Spelers van 17 die al behept zijn met grote bossen haar op de borstkas, die al jaren getrouwd zijn en kinderen hebben, of die drie jaar bij de politie werkten voordat ze werden opgenomen in het Onder 17-team. Journalist Kennedy Gondwe is niet te spreken over deze Afrikaanse voetbalopa’s.

door Kennedy Gondwe/Twenty Ten

Na de ontknoping van de Afrika Cup van 2006 trokken enkele Afrikaanse sportverslaggevers zich terug in een leuk cafeetje in Caïro om zich daar te ontspannen.

Die dag, vrijdag 10 februari, ging de geschiedenis in als de dag waarop Egypte voor de vijfde keer de Afrika Cup won, in de aanloop naar de zeven titels die het land inmiddels op zijn naam heeft gebracht.

Nadat ze hadden gezien hoe het gastland na strafschoppen Ivoorkust had verslagen in het stadion in Cairo stond de buitenlanders verder niets te doen dan de thuisreis te aanvaarden. Een aantal van de journalisten uit Afrika had een lange heenvlucht gemaakt. De schrijvers namen plaats in de dichtstbijzijnde kroeg om zich daar onder het genot van een biertje voor te bereiden op de terugvlucht.

Voedingsbodem
Bier is een vruchtbare voedingsbodem voor verhalen. Sommige verhalen waren hilarisch, andere waren meer feitelijk van aard. Een Nigeriaanse collega vertelde hoe een bepaald West-Afrikaans land een team naar een toernooi in Europa voor junioren onder 17 stuurde, dat het uiteindelijk won.

Voordat de spelers naar Europa vertrokken, hadden de officials ze van voldoende scheermesjes voorzien om hun kin mee schoon te schrapen, mocht er onverhoeds ergens een haartje de kop opsteken. Maar de officials vergaten iets wat minstens zo belangrijk was: ontharingsmiddel.

De West-Afrikanen waren de schrik van het toernooi en toen ze met speels gemak de finale bereikten, werden er verder geen vragen gesteld, omdat ze zo goed hadden gepresteerd. Toen de dolgelukkige spelers uiteindelijk de beker in handen kregen nadat ze hun tegenstander van de mat hadden geveegd, liepen ze een ererondje.

Woede
Toen ze daarbij hun shirtjes uittrokken ontstak hun coach in grote woede. De man was allerminst gecharmeerd van deze actie. De spelers hadden een grote blunder begaan door hun borst te ontbloten. Zonder shirtje was duidelijk te zien dat een woud van koffiekleurig, dik haar ontsproot aan hun borstkassen en oksels. Bij sommigen was het zelfs grijs. Het feit wil dat deze onder 17-spelers in werkelijkheid vaders waren.

Wat een gedenkwaardige ererondje had moeten worden, werd voortijdig afgebroken. De coach was witheet en gaf de spelers opdracht om hun shirtjes weer aan te trekken alvorens  ze op een bus werden gezet die ze met supersonische snelheid het stadion uit reed.

De Nigeriaanse journalist dronk net een rondje te veel en vervolgde met het verhaal van ene Julius ‘The Policeman’ Aghahowa, de topscorer van de Super Eagles tijdens de Afrika Cup in 2002. Volgens de verhalen op de straten van Lagos had de ster van Shakhtar Donetsk, en daarvoor Wigan, drie jaar voor de Nigeriaanse politie gewerkt voor hij werd gerekruteerd voor het nationale onder 17-team.

Deal
Na de anekdotes over de ‘haarbossen’ en Aghahowa, deed een Ghanese collega nog een duit in het zakje. Hij vertelde ons dat een landgenoot een lucratieve deal had gesloten in Europa nadat hij indruk had gemaakt tijdens een oefenwedstrijd. Zijn nieuwe club presenteerde hem als een nieuwe sterspeler.

Hij was nog te jong en te klein, en daarom wachtten ze geduldig tot hij een wat forser postuur zou ontwikkelen. De club besloot ook om hem speciale voedingssupplementen te geven, maar na verloop van tijd bleek het lichaam van de speler toch niet op de gewenste wijze te reageren.

Het lichaam weigerde koppig om mee te werken. In plaats van toe te nemen in omvang werd hij zelfs schrieler. Ze ontdekten later dat ze de supplementen hadden gegeven aan iemand van in de 30. Het laat zich raden hoe lang deze speler nog op de loonlijst van zijn nieuwe club stond.

Volle toeren
De Zambiaanse schrijver gedroeg zich een tijd lang als een nieuwsgierige vlieg aan de muur, die alleen toekeek en luisterde naar alles dat werd gezegd. Maar intussen draaiden zijn hersenen op volle toeren. Hij wilde zich niet onbetuigd laten en probeerde zich koortsachtig het verhaal van de gebroeders Chalwes voor de geest te halen.

De broers Linos (spits), Songwe (spits) en Sashi (verdediger) hadden allen op verschillende momenten gespeeld voor het nationale elftal van Zambia in het midden van 2000. De drie waren zo goed dat, als ze samen zouden spelen, de tegenstander het vuur aan de schenen konden leggen.

Linos had zelfs een keer opgemerkt tegen een Zambiaanse journalist dat ‘de dag waarop mijn broers en ik tegelijkertijd uitkomen voor het nationale elftal, Zambia de Afrika Cup zal winnen’. Hij had misschien wel gelijk. Zambia had de continentale beker nog nooit gewonnen en de drie hadden nog nooit samen in het nationale elftal gespeeld. Waarom eigenlijk niet?

Paspoorten
Er doen hierover verschillende verhalen de ronde. Mogelijk was er een fout gemaakt toen de broers hun paspoorten kregen. Een official van de voetbalbond fluisterde eens dat twee van de broers volgens hun papieren een maand na elkaar waren geboren.

Misschien was die bewering ongegrond, zoals de spelers beweerden. Maar het verhaal gaat dat de bond opmerkzaam werd gemaakt op deze overduidelijke fout en zich niet de toorn van de Afrikaanse voetbalbond (CAF) op de hals wilde halen en aantijgingen van leeftijdsbedrog wilde riskeren.

