met 3-0. Einde toernooi, maar Ghana mag terugkijken op een geslaagd debuut.

WK 2010
In juni staan er voor het eerst zes Afrikaanse landen paraat op het WK. Kunnen gastland Zuid-Afrika, Kameroen, Nigeria, Ghana, Ivoorkust of Algerije geschiedenis schrijven? Zal een van deze landen de halve finales bereiken?

Na bemiddeling van FIFA-voorzitter Sepp Blatter mag Togo alsnog meedoen aan de kwalificatie voor de Afrika Cup in 2012.

De aanslag op de spelersbus van Togo vlak voor aanvang van de Afrika Cup 2010 in Angola was een zwarte bladzijde uit de geschiedenis van het toernooi. Na de aanslag, waarbij twee leden van het begeleidingsteam om het leven kwamen, ontstond er een grote discussie of het team moest deelnemen aan het kampioenschap of niet.

Terwijl de spelers wilden deelnemen, besloot de Togolese regering het nationale elftal terug te trekken. Tot verbijstering van iedereen besloot de Afrikaanse voetbalbond CAF het land voor de volgende twee edities van de Afrika Cup uit te sluiten.

Kritiek
De CAF kreeg een lading van kritiek over zich heen. Had de bond überhaupt Angola tot gastland voor de Afrika Cup mogen kiezen? In Togo gingen tienduizenden fans de straat op om te protesteren tegen de beslissing, maar de CAF gaf geen krimp. De politiek mag niet ingrijpen in voetbalzaken.

De Togolese voetbalbond liet het er echter hierbij niet zitten en maakte de zaak aanhangig bij het internationale sporttribunaal CAS (Court of Arbitration for Sport). Deze gebood de Togolese voetbalbond en de CAF echter om er gezamenlijk uit te komen.

FIFA
Uiteindelijk leidde bemiddeling van FIFA-voorzitter Sepp Blatter ertoe dat  de CAF nu heeft besloten de schorsing van Togo op te heffen, waardoor het land weer mee kan doen aan de kwalificatiereeks voor de volgende Afrika Cup, die over twee jaar plaatsvindt in Gabon en Equatoriaal Guinee.

Blatter toonde zich verheugd met de beslissing. ‘Ik ben erg blij dat we in staat zijn geweest een oplossing te vinden die bevredigend is voor beide partijen. Vandaag is een overwinning voor het Afrikaanse voetbal.’

Dat het in het voetbal snel kan gaan is een cliché dat meermaals wordt bevestigd. Het geldt zeker voor Hervé Renard. In drie dagen tijd verruilde hij het bondscoachschap van Zambia voor dat van Angola.

Het contract van Renard bij Zambia liep nog twee maanden door, maar de Fransman liet het ontbinden om zo “vrij” te zijn voor een nieuwe uitdaging. Die uitdaging heeft hij nu dus gevonden bij de gastheer van de Afrika Cup eerder dit jaar.

Bij Angola volgt Renard de Portugees Manuel Jose op. Die werd ontslagen na de teleurstellende prestaties tijdens diezelfde Afrika Cup in eigen land. Bovendien speelt Angola niet op het komende WK. Mogelijk komen ze zelfs pas over twee jaar uit op een groot toernooi. Dan wordt de Afrika Cup weer gehouden.

Foto: Thierry Gouegnoun/Twenty Ten

De prestaties van het nationale voetbalteam van Ivoorkust tijdens de Afrika Cup in Angola waren een enorme tegenvaller voor voetbalfans in en buiten Ivoorkust. The Elephants werden al in de kwartfinale uitgeschakeld door Algerije. Het leidde tot een nationaal debat en het ontslag van de bondscoach.

De ploeg van Didier Drogba was titelfavoriet en de uitschakeling kwam hard aan in Ivoorkust. Het land wil in 2010 geschiedenis te schrijven door als eerste Afrika land wereldkampioen te worden. Het feit dat het WK voor het eerst op Afrikaanse bodem wordt georganiseerd zou deze prestatie nog specialer  maken.

Nationaal debat

Het vroegtijdige afscheid heeft tot een nationaal debat in het West-Afrikaanse land geleid. Opvallend genoeg was het Didier Drogba die het debat startte. In een open brief (zie de vertaling hieronder), gepubliceerd op de website van de nationale voetbalbond van Ivoorkust en op de website van de voorzitter van de bond, biedt de aanvoerder van The Elephants namens zijn ploeggenoten excuses aan voor de prestaties van zijn ploeg.

Drogba vraagt de steun van de fans om in 2010 een goed resultaat neer te zetten tijdens het WK, maar wil het debat niet uit de weg gaan. En dat debat is er gekomen. Live op televisie debatteert Ivoorkust over de vraag hoe The Elephants in Zuid-Afrika een goed resultaat kunnen neerzetten. Het debat zal drie uur duren…

Guus Hiddink?

Overigens zijn er, nog voordat het debat daadwerkelijk is gevoerd, al consequenties verbonden aan de slechte prestaties van het team tijdens de Afrika Cup. Na wekenlange speculaties werd vandaag namelijk bondscoach Halilhozic ontslagen. Naar verluidt moet de Bosnische trainer plaats maken voor een nieuwe trainer: de Nederlandse succescoach Guus Hiddink lijkt de belangrijkste kandidaat te zijn. Vooral aanvoerder Drogba lijkt uit te kijken naar een nieuwe samenwerking met Hiddink. Beiden werkten vorig seizoen al met elkaar samen, toen Hiddink korte tijd Chelsea leidde.

Lees hier de  uit het Frans vertaalde brief door de Ivoriaanse journalist Selay Marius Kouassi, deelnemer aan het Twenty Ten project. Kouassi schreef een hoofdstuk over Drogba in het boek Africa United op weg naar 2010, dat begin april gepubliceerd zal worden en zal een dezer dagen verslag doen van de uitkomsten van het debat.

Dear parents of Ivory Coast, dear brothers, dear Sisters,

The 27th African Cup of Nations (AFCON) which was held in Angola from January 11th to 31st 2010 has ended. For us Ivorians, it has been marked with the unexpected and painful exit of our national football team in the quarter-final, on Sunday 24th January 2010. I really understand the great pain and deception that you felt on that occasion.

I realize the great pain and disappointment that you (Ivorians) feel at the moment. I would like, in my capacity as captain of the Elephants, and on behalf of all my team-mates, to ask for your forgiveness for failing to live up to your high expectations of winning the title in Angola.

I implored you to believe in the grief the Elephants are individually and collectively feeling at the moment because of the disgraceful outing in Angola. We truly no longer deserve the trust of the entire population.

I call for an open national debate about how to run the national team henceforth, this debate will certainly lead us to a greater responsibility.

Like great nations, great teams are built in pain. I hope that this is the starting point of awareness that will allow us to build a national team stronger and more victorious.

Our good performance at the forthcoming World Cup depends first, on our solidarity, but also on your commitment and love towards the team. Be assured that we all need your support. And I can’t imagine that between the national team and you there could be an enmity.

Commit ourselves -State, Ministry of Sport, Football Association Officials, Supporters- to build the coming victory.

Lovely,

Didier Drogba

Meer dan 10.000 Togolezen protesteerden op zaterdag tegen het besluit van de Afrikaanse voetbalbond CAF om het land te schorsen van deelname aan de komende twee Afrika Cups.

Het protest vond plaats in Togo’s hoofdstad Lomé. De actievoerders droegen spandoeken met daarop “Hayatou moet weg”. Een enkel spandoek met daarop de beeltenis van de CAF-voorzitter werd voor het oog van fotografen verbrand. Het protest eindigde in een voetbalstadion. Daar las men een verklaring voor waarin Hayatou als “schande voor Afrika” werd bestempeld.

Eind januari kwam de Afrikaanse voetbalbond CAF met de meest bizarre beslissing ooit. Togo, wiens nationale elftal begin januari door rebellen onder vuur werd genomen, werd voor de komende twee edities van de Afrika Cup geschorst. Reden is dat de Togolese regering de voetballer opdroeg naar huis te komen. En overheden die zich met voetbal bemoeien, dat mag niet.

Diana
‘Compleet absurd,’ schreef BBC-verslaggever Piers Edwards op zijn blog. ‘Niet sinds de late respons van Buckingham Palace op de dood van princes Diana maakte een organisatie zo’n grote beoordelingsfout.’ Elders op het web vroeg men zich vertwijfeld af waarom de CAF juist deze zaak had gekozen om Afrikanen op de spelregels te wijzen. Ook Roadto2010 sprak schande van de beslissing van voorzitter Issa Hayatou en zijn bestuurders.

In Togo zelf is men laaiend. Emmanuel Adebayor riep direct na het besluit dat Hayatou de eer aan zichzelf moest houden en moest aftreden. ‘Ons staatshoofd zond ons naar Angola om de kleuren van ons land te verdedigen. Hij eiste dat we terugkeerden. We zijn slechts ambassadeurs. We waren verplicht om terug te gaan.’ De Togolese regering kondigde aan in beroep te gaan tegen de “beledigende” ban.

Kanouté
Het is niet de eerste keer dat Hayatou in opspraak komt na een twijfelachtig besluit. In 2007 werd Frédéric Kanouté gekozen tot Afrikaans Voetballer van het Jaar. Didier Drogba claimde toen dat hij gekozen was, maar dat hem de prijs was afgepakt omdat hij de trofee niet wilde afhalen. Dat werd later door Hayatou bevestigd met de woorden dat een voetballer die de prijs niet ophaalt “de bestuurders van de CAF in diskrediet brengt”.

De Kameroener staat zodoende bekend als een man die zichzelf, zijn organisatie en zijn voetbalregels belangrijker vindt dan de sport zelf. Toen BBC-verslaggever Edwards na de aanslag aan Hayatou vroeg of hij er spijt van had dat het toernooi in Angola werd gehouden, antwoordde de Kameroener dat er geen enkel probleem was. Ook met drie teams in één groep kon er immers met gemak gevoetbald worden.

In de laatste week van de Afrika Cup kwam de ontknoping, was er één opvallende speler en kwam Togo weer in het nieuws. Een korte terugblik.

De kampioen
Als winnaar van de vorige edities stond Egypte bovenaan het favorietenlijstje, maar het team beschikte niet over Europese topspelers. Toch speelden De Farao’s het beste voetbal en liet het elftal zien dat het eigenlijk op het WK hoort te staan. Maar over een paar maanden zullen we geen Mohamed Zidan, Ahmed Hassan of Gedo zien in Zuid-Afrika, en dat is treurig.