Het compromis dat werd bereikt, was dat de gebroeders Chalwes nooit tegelijkertijd in dezelfde leeftijdscategorie zouden uitkomen. En de gebroeders Chalwes zijn niet de enigen in Zambia die dit overkwam.

Tieners
Iets recenter, in 2007, verscheen er in de nationale kranten van Zambia een verhaal over de voorbereidingen voor het WK onder 20 jaar in Canada die in het honderd dreigden te lopen. De vrouw en twee kinderen van een van de spelers, Goodson Kachinga, waren uit hun huurwoning gezet toen hij uitkwam voor het nationale elftal. Op welke leeftijd trouwen tieners tegenwoordig?

De Afrikaanse voetbalbonden knijpen meestal een oogje dicht wanneer ze worden geconfronteerd met leeftijdsbedrog. Deze officials mogen zich dan coulant opstellen, de wereldvoetbalorganisatie FIFA is zich terdege bewust van dit bedrog, met name op toernooien waar het aantal levensjaren bepalen of een speler al dan niet mag deelnemen.

MRI-scans
Voor het begin van het WK voetbal onder 17 in Nigeria in 2009 besloot de FIFA in al haar wijsheid om MRI-scans van botten te gaan gebruiken om ‘de integriteit van het toernooi te beschermen’. Met dit systeem moesten steekproeven worden genomen om spelers te kunnen betrappen die ouder waren dan 17, aldus een verklaring op fifa.com.

Er stond: ‘Om de integriteit van het toernooi te beschermen in de geest van fair play, heeft de FIFA besloten om MRI-scans uit te voeren op de polsen van spelers tijdens het FIFA WK voetbal onder 17 in Nigeria in 2009.’

‘Steekproefsgewijs zullen spelers in Nigeria worden getest onder toezicht van de medische experts van de FIFA. Een MRI-scan van de pols kan uitwijzen welke spelers met zekerheid ouder zijn dan 17. De methode is ontwikkeld en getest door het FIFA Medical Assessment and Research Centre F-MARC in grootschalige wetenschappelijke studies van verschillende etnische bevolkingsgroepen. De methode is betrouwbaar, ‘evidence-based’ en veilig voor de speler.’

Screenen
Verder moedigde de FIFA aangesloten organisaties ‘aan om ook dergelijke tests uit te voeren en ondersteunt dit ook tijdens de aanloop naar het toernooi om er zeker van te zijn dat de spelers van een team voldoen aan de leeftijdseisen’.

Algemene MRI-scans zijn niet slecht, ‘want ze maken het mogelijk om kleine kwetsuren op te sporen, variërend van blessures aan de botten tot een scheurtje in de huid,’ aldus de Nigeriaanse legende Daniel ‘The Bull’ Amokachi, oud-speler van Everton en sterspeler tijdens de WK’s van ’94 en ‘98. Maar toen de FIFA het systeem specifiek wilde toepassen op de botten van spelers tijdens de aanloop naar het WK in Nigeria, wilden Amokachi’s landgenoten bij de voetbalbond daar niets van weten.

De voormalige voorzitter van de Nigeria Football Federation (NFF), Sani Lulu, verwierp het gebruik van MRI-scans en zei tegen de BBC dat deze geen deel uitmaakten van ‘de regels en voorschriften van het toernooi’. Het commentaar van Lulu kwam slechts enkele weken nadat de NFF 15 spelers uit het onder 17-team moest zetten nadat ze niet door de leeftijdtest waren gekomen.

Zoons
Zijn commentaar wekte de wrevel van minister van Sport Sani Ndanusa. Hij wees Lulu’s verzoek af om de ouders van de spelers onder 17 uit te nodigen om de leeftijd van hun zoons te verifiëren. ‘We wijken niet af van de eisen van de FIFA bij het bepalen van de werkelijke leeftijd van de spelers,’ deelde Ndanusa mee. ‘De hele wereld is gedigitaliseerd en wij gaan hierin mee. We leven niet langer in het analoge tijdperk.’

‘De FIFA wil MRI-scans gaan gebruiken en daaraan gaan we gehoor geven, heel simpel.’ Het gekibbel tussen Lulu en Ndanusa leidde tot verhitte discussies in Nigeria waarbij de fans en de media opriepen tot het ontslag van de hoogste leden van de Nigeriaanse voetbalbond NFF.

Zimbabwe
Terwijl de FIFA, Nigeria, de NFF en de media de degens kruisten in het westen van Afrika, klonk het gekrakeel in Abuja via Victoria Falls door tot in Zimbabwe, dat zich ook opmaakte voor het toernooi.

Toen de spelers in het trainingskamp in Zimbabwe te horen kregen dat hun leeftijd zou worden geverifieerd door middel van scans, trok het grootste deel van de spelers die hadden deelgenomen aan de kwalificatierondes zich terug, nog voor hun werkelijke leeftijd door middel van een test kon worden vastgesteld.

Slechts 5 van de 41 spelers in het trainingskamp bleven achter. De rest nam de benen. Zimbabwe stuurde uiteindelijk een team dat voornamelijk bestond uit schooljongens die er ongenadig van langs kregen tijdens het toernooi.

Internationaal niveau
Eén vraag blijft nog steeds onbeantwoord. Afrikaanse spelers, met hun doorgaans sterk ontwikkelde benen en oergezonde harten, zijn altijd goed op jeugdniveau. Waarom gaan ze dan uit als een nachtkaars zodra ze hun debuut hebben gemaakt op internationaal niveau?

Leeftijdsbedrog en de daaruit voortvloeiende controverses zijn niets nieuws voor James Copnall, BBC-correspondent in Soedan. Hij heeft verslag gedaan van twee wereldkampioenschappen en vijf Afrika Cups voor verschillende mediaconcerns.

Toen hem werd gevraagd of de aantijgingen over leeftijdsbedrog in Afrika op mythe of waarheid berustten, antwoordde hij: ‘Het is de waarheid. Spelers hebben me zelf verteld dat ze ouder zijn dan op hun papieren staat.’

Funest
Hij meent dat leeftijdsbedrog funest is voor het jeugdvoetbal. Er doen vaak te oude spelers mee. ‘Afrikaanse teams presteren heel goed op jeugdniveau, maar dat zet zich niet door bij de senioren. Is er echt iemand die denkt dat Gambia een van de beste jeugdteams ter wereld heeft?’ vraagt hij zich af.

Volgens hem werkt er niets contra-productiever dan leeftijdsbedrog. Copnall zegt dat leeftijdsbedrog vanuit het individu bezien weliswaar begrijpelijk is – een speler kan in Europa gaan spelen en een goedbetaalde carrière opstarten – maar ‘het is de doodsteek voor het spel op het continent’.

Praktijk
Leeftijdsbedrog is zeker geen mythe. In Oeganda is het bijvoorbeeld een door de overheid gereguleerde praktijk. De Oegandese voetbalbond vindt dat je best een stel 23-jarigen naar een toernooi voor spelers onder 17 mag sturen. Dit gebeurt zo vaak in Oeganda dat critici worden bestempeld als ‘onpatriottisch’ en ‘idealistische saboteurs’.

Oeganda speelde dit jaar tegen Zambia in de kwalificatieronden van de Afrikaanse juniorenkampioenschappen voor onder 17. Al voor de wedstrijd berichtte de Oegandese pers met nadruk dat alle Oegandese spelers vijf jaar ouder waren dan op hun paspoort stond. De spelers waren allemaal rond de 23. Er werden zelfs concrete bewijzen op tafel gelegd.

Het was een publiek geheim dat het hele team de dag voor de wedstrijd had doorgebracht in de gangen van de immigratiedienst, waar ze kersverse paspoorten kregen met vervalste geboorteaktes. Sommige spelers bleven zelfs de hele nacht wakker om de volgende dag niet in de rij te hoeven staan voor het paspoortloket.

Kopie
Een ziedende journalist, Muhammad Dhakaba, ging zelfs zover dat hij de Afrikaanse voetbalbond CAF schreef en bewijs overlegde van Oeganda’s schandelijke leeftijdsbedrog. De CAF stuurde echter een kopie terug naar de Oegandese voetbalbond. De journalist werd daarop fel bekritiseerd tijdens een persconferentie die door de plaatselijke voetbalbonzen werd gegeven en hij werd samen met de media uitgescholden.

De technische vice-president, Asuman Lubowa, vroeg zich publiekelijk af waarom men zich zo druk maakte over het Oegandese leeftijdsbedrog, aangezien hij kon aantonen dat ook Zambia spelers in het team had die te oud waren. Dit waren onthullende opmerkingen van Lubowa, wiens team later uit de kwalificatierondes werd gegooid door de CAF wegens leeftijdsbedrog.

Het toont aan dat er in Oeganda schaamteloos leeftijdsbedrog werd gepleegd en het laat ook zien dat het niet zal ophouden, aangezien alle voetbalbonden denken dat hun tegenstanders hetzelfde doen.

Oudere spelers
Toen Zambia uit de kwalificatierondes werd gezet, beschuldigde Aggrey Chiyangi, de coach tijdens de twee kwalificatierondes, Oeganda er ook van dat het oudere spelers had ingezet – een geval van de pot die de ketel verwijt dat hij zwart ziet.

In de meeste Afrikaanse landen is leeftijdsbedrog een ingewikkelde zaak waarbij niet alleen de spelers en de voetbalbond betrokken zijn. Ook regeringen en hun ministeries van Binnenlandse Zaken houden het fenomeen in stand.  De meeste voorzitters van voetbalbonden weten dat een overwinning in een toernooi voor onder 17 wordt gezien als een succes dat zich vertaalt in stemmen tijdens de verkiezingen.

Voetbal en politiek zijn in Afrika als bijen en honing: het een kan niet zonder het ander. Voetbalsucces garandeert stemmen voor de regering. Als een minister van Sport echter een team samenstelt met spelers die echt onder de 17 zijn en die vervolgens worden ingemaakt op het veld, dan levert dit voor de spelers weliswaar ervaring en continuïteit op, maar de minister zal geen stemmen krijgen waarmee hij zijn jeugdprogramma kan voortzetten.

Hij zal worden bestempeld als een mislukkeling en worden weggestemd. Als de spelers later alsnog voldoende vooruitgang boeken om het land roem te bezorgen, zal hij niet worden geprezen om zijn visie. Zijn opvolgers zullen alle eer opeisen.

Machtspositie
Dus waarom zou je dan geen leeftijdsbedrog plegen en stemmen werven voor succes op de korte termijn in plaats van je machtspositie op het spel te zetten voor een gok die pas vruchten zal afwerpen wanneer je je post allang niet meer bekleedt?

Toen de Ghanese middenvelder Michael Essien de kruisband van zijn linkerknie scheurde tijdens de wedstrijd van de Black Stars tegen Ivoorkust tijdens de Afrika Cup 2010, hadden de Black Stars reden om zich zorgen te maken over het WK dat zes maanden later zou plaatsvinden. Nog zorgwekkender was echter het feit dat Ghana er maar op vertrouwde dat Essien op tijd hersteld zou zijn voor de mundial.

Hun middenveld dreigde uitgehold te worden. Die angst werd later bewaarheid toen de 28-jarige ster het toernooi in Zuid-Afrika moest laten schieten. Enkele maanden nadat Essien geblesseerd raakte, werd ook Wayne Rooney, de spits van Manchester United veroordeeld tot krukken. Hij was echter verbazingwekkend genoeg na enkele weken alweer ter been terwijl Essien er maanden over deed om te herstellen.

Herstellen
Toegegeven, Essien is drie jaar ouder dan Rooney en de blessures van de twee spelers waren verschillend: de een was geblesseerd aan zijn knie en de ander aan zijn voet. Toch lijkt het erop dat sommige Afrikaanse spelers die hun vak in Europa uitoefenen er langer over doen om te herstellen van blessures dan andere spelers.

Als de voormalige Arsenal-speler Eduardo da Silva of Aaron Ramsey van de Emiraten, wiens voeten ooit de verkeerde kant uitstonden nadat hij keihard was getackled, Afrikanen waren geweest, waren zij dan ook zo spoedig hersteld? Waarom herstelt een Europeaan wiens botten zijn verbrijzeld na een genadeloze tackle zich binnen een jaar, terwijl een Afrikaan goddelijke hulp moet inroepen via de profeet T.B. Joshua?