De scheidsrechter
Er is al veel over gesproken, maar het mag niet ontbreken in het weekoverzicht: scheidsrechter Bonaventure Coffi Codjia gaf een penalty aan Egypte en deze werd vervolgens genomen door Hosny. De speler stopte tijdens zijn aanloop en dat mag niet. Vervolgens maakte hij het helemaal bont door keeper Chaouchi geen rood te geven. De Algerijnse keeper gaf Codjia een kopstoot. Tweemaal een arbitraire blunder, waar we er eerder in het toernooi al meer van zagen.

De topspelers
Ze lieten het allemaal afweten en wel om verschillende redenen. Emmanuel Adebayor speelde helemaal niet, omdat Togo niet kwam opdagen tegen Ghana. Michael Essien speelde drie kwartier, waarna hij het vervolg van het toernooi geblesseerd moest toekijken. Samuel Eto’o scoorde weliswaar twee keer, maar kon geen moment Kameroen op sleeptouw nemen. En Didier Drogba wist slechts één keer het net te vinden en werd met zijn Ivoorkust ook al uitgeschakeld in de kwartfinale. Een grote tegenvaller, dat deze topspelers het niet waar konden maken.

De WK-gangers
Het lijkt een moeilijke opgave te gaan worden voor de Afrikaanse landen op het WK. Afgaande op het niveau wat ze hebben laten zien op de Afrika Cup, maken ze geen schijn van kans om ook maar enigszins mee te spelen om de titel. Ghana speelde wel fris voetbal, maar heeft nog weinig ervaring. Algerije speelde pas in de kwartfinale een goede wedstrijd en Kameroen en Nigeria kwamen ook niet goed voor de dag, al behaalde Nigeria wel brons.

De supersub
De statistieken zijn zeer indrukwekkend: vijf invalbeurten, vijf doelpunten. Een speler die nooit een basisplek had is topscorer van het toernooi geworden. Mohamed Nagy, voetbalnaam Gedo, is een ster in eigen land, maar bij de Europese voetbalfan zal vóór het toernooi geen belletje zijn gaan rinkelen. Inmiddels is dat wel anders en heeft Gedo zich geprofileerd als dé supersub.

De verbanning
In 2016 zien we Togo voor het eerst weer op het Afrikaans voetbalkampioenschap. Eerder mag de ploeg niet meer deelnemen. ‘Het gaat om een reglementaire sanctie’, aldus Hayatou, voorzitter van de Afrikaanse voetbalbond. ‘Er was een inmenging van de regering, en dat kunnen we niet toelaten.’ Een belachelijke keuze van het CAF, alsof Togo nog niet genoeg gestraft was.

De Nederlanders
In de eindfase van het toernooi lagen er drie Nederlanders uit het toernooi. Enoh (Kameroen), Mulenga (Zambia) en Tioté (Ivoorkust) zaten in het weekend niet in Angola, maar gewoon in Nederland. Alleen de Ghanezen Addo, Amoah en Osei zaten nog in Afrika. Zij moesten immers de finale nog spelen. Maar alleen Addo kreeg in de slotfase nog speelminuten. Weer was er voor Matthew Amoah geen basisplek.

Doelpunt van de week
In de ontknoping van de Afrika Cup zagen we weinig prachtige doelpunten, maar de mooiste vond toch wel plaats in de finale. Gedo zette de aanval zelf op, speelde de bal op Zidan, kreeg de bal weer terug en schoot met uiterste precisie raak in de verre hoek. Maar hét doelpunt van het toernooi kwam toch wel van de voet van de Ivoriaan Kader Keita, die verwoestend uithaalde in de kwartfinale tegen Algerije. Zijn doelpunt mocht echter niet baten, want de Ivorianen gingen na verlening alsnog naar huis.

De eindconclusie
Het toernooi zit erop en we kunnen niet ontkennen dat er veel is gebeurd. De aanslag op het elftal van Togo, het bizarre gelijkspel tussen Mali en Angola (4-4), de velden, de blunders van de keepers, de salonremise tussen Algerije en Angola, de arbitraire dwalingen en de vele doelpunten maakten het een interessant toernooi. Maar was het een prachtig toernooi met hoogstaand voetbal en een echt Afrikaans feest? Nee, het was vooral een leuk toernooi. Maar de voetballiefhebber zit toch te wachten op het WK en ziet de Afrika Cup als een tussendoortje.

Net als in de finale van twee jaar geleden gingen de Indomitable Lions ook ditmaal de mist in tegen Egypte. Ditmaal waren de Farao’s met 3-1 te sterk. Kameroeners hebben zo hun vermoedens waarom het fout ging. Het was niet allemaal koek en ei in de “Den”.

1. Een warrige organisatie

In Kameroen had men er een hard hoofd in toen bekend werd dat het team tegen plaaggeest Egypte zou moeten aantreden. De officials van de Kameroense delegatie maakten de zaak er niet beter op. Zij zouden er met hun egoïstische gedrag voor hebben gezorgd dat Kameroen alweer het onderspit dolf. Delegatieleden zouden bijvoorbeeld daags na de laatste groepswedstrijd nog geen actie hebben ondernomen om onderdak te regelen in Benguela.

Veel delegatieleden hoopten zelfs dat het team de wedstrijd zou verliezen om zo het geld van de accommodatie in eigen zak te kunnen steken. Dat maakte sportminister Michel Zoah later bekend. Volgens bronnen was er in speelstad Lubanga een “maffia” aan het werk die stelselmatig driedubbele rekeningen presteerde aan het ministerie.