Arts
Ik liep het risico te worden uitgemaakt voor racist, maar dat waren de vragen die ik voorlegde aan dr. Joseph Kabungo, die al zeven jaar werkzaam is als arts van het nationale elftal van Zambia.

Hij is daarnaast ook de enige Zambiaan die door de FIFA is geaccrediteerd als dopingcontroleur. Dr. Kabungo, die ooit in de hoogste divisie speelde als keeper voor Mufulira Wanderers en Lusaka City Council, gaf om te beginnen toe dat leeftijdsbedrog een probleem was in Afrika: ‘Het is een bekend probleem bij Afrikaanse landen die graag snel resultaat willen boeken, ten koste van de ontwikkeling van nieuwe spelers.’

Hij zei dat er geen wetenschappelijk bewijs voor was dat Afrikanen er langer over doen om te herstellen van blessures dan hun Europese collega’s, uitgaande van dezelfde lichamelijke conditie, maar ‘het herstel verloopt wel veel sneller bij jongere dan bij oudere spelers, ongeacht of zij Afrikaan of Europeaan zijn’.

Breuk
Hij vervolgt: ‘De bloedtoevoer naar het geblesseerde lichaamsdeel is van belang voor het genezingsproces van een breuk, of zelfs een gescheurde spier of verstuiking. Gewrichtsbanden herstellen zich langzamer vanwege de slechtere vascularisatie (een geringere bloedtoevoer).’

‘Er zijn geen aantoonbare verschillen in de botten van Afrikanen en blanken, maar er bestaan wel individuele verschillen in botdichtheid of de omvang van de botten, afhankelijk van de lengte en het postuur van een individu.’

De vragen die door dr. Kabungo werden beantwoord, werden ook gesteld aan professor Tim Noakes, een wereldberoemd sportwetenschapper aan de Universiteit van Kaapstad in Zuid-Afrika.

Marathons
Prof. Noakes is diverse malen onderscheiden en is medeoprichter van het Sports Science Institute van Zuid-Afrika. Hij heeft meer dan 70 marathons en ultramarathons gelopen en is de schrijver van het hardlopersboek Lore of Running. Hij meent om te beginnen dat de reden dat Afrika het niet goed doet bij belangrijke toernooien voor senioren en er niet in slaagt om het wereldkampioenschap te winnen een kwestie van geld is.

Hij stelt dat het alleen mogelijk is om het toernooi te winnen met een grote bevolking en een grote economie, aangezien dit zich uiteindelijk zal ‘vertalen naar succes op het voetbalveld’.

Volgens prof. Noakes zijn Afrikanen net zo sterk als spelers van andere landen en is dat dus niet de reden. ‘Het ligt gedeeltelijk aan de slechte medische verzorging. Het is minder waarschijnlijk dat een Afrikaanse speler optimale medische verzorging krijgt in Afrika dan een Europese of Noord-Amerikaanse speler in zijn eigen land, waar de kwaliteit van de medische zorg over het algemeen beter is,’ zo luidt zijn verklaring.

Verzorging
Hij voegt hieraan toe: ‘Het is ook mogelijk dat Afrikaanse spelers minder goede medische verzorging krijgen in Europa, maar er is mij niets bekend over dat onderwerp. Dit zal niet het geval zijn met de beste spelers, maar het komt mogelijk voor op de lagere niveaus.’

Volgens Prof. Noakes zijn Afrikaanse botten sterk, vooral bij mannen die al vanaf jonge leeftijd sporten, zoals de jongeren op het Afrikaanse continent. ‘Oudere spelers doen er waarschijnlijk iets langer over om te herstellen, maar spelers die ouder zijn dan 28 zijn in de voetbalwereld over het algemeen toch al over hun top heen.’

Emotie
De kwestie van leeftijdsbedrog in Afrika is een emotionele aangelegenheid. Vraag het maar aan David Moyes, de manager van Everton. De Nigeriaanse spits Ayegbeni Yakubu scoorde enkele jaren geleden een hattrick scoorde tijdens de UEFA Cup-wedstrijd die Everton won van SK Brann.

Daarop maakte Moyes de volgende opmerking in de Britse krant The Guardian: ‘Hij is pas 25, dat wil zeggen, 25 Nigeriaanse jaren, en als dat zijn werkelijke leeftijd is, dan heeft hij nog een aantal goede jaren voor de boeg.’

Moyes moest zijn ‘compliment’ intrekken na woedende reacties vanuit Nigeria. ‘Wat ik zei, was een luchthartige spitsvondigheid nadat Yakubu een gedenkwaardige hattrick had gescoord tegen Bergen,’ zei hij. ‘Is er echt iemand die denkt dat ik Yakubu tot de duurste speler in de geschiedenis van Everton zou hebben gemaakt, als ik twijfelde aan zijn leeftijd?’

Ophef
Yakubu is niet de enige belangrijke Nigeriaanse speler over wiens leeftijd ophef is ontstaan. Ook Obafemi Martins was ooit het doelwit van dergelijke beweringen. De Italiaanse club Inter Milan waar hij destijds voor speelde, mengde zich in de discussie.

De Italiaanse journalist Filippo Ricci zocht naar informatie op de website van de voetbalbond toen hij op een verkeerde geboortedatum van Martins stuitte. Hoewel de geboortedatum van Martins volgens zijn paspoort 29 oktober 1984 was, gaf de website van de Nigeriaanse voetbalbond aan dat hij was geboren op 1 mei 1978.

Bij buurland Ghana gebeurde hetzelfde. De spits Laryea Kingston daagde ooit de voormalige voorzitter van Ghanese voetbalbond, Nyaho Tamakloe, uit om bewijs te leveren voor zijn aantijgingen over leeftijdsbedrog.

Blessures
De omstreden voorzitter meende dat de vele blessures van de Ghanese sterspelers mogelijk gevolg waren van het feit dat hun ware leeftijd sporen begon achter te laten. Hij wees daarbij nadrukkelijk naar Laryea Kingston, John Paintsil en Michael Essien.

Kingston verdedigde zich fel. ‘Ik ben 29 en ik word in november 30,’ zei hij. ‘De bond heeft mijn eerste paspoort geregeld zodat ik kon deelnemen aan internationale toernooien.’

‘Politiek speelt een belangrijke rol in ieder land hier,’ zei Kingston. ‘De oude voetbalbond heeft niet zoveel bereikt en de huidige voetbalbond doet het goed. Ze hebben het land naar twee wereldkampioenschappen geleid. Als hij meent dat we liegen over onze leeftijd, dan moet hij maar bewijzen dat we 42 of 62 zijn.’

Kortzichtig
Het wijdverbreide leeftijdsbedrog in Afrika lijkt kortzichtig en onlogisch. Maar de meeste Afrikaanse voetbalbonden zijn dan ook kortzichtig en onlogisch. Een opa op het veld zetten tijdens een wedstrijd voor onder 17 leidt niet tot problemen, zolang je maar wint.

Als je lang genoeg in Afrika hebt gewoond, dan is een dergelijke kortzichtige redenering, ook al valt die niet goed te praten, gemakkelijk te begrijpen.

Links tussen voetbal en politiek, de FIFA gruwt ervan. Maar in Afrika kan het spel niet worden losgekoppeld van de politieke realiteit, schrijft journalist Kennedy Gondwe.

Door Kennedy Gondwe/Twenty Ten

Het is theepauze en de journalisten komen bij elkaar voor een bespiegeling van de presentatie die net is afgelopen. De bijeenkomst vindt plaats op de Universiteit van Coventry in Engeland, waar enkele Afrikaanse schrijvers deelnemen aan de Play the Game-conferentie van 2009.

De presentatie die wordt besproken, is die van Andrew Jennings, een Engelse onderzoeksjournalist, die vrijwel in zijn eentje de strijd heeft aangebonden met de stalen gordijnen die om de FIFA-kantoren en het topbestuur hangen. Het exposé in zijn boek FOUL! vat het allemaal goed samen.

Tijdens zijn presentatie vertelde Jennings een anekdote over een ontmoeting met de vice-president van de FIFA Jack Warner. De topman van de FIFA heeft sterke politieke banden in zijn thuisland Trinidad en Tobago en hij heeft zelfs nog meer invloed bij de FIFA.

Aanvaring
Jennings liet beelden zien van zijn aanvaring met Warner op een Zwitsers vliegveld, hoe hij bijna werd bespuugd en later racistische opmerkingen naar zijn hoofd kreeg geslingerd tijdens een politieke bijeenkomst in Trinidad en Tobago. Het leek erop alsof hij Warners persoonlijke domein was binnengedrongen. Gedenkwaardige passages uit de presentatie van Jennings vormen het onderwerp van gesprek tijdens de theepauze.

Dan was er nog Declan Hills bijdrage over verkochte wedstrijden. Hill, een Canadese journalist en de latere winnaar van de Play the Game-onderscheiding van 2009, had verkochte wedstrijden gecatalogiseerd in zijn boek The Fix.

Door het intrigerende betoog van Jennings gingen de deelnemers op zoek naar aanwijzingen over de betrokkenheid van Warner bij financiële onregelmatigheden, bijvoorbeeld bij de kaartverkoop. De functionaris was intussen ter verantwoording geroepen door een disciplinaire commissie.

Huwelijk
Een Ethiopische journalist sprak over het huwelijk tussen politiek en voetbal in zijn eigen land. Hij suggereerde dat het er daar niet anders aan toeging dan hij had gezien in de documentaire van Jennings.

Sterker nog, hij meende dat bestuurders in Afrika zich nog erger gedroegen tegenover journalisten. Die zienswijze werd ondersteund door een Nigeriaanse collega die een presentatie had voorbereid over een persoonlijk verhaal.

In zijn verslag, dat hij De strijd tussen David en Goliath noemde, vertelt hij over de Nigeriaanse functionaris Amos Adamu, die probeerde zijn werk te dwarsbomen door met gerechtelijke stappen te dreigen. Amadu, die inmiddels is geschorst als bestuurslid van de FIFA, was destijds actief in de Nigeriaanse regering als hoofd sportontwikkeling. Hij was ook voorzitter van het comité dat in 2003 de All Africa Games in Nigeria organiseerde.

Scheidslijn
Tijdens een discussie gingen de journalisten diep in op een aantal vragen, waarvan de belangrijkste was waarom er wereldwijd zo’n dunne scheidslijn bestond tussen voetbal en politiek.

In Afrika staat voetbal gelijk aan politiek. Die zijn al twee handen op één buik sinds de paus misdienaar was. Het is lastig om te achterhalen wanneer voetbal en politiek in Afrika tot het gemeenschappelijk besef kwamen dat zij bepaald geen water en vuur waren.

Toen de meeste Afrikaanse landen politiek onafhankelijk werden van hun koloniale overheersers, waren de toverwoorden in Afrika eenheid, eenheid en eenheid. Het eenpartijstelsel maakte plaats voor meerpartijenpolitiek. De nieuwe tirannen wilden hun volk verenigen, hetzij op het sportveld, hetzij op een ander sociaal vlak. Ze konden dit het eenvoudigst bereiken door zich op bestuurlijk niveau te mengen in de sport en door alle factoren op te ruimen die deze missie in de weg stonden.

Men was bang dat, zonder eensgezindheid onder de sinds kort onafhankelijke Afrikanen, de kolonialen in een andere gedaante zouden terugkeren, het volk zouden verdelen en hen later opnieuw zouden kolonialiseren.

Scenario
Is er elders in de wereld nog een dunne scheidslijn tussen voetbal en politiek, in het Afrikaanse scenario is daar nauwelijks sprake van. Als wereldvoetbalbond trekt de FIFA onmiddellijk aan de bel bij de minste zweem van wanbeleid onder de lidstaten, maar dit weerhoudt politici en de politiek er niet van om zelf een centrale rol in te nemen in het voetbal op het Afrikaanse continent.

Sommige politici hebben de populariteit van de sport zelfs gebruikt om zich te verzekeren van een politieke functie. Deze politici zijn hun carrière begonnen als voetbalbestuurders en lieten zich later in hun leven verlokken tot een politiek avontuur.

Afrikaanse regeringen sponsoren directeuren van voetbalbonden
die zij als ‘gebruiksvriendelijk’ beschouwen. Directeuren die in de gratie zijn bij de machthebbende politici, krijgen veel sneller toegang tot subsidies.