Eerder al had minister Zoah een van de delegatieleden omwille van disciplinaire redenen naar huis gestuurd. Een secretaris had zich meermalen misdragen en had het zelfs gewaagd de privé-auto van de Kameroense ambassadeur in Congo te “lenen”. Op advies van de ambassadeur zette de minister deze man acht dagen na de openingswedstrijd resoluut uit het “Kameroense Lubanga dorp”.

2. Het ligt aan de vrouwen

In de Afrikaanse wereld van voodoo en zwarte magie worden vrouwen over het algemeen gezien als wezens die de spirituele krachten teniet doen. Niet zelden is het vrouwen verboden zich in de nabijheid van magische rituelen op te houden. Slapen met een vrouw na het uitvoeren van een ritueel is funest.

In het geval van de wedstrijd van maandag ligt het een tikkeltje anders. Alhoewel, in de voetballerij is seks vaak net zo taboe als magie. In Kameroen doen hardnekkige geruchten de ronde dat een (vrouwelijk) lid van de Kameroense delegatie in Angola het bed heeft gedeeld met enkele internationals. Leden van het ministerie van Sport hebben de dame in kwestie inmiddels grondig aan de tand gevoeld.

Ze heeft zich ook voorgedaan als journaliste, maar volgens velen was het algemeen bekend dat ze de vriendin van een van de voetballers was. Haar losbandige gedrag heeft de eenheid binnen het team aangetast. En wellicht de zwarte magie verpest.

3. Onderlinge ruzies

De stemming voor aanvang van de derde groepswedstrijd tegen Tunesië was tot een nulpunt gedaald. De reden? Bondscoach Paul Le Guen wilde enkele oudgedienden zoals Rigobert Song en Achille Emana buiten de basis laten. Volgens insiders sprong aanvoerder Samuel Eto’o vervolgens niet in de bres voor zijn teamgenoten. Een hoog oplopende ruzie tussen Eto’o en Emana was het gevolg.

4. Macht gebroken?

Voor aanvang van de Afrika Cup had Le Guen de macht van de Grote Vier willen breken. Spelers als Rigobert Song, Carlos Kameni en Geremi Njitap stelden immers al een tijdje teleur. Tijdens de Afrika Cup leidde het belabberde spel van Song zelfs tot enkele tegendoelpunten. Hetzelfde geldt voor keeper Kameni, van wie veel Kameroeners zeggen dat hij maar beter zijn handschoenen aan de wilgen kan hangen.

Tijdens de kwartfinale tegen Egypte werd Rigobert Song buiten de basis gehouden en hij hoefde ook niet in te vallen. Maar helaas, een andere oudgediende, Geremi Njitap, stond wel in het veld en hij maakte een cruciale fout waardoor Egypte een doelpunt scoorde.

5. Relatie met de lokale pers

Paul Le Guen heeft het niet zo op met het lokale journaille. Alvorens hij na de verloren kwartfinale tegen Egypte weigerde op te komen dagen voor de verplichte persconferentie, hadden er reeds vele incidenten plaatsgevonden tussen de Franse coach en de Kameroense persmuskieten.

Al na enkele wedstrijden in de kwalificatiereeks schoot de Fransman venijnig uit zijn slof. ‘Wat een domme vragen,’ zo riep hij naar de verslaggevers. De journalisten vonden een dergelijke behandeling niet leuk en trokken alles uit de kast om de verhoudingen tussen hen, de coach en de spelers op scherp te zetten. Met alle gevolgen van dien.

6. De keeper en zijn godfather

Waarom staat Carlos Kameni nog tussen de palen? In Kameroen weet men het zeker: de geplaagde eerste keeper van de Indomitable Lions wordt de hand boven het hoofd gehouden door niemand minder dan Thomas Nkono. Dankzij misschien wel beste keeper aller tijden, nu keeperstrainer, mag Kameni fout op fout stapelen en blijft Kameroen verliezen.

De Kameroense pers is eenduidig in haar oordeel over de keeper. De beste man kan beter plaatsmaken voor een nieuwer, jonger en frisser exemplaar. Wat de Kameroeners vooral steekt, is dat er vriendjespolitiek wordt bedreven in de “Lions Den”. In het geval van Kameni had dat desastreuze gevolgen. De Kameroeners lagen er na de kwartfinales uit met acht tegendoelpunten.

Volgens geruchten houden gendarmes de wacht bij het huis van de keeper om te voorkomen dat woedende supporters de boel in fik proberen te steken, zoals men dat ook heeft gedaan bij Pierre Wome, de man die in 2005 een penalty miste waardoor Kameroen het WK 2006 mis liep.

OPINIE – Alsof Togo niet al genoeg gestraft is, heeft de Afrikaanse voetbalbond CAF besloten dat het land in 2012 en 2014 niet mag meedoen aan de Afrika Cup.

Vrijdagmiddag 8 januari 2010 was een zwarte bladzijde uit de geschiedenis van het Afrikaanse voetbal. Bij de grens tussen Congo en Angola werd de spelersbus van het Togolese nationale elftal onder vuur genomen. De chauffeur, woordvoerder en assistent-coach kwamen daarbij om het leven. Twee voetballers raakten zwaar gewond.