Mandela
Het eerste wereldkampioenschap voetbal in Afrika toont mooi aan hoe onafscheidelijk voetbal en politiek hier zijn. De Zuid-Afrikaanse regering moest haar toewijding aan het evenement demonstreren. Nelson Mandela werd zo sterk vereenzelvigd met de gebeurtenis dat hij tijdens de slotceremonie kort ten tonele moest verschijnen, ondanks zijn fragiele gezondheidstoestand.

Zelfs Sepp Blatter, een fel tegenstander van overheidsbemoeienis in het bestuur van het voetbal, kan niet ontkennen dat de politiek een rol speelde bij de toekenning en de uiteindelijke organisatie van Afrika’s eerste wereldkampioenschap.

Blatters verwijzing naar de Makana Football Association, een voetbalbond die op Robbeneiland werd opgericht tijdens het apartheidsregime, getuigt ervan dat de verwevenheid van voetbal en politiek op het Afrikaanse continent een geaccepteerd gegeven is.

De Makana Football Association was een georganiseerde divisie in een politieke gevangenis, die de regels van de FIFA hanteerde en waarin de huidige Zuid-Afrikaanse president Jacob Zuma fungeerde als functionaris en scheidsrechter.

Ceremonie
Tijdens een ceremonie op Robbeneiland in juli 2007 werd de Makana Football Association tot erelid van de FIFA benoemd. Het belang van voetbal en politiek in Zuid-Afrika wordt heel helder geïllustreerd in More Than Just a Game, een historische film die is gebaseerd op de Makana Football Association. Toen het boek en de film in 2009 in Kaapstad voor het eerst uitkwamen, erkende Blatter de relatie tussen voetbal en politiek.

Jerome Champagne, een vertegenwoordiger van de FIFA, gaf ook toe dat ‘het aangeeft welke rol voetbal heeft gespeeld in de geschiedenis van dit land, en het laat zien wat met voetbal kan worden bereikt: waardigheid en gelijkheid. Het onderstreept ook nog eens de waarde van de menselijke geest.’

Dictators
Een van Afrika’s meest geduchte dictators, Idi Amin, stond bekend om zijn passie voor het voetbal en veel Oegandese voetbalfans missen hem nog steeds om die reden. Amin was dan wel een politiek monster, maar zijn bewind vormde ook het hoogtepunt in de geschiedenis van het Oegandese voetbal.

Ondanks zijn kwaadaardigheid was Amin een toegewijd voetballiefhebber. In 1976 beloonde hij het nationale elftal van Oeganda, de Cranes, zelfs met een reisje naar Libië. Daar mochten de spelers zich al winkelend uitleven nadat ze de CECAFA Cup hadden binnengehaald, een regionale titel.

In 1978, tijdens het gruwelijke bewind van Amin, bereikte Oeganda de finale van de Afrika Cup, die met 2-0 werd verloren van Ghana. Het was aan de persoonlijke betrokkenheid van de dictator te danken dat het team zover was gekomen.

Luipaardhuid
Mogelijk wedijverde Amin met zijn politieke mentor, president Mobutu Sese Seko, die in het buurland Zaïre (nu de Democratische Republiek Congo) nauw betrokken was bij de Leopards, zoals het nationale elftal liefkozend werd genoemd. Sese Seko poseerde altijd met een hoed van luipaardhuid om zijn onmetelijke macht te tonen. Daaraan werd de bijnaam van het nationale elftal ontleend.

Hij noemde het elftal nog net niet naar zichzelf, in tegenstelling tot Kenneth Kaunda in het buurland Zambia. Kaunda gaf het nationale seniorenelftal de bijnaam KK-11, zijn initialen. Kaunda verscheen tijdens internationale wedstrijden gehuld in het rood-wit van de elfvoudige Zambiaanse landskampioen Nkana en vermaakte de menigte met jongleerkunstjes. Saillant is ook de traditie dat Kaunda bij iedere internationale wedstrijd de aftrap verrichte voor een afgeladen stadion.

Het Independence Stadium in Lusaka, waar Kaunda zijn vaardigheden tentoonspreidde, was in 1964 gebouwd om de onafhankelijkheid van het Britse koloniale bestuur te vieren en zou daarna worden afgebroken. Later werd het echter in gebruik genomen voor internationale voetbalwedstrijden. Ironisch genoeg werd Kaunda’s autostoet begin jaren ’90 in het Independence Stadium met sinaasappelen bekogeld door Zambiaanse demonstranten die het niet eens waren met zijn beleid.

Kiezers
De reden dat politici zich inlaten met voetbal is dat supporters ook kiezers zijn. Hoe meer politici zich identificeren met winnaars of voetbalsterren, hoe groter hun politieke succes.

De opvolger van Kaunda, Frederick Chiluba, buitte de populariteit van de sport ten volle uit. Hij trok door het land en doneerde minibusjes en geld aan voetbalclubs in een poging om, in strijd met de grondwet, voor een derde ambtstermijn te worden herkozen.

Chiluba dwong de directeur van de voetbalbond FAZ, Teddy Mulonga, ontslag te nemen na de bedroevende prestaties van het Zambiaanse team tijdens de Afrika Cup in Burkina Faso in 1998. Toen Mulonga opzij was gezet, maakte Chiluba de weg vrij voor de verkiezing van Evaristo Kasunga, die naar verluid aanzienlijke financiële steun kreeg van het overheidsapparaat.

Raadslid
De huidige gouverneur van de Zambiaanse provincie Copperbelt, Mwansa Mbulakulima, werkte als human resources manager bij een verzekeringsmaatschappij van de overheid, toen hij voorzitter werd van een voetbalclub en raadslid voor de regerende partij Movement for Multi-Party Democracy (MMD).

Na twee nederlagen bij de parlementaire verkiezingen zocht Mbulakulima zijn geluk bij de nationale voetbalbond, waar hij in 2004 werd benoemd tot woordvoerder. Dankzij die benoeming kwam hij volop in de schijnwerpers te staan en binnen twee jaar had hij een parlementszetel voor de MMD veroverd. Toen hij dit eenmaal had bereikt, en dat was waarschijnlijk vanaf het begin zijn doel geweest, verliet Mbulakulima de voetbalbond om zich te wijden aan zijn politieke carrière.