Onmiddellijk wezen de Angolezen met de beschuldigende vinger naar Togo. De Togolezen hadden van tevoren niet aangegeven dat zij met de bus naar de gevaarlijke regio Cabinda zouden afreizen. Ze hadden het vliegtuig moeten nemen, zei later ook de CAF, want dat zijn de procedures. Zowel de organisatie van de Afrika Cup als de CAF weigerden om de verantwoordelijkheid voor het gebrek aan veiligheid op te eisen. Het imago van het gastland mocht niet worden bezoedeld.

De Togolezen waren verbolgen na de dreigende reacties van de autoriteiten. De organisatie had de eerste wedstrijd van Togo op zijn minst met een paar dagen kunnen uitstellen. Ook hadden de Togolezen het liefst gezien dat de CAF het stadion in Cabinda had gesloten. Maar officials in Angola vonden dat Cabinda “een normale regio” was. Verplaatsing van de groepswedstrijden was nimmer aan de orde.

Overledenen
In eerste instantie hadden de voetballers geen zin meer om te spelen, maar later kwamen Emmanuel Adebayor en zijn teamgenoten daarop terug. Ze zouden alsnog deelnemen aan de Afrika Cup uit respect voor de overledenen.

De regering van Togo voelde zich echter overduidelijk in het hemd gezet door de beschuldigingen van Angola en de CAF. Togo was slachtoffer en werd nu opeens in de rol van dader geduwd. Als gevolg van dit “eigen schuld dikke bult” beleid riep de president het team op zo snel mogelijk terug te keren naar het eigen land. Het was een motie van wantrouwen jegens Angola en de CAF.

Condoleances
Terwijl de CAF nogmaals haar condoleances heeft overgedragen aan het Togolese volk, komt het uitvoerende comité van de bond na onderzoek tot de conclusie dat de regering van Togo zich tegen de regels in met het voetbal heeft bemoeid. In eerste instantie vond de CAF het een logisch besluit van de Togolezen om niet verder te spelen. Bij nader inzien ziet de CAF de “inmenging” van de regering als onrechtmatig en in strijd met de statuten van de Afrika Cup.

Daarom heeft de CAF besloten om Togo uit te sluiten van deelname aan de Afrika Cup 2012 in Gabon en Equatoriaal Guinee én de Afrika Cup 2014 in Libië. Bovendien legt de Afrikaanse voetbalbond Togo een boete op van 50.000 dollar.

Politiek
In principe heeft de CAF een punt. Het was de regering van Togo die het team beval zich uit het toernooi terug te trekken. Dat was een duidelijke politieke beslissing. Maar was dat niet het resultaat van het gebrek aan daadkracht van de Angolese organisatie en de CAF zelf? Door geen verantwoordelijkheid te nemen en door de schuld bij het slachtoffer zelf neer te leggen, is het de CAF zelf die van de bloedige aanslag een politieke kwestie heeft gemaakt.

Het is een schande dat Togo nu nogmaals wordt gestraft. Eerst verloren leden van de Togolese delegatie het leven en konden de Togolezen met goed fatsoen niet deelnemen aan een voetbaltoernooi. En nu krijgen ze te horen dat ze niet welkom meer zijn op de eerstvolgende Afrika Cups. Na de desastreuze keuze voor Angola als gastland van de Afrika Cup gaat de CAF voor de tweede keer in korte tijd zwaar in de fout.

ANALYSE – Op zondag vindt in Luanda de finale plaats van de Afrika Cup 2010. Voetbalgrootmachten Ghana en Egypte vechten om de gewilde trofee. Maar is het voetbal in Angola het aanzien waard? Verliest het toernooi haar glans?

De enige noemenswaardige wedstrijd in de kwartfinales was die tussen Ivoorkust en Algerije. De rest was van een gezapig niveau, alsof de voetballers er zelf geen trek in hadden. Angola wist na de goal van de Ghanezen wonderbaarlijk genoeg niet meer te scoren. Het gastland lag er zo (te) snel uit en de Black Stars drongen met een veredeld B-team door tot de halve finales.

Zambia kon haar puike prestatie – eerste in Groep D – geen goed gevolg geven tegen de Nigerianen, die zeer onverdiend wonnen na strafschoppen. Daarmee wisten de Super Eagles niet alleen de eer van hun land te redden maar vooral ook de geplaagde bondscoach Shaidu Amodu. Kameroen kon wéér niet winnen van de solide spelende Egyptenaren (1-3), wat de discussie over de “verouderde” Indomitable Lions opnieuw heeft doen oplaaien.

Voetbalfestijn
Zoals gezegd maakten Ivoorkust en Algerije er een waar voetbalfestijn van. De Olifanten, ook deze editie ten onrechte de grote favorieten, gingen met 3-2 ten onder tegen de verrassende WK-ganger. Daarvoor moesten de Woestijnvossen wél alles uit de kast trekken. Nadat Keita in de laatste minuut zijn team op een schijnbaar beslissende voorsprong van 2-1 had gezet, wisten de Algerijnen in de tweede minuut van de blessuretijd alsnog de bal in het doel te koppen.

In de extra tijd zagen we een tekenend beeld van het toernooi de laatste jaren. Algerije scoorde al meteen aan het begin van de verlenging en had er daarna met gemak nog drie in kunnen schieten.Van tevoren dacht men dat Drogba en zijn mannen alles en iedereen zouden oprollen en eindelijk de titel zouden opeisen. Niets bleek minder waar. De “sterren” van Ivoorkust oogden uitgeblust en moe gestreden.