Er zijn voorbeelden te over van dit soort mensen bij de Afrikaanse voetbalbonden. De meesten zoeken een populair platform voor ze een politieke functie betrekken.

Weah
Naast Zambia valt Liberia op. Dit is het enige land dat een Wereldvoetballer van het Jaar (1995) heeft voortgebracht, George Weah, en hij werd de grootste oppositieleider. Het lijdt geen twijfel dat de populariteit van Weah als voetballer hem bijna naar de overwinning leidde bij de presidentsverkiezingen van 2005.

Ellen Johnson Sirleaf kwam aan de macht na een beslissende ronde, maar Weah had aldoor geleid in de opiniepeilingen dankzij zijn roem als voetballer. Er werd beweerd dat veel van Weahs aanhangers kindsoldaten waren, aangezien voetbal het enige was dat Liberia tijdens de burgeroorlog verenigde. De wapens zwegen als het nationale elftal speelde.
Na de oorlog wist Weah, als grote voetbalster, kindsoldaten ertoe te bewegen om de wapens neer te leggen.

Misdaden
FIFA-voorzitter Sepp Blatter raakte iets meer dan tien jaar geleden betrokken bij de Liberiaanse politiek. De Britse schrijver Andrew Jennings tekende op dat Blatter eer bewees aan de voormalige Liberiaanse president Charles Taylor – die later in Den Haag terecht zou staan wegens een hele reeks misdaden tegen de menselijkheid.

Volgens Jennings onderhield Blatter in 1999 banden met de afgezette Liberiaanse leider. De gruweldaden van Taylor, die toen al aan het licht waren gekomen, negeerde hij daarbij. Blatter kreeg opeens de hoogste onderscheiding van Liberia, The Humane Order of African Redemption. Dit eerbewijs ontbreekt echter op Blatters officiële erelijst.

Blatter scheen zich geen zorgen te maken over Taylors verleden tijdens zijn bezoek aan Liberia, zolang zijn reis hem maar stemmen opleverde voor de FIFA-verkiezingen van 2002, wat aangeeft hoezeer politiek van invloed is op voetbalverkiezingen op het hoogste niveau.

Blatters bezoek hielp Taylors schurkenimago te verzachten, aldus Jennings. Als tegenprestatie voerde Taylors schoonzoon Edwin Snowe, directeur van de Liberiaanse voetbalbond, campagne voor Blatters herverkiezing in 2002.

Toelage
Totdat Taylor uit de macht werd gezet, zag Snowe misschien geen noodzaak om de hulp van Blatter in te roepen. Zoals zoveel Afrikaanse en andere derdewereldlanden, kreeg Liberia een jaarlijkse toelage van 250.000 dollar, die werd verdubbeld na het wereldkampioenschap van 2010. Snowe gebruikte die toelage om te vertrekken uit Liberia en zich in te schrijven aan een universiteit in Denver. Daar ging hij sportmanagement studeren nadat Taylor was afgezet.

Toen Jennings de toenmalige woordvoerder van Blatter, Andreas Herren, vroeg hoe hij een dergelijk bedrog van arme mensen kon rechtvaardigen, antwoordde hij dat de FIFA gaarne bijdroeg aan de ‘vervolgopleiding’ van Snowe.

Toen Snowe terugkeerde naar Liberia liet hij de sport en zijn dure opleiding voor wat ze waren en werd hij manager van de Liberiaanse oliemaatschappij Petroleum Refining Company. Hij wordt er sindsdien van beschuldigd dat hij dit bedrijf leegplundert.

Ferme greep
In Rwanda zorgt president Paul Kagame ervoor dat zijn bewind een ferme greep houdt op het voetbal in dat land.

De directeur van de voetbalbond van Rwanda, Jean Bosco Kazura, werd opgepakt omdat hij aanwezig was bij de openingsceremonie van het wereldkampioenschap. De FIFA verplicht directeuren van de voetbalbonden om aanwezig te zijn bij de openingsceremonie van het WK. Maar Kazura was ook brigadegeneraal en werd teruggefloten en opgepakt wegens ‘insubordinatie’. Als militair had hij blijkbaar eerst toestemming moeten vragen voor hij vertrok.

Afrikaanse politici gebruiken voetbal voor eigen gewin omdat het zoveel publiek trekt. De meeste bondsfunctionarissen misbruiken en plunderen de sport, met onbeperkte bescherming van de FIFA, die zelf ook een autocratisch bewind voert. En daar lijdt de sport onder.

Overheid
Politiek is in Afrika integraal onderdeel van voetbal omdat het merendeel van het geld dat aan het nationale voetbalelftal wordt uitgegeven afkomstig is van de staat, waarbij voetbal nauw verweven is met de dienstverleningsprogramma’s van de overheid. Grote bedrijven die naar de gunst van de zittende regering dingen, geven dan ook gul: BP, Ecobank, ABSA, Barclays Bank, Standard Bank, SABMiller, MTN en vele anderen. De sociale verantwoordelijkheid van bedrijven draait daarbij met name om voetbal.

Afrikaanse politici zijn altijd geïnteresseerd in evenementen die veel mensen trekken – en voetbal is perfect aangezien het, in tegenstelling tot verkiezingsbijeenkomsten, stadions kan vullen. Je zou kunnen stellen dat voetbal allang uit de weg zou zijn geruimd als het een politieke rivaal was geweest.

Het is dan ook logisch dat een Afrikaans politicus zijn tegenstander weinig ruimte zal gunnen om munt te slaan uit de populariteit van de sport, aangezien voetbal nou net de grootste groep stemgerechtigden tussen de 16 en 40 jaar oud trekt.

Coach
De persoonlijke ervaring van de voormalige coach van Ivoorkust, Vahid Halilhodžić, illustreert de sterke band tussen politiek en voetbal. Halilhodžić werd na twee jaar ontslagen toen zijn team één wedstrijd had verloren tijdens de Afrika Cup in Angola. Het verlies van die wedstrijd woog zo zwaar dat de Bosniër werd opgeofferd, ondanks het feit dat hij Didier Drogba en de rest van het team naar de eindronde van het WK van 2010 had geleid.