Men sjokte over het veld, en een sprintje kon er met moeite af. De elf basisspelers van Ivoorkust zijn allen sterren bij grote clubs in Europa. Zij hebben een loodzwaar schema en zitten eerlijk gezegd – al zeggen ze dat natuurlijk nooit – niet te wachten op nóg een vermoeiend toernooi. Ga mij niet vertellen dat Drogba niet gewoon blij is dat hij zich weer bij Chelsea in Londen kan melden.

Talenten
Didier Drogba ligt er dus uit, datzelfde geldt voor Samuel Eto’o, Michael Essien is geblesseerd en Emmanuel Adebayor deed omwille van bekende redenen zelfs helemaal niet mee. Nee, deze Afrika Cup draait niet om de in Europa bekende Afrikaanse voetballers. Maar naar wie moeten we dan kijken? Voor welke talenten staan we dan wél op de banken? Ik heb ze niet gezien.

We hoeven het ook niet aan de Angolezen te vragen. Zoals gewoonlijk was het bar en boos gesteld met de opkomst, zelfs tijdens de kwartfinales, waar toch enkele prachtige affiches tussen zaten. Het was wellicht teveel gevraagd om de miljoenen straatarme mensen in Angola een kaartje voor een voetbalwedstrijd te laten betalen. Maar feit blijft dat de organisatoren er weer geen donder aan hebben gedaan om de stadions vol te krijgen.

De Algerijnen maakten er wel een feestje van. Ze bereikten heel verdiend de halve finales van de Afrika Cup en maakten hun status als WK-ganger meer dan waar. Jammer alleen dat de scheidsrechter een smet op de wedstrijd moest werpen. De Ivorianen scoorden in de extra tijd immers de gelijkmaker, die op onverklaarbare redenen wegens buitenspel werd afgekeurd. Hoewel, onverklaarbaar.

Penalty
Waarom mogen sommige scheidsrechters überhaupt fluiten op de Afrika Cup? Bij enkele wedstrijden kon je na het voortdurend ten onrechte af fluiten wegens buitenspel bijna niet anders concluderen dat het arbitrale trio was omgekocht. En wat te denken van die vreemde penalty van Egypte tegen de Algerijnen in de halve finales? De scheidsrechter zat er met zijn neus bovenop toen de penalty fout werd genomen.

Het was terecht dat de uitblinkende doelman van Algerije protest aantekende. Ondanks het feit dat de tweede rode kaart een goede beslissing was, had de scheidsrechter een zeer negatieve invloed op het verloop van de wedstrijd. En de officials tijdens de kwartfinale wedstrijd tussen Egypte en Kameroen weten zelf het beste waarom ze een “doelpunt” van Egypte goedkeurden, terwijl de bal overduidelijk de lijn niet was gepasseerd.

De halve finales waren twee affiches om van te watertanden. Twee keer twee aartsrivalen stonden tegenover elkaar. Ghana nam het op tegen Nigeria en Algerije trof Egypte. Zowel Nigeria als Egypte hadden een rekening te vereffenen. Nigeria, omdat het twee jaar geleden in de kwartfinales verloor van de Black Stars. En Egypte, omdat Algerije de zesvoudig kampioen een plekje op het WK had afgenomen.

Afslachting
Zo mooi als de wedstrijden op papier leken, zo matig was het voetbal op donderdag. Ghana bereikte wederom vrij eenvoudig de volgende ronde met een score van 1-0. Beide ploegen waren niet bij machte er een interessante pot van te maken. En Egypte maakte zoals verwacht gehakt van de Algerijnen, al was de afslachting van een wel heel beschamende soort. Met vier doelpunten tegen en drie rode kaarten dropen de Woestijnvossen af.

En zo bereikt Egypte voor de derde opeenvolgende keer de finale. Hoezeer ik het spel van de Egyptenaren ook kan waarderen, toch heb ik het gevoel dat de Afrika Cup zijn charme verliest. Hoe kan het ook anders als men ons dit voetbalfeest iedere twee jaar voorschotelt? Voetbalmoeheid, dat is het. Zeker nu de Farao’s alweer in de finale staan. Met prima voetbal, dat wel. Het is alleen zo degelijk, voorspelbaar, saai.

Het is aan Ghana om de Afrika Cup te redden. De Black Stars spelen al jaren geen rol van betekenis meer op het continent. Ze hebben nochtans de Cup vier keer gewonnen. Laten we hopen, in het belang van het voetbal én van de Afrika Cup, dat zij een einde maken aan de hegemonie van de Egyptenaren. Wat de Cup nodig heeft is spanning, sensatie en verrassingen. Precies dat wat het Afrikaanse voetbal groot heeft gemaakt.

In een enerverende wedstrijd stonden de Egyptische Farao’s tegenover de Ontembare Leeuwen uit Kameroen. Tijdens de finale van de Afrika Cup in Ghana (2008) namen de twee landen het ook tegen elkaar op, Egypte won. Vooraf werd de wedstrijd geafficheerd als de ‘clash’ tussen Rigobert Song en Ahmed Hassan. De respectievelijk 33- en 34-jarige aanvoerders willen zich beiden laten gelden, maar waar Song ook op het wereldkampioenschap in Zuid-Afrika actief zal zijn, ontbreekt Hassan op het hoogste voetbaltoneel. Egypte werd in een barrage voor het laatste Afrikaanse wk-ticket uitgeschakeld door Algerije.

In de wedstrijd stond echter meer op het spel. De Afrikaanse kampioen wilde de teleurstelling van het niet kwalificeren voor Zuid-Afrika wegspelen, terwijl de ploeg van Eto’o het verlies in de finale van de Afrika Cup in 2008 wilde wreken. Zo begonnen beide ploegen aan hun kwartfinale in Beguela, nadat een minuut stilte in acht was genomen voor de slachtoffers van de aardbeving in Haïti.

Eigen doelpunt

In de ploeg van Kameroen was een basisplaats ingeruimd voor Ajacied Eyong Enoh. In de 27e minuut kwam Kameroen op voorsprong. Een corner verdween via het hoofd van de Egyptische aanvoerder Ahmed Hassan in eigen doel. Het was Hassan zelf die zijn ploeg daarna weer op gelijke hoogte bracht. In zijn 170e interland haalde Hassan van 38 meter verwoestend uit. Overigens ging doelman Katemi daarbij niet vrijuit. De goalie van Kameroen bewees echter zijn nut door in het begin van de tweede helft een aantal inzetten van Mohammed Zidan knap te stoppen. De aanvaller van Borussia Dortmund kwam twee keer in scoringspositie, maar verzuimde zijn ploeg op voorsprong te zetten.

Terwijl Kameroen in de tweede helft het beste van het spel had, was het Egypte dat via Moteab kort voor het einde van de wedstrijd in scoringspositie kwam, maar zijn inzet belandde in het zijnet. Dezelfde Moteab claimde in de negentigste minuut een penalty, wat echter werd weggewoven door de Zuid-Afrikaanse scheidsrechter.

Tikkie terug

Anderhalve minuut in de blessuretijd speelde Kameroener Geremi de bal te zacht terug naar zijn keeper, Mohamed Gedo profiteerde en scoorde de 2-1. Gedo was in de 68e minuut ingevallen voor Zidan en bevestigde zijn reputatie tijdens de Afrika Cup: in drie invalbeurten kwam de aanvaller driemaal tot scoren. Het was uiteindelijk Ahmed Hassan, die de tweestrijd met Song in zijn voordeel besliste, al zal over de manier waarop dat ging nog lang worden doorgepraat. Zijn vrije trap belandde via de keeper en de onderkant van de lat op de doellijn, maar werd door de lijnrechter tot doelpunt gepromoveerd. Ondanks alle protesten van de Ontembare Leeuwen, herriep de scheidsrechter zijn beslissing niet: 3-1 voor Egypte.

Nadat Aurélien Chedjou Nagy neerhaalde en daarvoor rood kreeg kwam Kameroen met 10 man te staan en kon Egypte gemakkelijk de wedstrijd uitspelen.

Na Ivoorkust is Kameroen dus de tweede Afrikaanse WK-deelnemer die niet verder komt dan de kwartfinale van de Afrika Cup. Egypte kan zich ondertussen opmaken voor de revanche tegen Algerije, de ploeg die het in de halve finale zal treffen. Waarschijnlijk zullen de Farao’s zich nog wel even achter het oor krabben: Hoe hebben we ooit dat WK mis kunnen lopen?

In de 2^e week van de Afrika Cup waren er veel mooie doelpunten te zien,  kreeg een Nederlander te horen dat zijn contract niet werd verlengd en komen we een stap dichterbij de finale. Een korte terugblik.

De amusementswaarde
Het voetbal was vaak niet van een hoog niveau, maar dat betekende niet dat het niet leuk was om naar te kijken. De ontknopingen in de poulefases, de knullige fouten die werden gemaakt, maar vooral de prachtige doelpunten waren de redenen waarom de Afrika Cup toch één van de leukste toernooien van de wereld is.

De ontknoping
In feite was het in elke poule tot aan de laatste wedstrijd toe spannend. Alleen Egypte en Ivoorkust hadden zich vóór de derde wedstrijd al geplaatst. In groep A leek het erop dat Angola en Algerije het op een akkoordje hadden gegooid toen duidelijk werd dat Mali ruim voorstond tegen Malawi. Door de salonremise gingen beide teams door. Mali tekende op haar beurt protest aan bij het CAF.

In groep B was het minder spannend. De laatste wedstrijd tussen Burkina Faso en Ghana bleek een vrij makkelijke opgave voor de Ghanezen, al doet de uitslag iets anders vermoeden.

In groep C liet titelverdediger Egypte zien waarom het favoriet is. Het team liet ook Benin kansloos. Het gevolg daarvan was dat Nigeria aan een puntje genoeg zou hebben tegen Mozambique. De Nigerianen gingen echter voor de volle winst. Het team van Mart Nooij was volslagen kansloos tegen de Super Eagles die met 3-0 wonnen en de kwartfinales bereikten.

De ontknoping in groep D was het meest spraakmakend. Zambia wist te winnen van Gabon, dat na een zeer sterk begin van het toernooi (winst tegen Kameroen) toch naar huis moest. De wedstrijd tussen Kameroen en Tunesië was een ware thriller. Na het fluitsignaal (uitslag 2-2) werd duidelijk dat Kameroen eveneens doorging naar de tweede fase. Zowel Zambia, Kameroen als Gabon hadden vier punten vergaard, maar door het resultaat in de onderlinge duels is Gabon de grote verliezer.

De eerste twee kwartfinales
Weer was Ghana met een minieme zege de baas over haar tegenstander, in dit geval Angola. Het gastland had al in de eerste wedstrijd de harten gestolen van de voetbalfan, maar bleek net als in 2008 niet de sterkste in de kwartfinale. Zondagavond was er de zoveelste spannende wedstrijd. Ivoorkust – Algerije was een waar feest voor de voetbalfan met een zinderend slot. In de blessuretijd van de verlenging scoorde Ivoorkust zelfs de 3-3, maar het doelpunt werd onterecht afgekeurd. Dat betekent dat we Didier Drogba ook niet meer zullen zien in het vervolg van het toernooi.

De enige Nederlander
Mart Nooij had met zijn Mozambique een prima prestatie geleverd door zich te plaatsen voor de Afrika Cup. Het nietige Mozambique behaalde onder andere tegen Nigeria en Tunesië punten in de kwalificatiereeks. In de Afrika Cup wist het niet voor een verrassing te zorgen. Met één puntje kon het team huiswaarts keren en als resultaat hiervan wordt het contract van Nooij niet verlengd. In een poule met Nigeria en Egypte was het niet zo gek dat Mozambique uitgeschakeld werd, maar blijkbaar hadden de heren van de Mozambikaanse voetbalbond onterecht hoge verwachtingen van het team. Nog steeds is het overigens niet zeker of het contract van Nooij nu wel of niet wordt verlengd.

De andere Nederlanders
Beide begonnen ze als basisspeler aan het toernooi, maar in de kwartfinales zaten ze op de bank. Toch vielen Matthew Amoah en Eric Addo nog in tegen gastland Angola.

Eyong Enoh had opvallend genoeg wél een basisplek in de beslissende groepswedstrijd tegen Tunesië. Hij speelde zelfs de hele wedstrijd.

In de eerste twee wedstrijden wist hij te scoren, maar in de derde wedstrijd kon Jacob Mulenga (Zambia) geen moment imponeren. In de tweede helft werd hij dan ook gewisseld.  Maar in de kwartfinale heeft hij vanavond weer een nieuwe kans.

Cheik Tioté kan met gemengde gevoelens terugkijken op deze Afrika Cup. Weliswaar stond hij drie wedstrijden in de basis, maar het was een teleurstelling voor hem dat Ivoorkust slechts de kwartfinale bereikte.

Doelpunt van de week
We zagen ze in alle vormen en maten. Van kopballen tot afstandsschoten en intikkertjes, ze kwamen allemaal voorbij. Eervolle vermeldingen waren er voor rechtsback Al-Muhammaddi (Egypte) die zijn mislukte voorzet in het doel zag zeilen, de kopbal van Chermit (Tunesië) en het doelpunt van Eto’o, waarbij vooral de opgezette aanval van Kameroen fraai was. Maar het mooiste doelpunt kwam zondagavond van de schoen van Kader Keita. De speler van Nigeria haalde van 25 meter verwoestend uit en de bal verdween onberispelijk in de kruising.

Het knulligheidje
We zagen al veel blunders van keepers, maar deze week stond een verdediger negatief in de spotlights. De bal kwam vanaf het middenveld en Chedjou (Kameroen) vond het nodig om de bal met zijn hoofd te verlengen. Hij had er alleen niet opgerekend dat zijn keeper al een paar meter was uitgekomen, waarna de bal in het doel stuiterde. Een blunder die de boeken in zal gaan.

Ghana is het eerste land dat zich geplaatst heeft voor de halve finale van de Afrika Cup. Zonder al te veel moeite werd gastland Angola met 1-0 verslagen.

Angola kwam goed uit de startblokken voor een vol stadion in Luanda. De Antilopen begonnen met een licht offensief tegen Ghana, waar de Nederlandse inbreng verdwenen was omdat zowel Amoah als Addo, beiden als basisspelers aan het toernooi begonnen, op de bank zaten.

Toch kwam Ghana in de zestiende minuut al op voorsprong na een vlijmscherpe counter. Asamoah Gyan sprintte alleen op doel af en schoot feilloos in. De spits van Stade Rennes werd twee jaar geleden tijdens de Afrika Cup nog uitgefloten door zijn eigen fans, maar in Angola speelt hij ijzersterk en heeft hij zich bij absentie van Essien en Appiah ontpopt tot een van de leiders van het team.

Dat laatste kon overigens ook gezegd worden van doelman Kingson die een aantal keer goed redde, waaronder een kopbal van de Angolese sterspeler Manucho. Twee andere reddingen van de doelman van Wigan Atletic kwamen opmerkelijk genoeg overigens uit ongelukkige acties van zijn eigen verdedigers. Zo voorkwam hij twee eigen doelpunten.

In de tweede helft slaagde Angola er niet in om een vuist te maken. Ghana was nog steeds de betere ploeg en bleef moeiteloos overeind. Al halverwege de tweede helft begon de lichaams-en gezichtstaal van de Angolezen boekdelen te spreken: het was duidelijk dat ze er niet meer in geloofden. Toch kwamen ze nog twee keer dichtbij de gelijkmaker. Manucho kopte rakelings over en in de blessuretijd werd een inzet van aanvoerder Kali nog nipt van de doellijn gered na weer een fout in de Ghanese verdediging. Ghana heeft na de dramatische start tegen Ivoorkust zo alsnog zonder problemen de halve finale gehaald.