‘Het Afrikaanse voetbal lijdt aan chronische organisatieproblemen. Politici bemoeien zich daar met werkelijk alles, vooral met voetbal. De redenen zijn duidelijk. Voetbal is erg populair, vooral op nationaal niveau, en sommige louche politici gebruiken voetbal om politieke punten te scoren,’ zei hij tegen een Britse krant.

‘De organisatie is hier een chaos, maar corruptie speelt ook een rol. Een van de grootste problemen hier is het feit dat de meeste spelers erg narcistisch zijn. Het individu komt op de eerste plaats. Het individuele belang krijgt voorrang op het teambelang. Er bestaat dus geen echte teamgeest en daardoor is het onmogelijk om winnaars te kweken.’

Status
‘In Afrika speelt sociaal-economische status een grote rol in het voetbal en dat is op zich al een probleem. Daar komt het individualisme dan ook uit voort. Mensen willen zichzelf profileren en kansen creëren om in Europa te gaan spelen. Dit leidt tot de enorme opkomst van de zogenaamde voetbalmakelaars, fraudeurs die zich gaan bemoeien met het werk van de coach. Daarom denk ik dat het Afrikaanse voetbal niet in staat is om het potentieel te benutten dat het bezit.’

Halilhodžić is duidelijk over de redenen voor zijn ontslag: ‘De politiek was de voornaamste reden voor mijn vertrek. Onze nederlaag werd uitgebuit om politieke punten te scoren,’ zei hij op 8 juni 2010 terugblikkend tegen de Britse krant The Guardian.

Oké, politici en regeringen zijn beducht voor het nadelige effect op de publieke opinie als ze ‘onterecht’ bedenkingen uiten over bestuurskwesties in het voetbal, wanneer dat ertoe leidt dat de FIFA hun land schorst. Ze durven het niet aan om abnormale toestanden in het systeem aan de kaak te stellen uit angst dat ze hun populariteit verliezen. Als hun land roem vergaart, kunnen ze daarentegen juist politiek gewin behalen.

Bwalya
De directeur van de Zambiaanse voetbalbond FAZ, Kalusha Bwalya, werd aanvankelijk geschorst toen hij weigerde te verschijnen voor de Nationale Sportraad van Zambia – een organisatie die door het parlement in het leven is geroepen – naar aanleiding van de illegale transfer van een minderjarige, Emmanuel Mayuka, van Kabwe Warriors naar Maccabi Tel Aviv in Israël. Maar zelfs toen maakte de regering deze schorsing ongedaan.

De sportraad is de hoogste instantie op het gebied van sport en is bij wet verplicht om toezicht te houden op alle sporten, maar het lijkt erop alsof voetbal boven alle twijfel is verheven. Politici handhaven liever de status quo uit angst dat ze inboeten aan populariteit of een schorsing van hun land door de FIFA riskeren wegens zogenaamde bemoeienissen van derden.

De wetten van Zambia waren duidelijk overtreden met de transfer van Mayuka, die plaatsvond onder auspiciën van Bwalya. De Afrikaanse voetballer van het jaar van 1988 weigerde arrogant om te verschijnen voor de sportraad en uitleg te geven over de illegale deal die leidde tot zijn schorsing – die binnen enkele uren weer ongedaan werd gemaakt. Hij moet hebben geweten dat de FIFA aan zijn kant stond. En dat was ook zeker het geval.

Sancties
Ongehoorzaamheid tegenover de sportraad staat gelijk aan een wetsovertreding en de voorzitter van de NSCZ, dr. Julius Sakala, schorste Bwalya dan ook. De regels van de FIFA verbieden heel duidelijk de transfer van minderjarigen, maar toch kwam er massale steun voor Bwalya. Eventuele sancties voor Bwalya en zijn personeel werden overgelaten aan de FIFA en de zaak stierf een stille dood, terwijl de overtreders vrijuit gingen.

Politici hebben wel vaker voetbalfunctionarissen die een overtreding begingen ongestraft gelaten uit angst dat ze hun populariteit zouden verliezen of te maken zouden krijgen met een schorsing van de FIFA. De voormalige minister van sport van Zambia, Gabriel Namulambe, vroeg zich ooit af: ‘Wanneer ziet de FIFA nou eigenlijk iets als overheidsbemoeienis? Als we geld geven aan de FAZ dan beschouwt niemand dat als bemoeienis. Als we vragen stellen over de wijze waarop het geld wordt gebruikt, dan bestempelen ze dat wel als bemoeienis. Hoe zit dat?’

Van dezelfde orde was de beslissing van president Joseph Kabila van de Democratische Republiek Congo om de winnaars van de African Nations Championship (CHAN) mee te nemen op een tournee door het land. Kabila schonk ieder lid van het winnende team bovendien een auto en een onbekende som geld. Daarmee stal hij de harten van de door oorlog geplaagde, maar voetbalminnende bevolking.

Congo
In het oostelijke deel van Congo – een van de zwaarst getroffen oorlogsgebieden – werd feestgevierd als nooit tevoren toen het team er arriveerde.

Kabila was uiteraard zeer ingenomen met de steun toen zijn beslissing om het team op pad te sturen naar deze gebieden werd geprezen. Congo had geen enkele grote titel gewonnen voor maart 2009 en de CHAN-zege werd gezien als een uitgelezen kans om de mineraalrijke Afrikaanse staat te verenigen.

De gouverneur van Katanga, Moïse Katumbi, wilde niet overtroefd worden en creëerde een voetbalelftal in het zuiden van het land dat werd opgezet volgens het stramien van Chelsea. Katumbi’s ploeg TP Mazembe won in november van 2009 de CAF Champions League, en vertegenwoordigde het continent vervolgens tijdens het WK voetbal voor clubs.

Zijn inzet voor het voetbal leverde Katumbi veel aanhangers op, naast de uitgesproken kritiek die hij te verduren kreeg. Hij verstevigt zijn positie door miljoenen dollars in Katanga’s aanbeden club te pompen. De reden dat Drogba zo populair is in Ivoorkust is omdat hij bij verschillende gelegenheden voetbal heeft gebruikt om strijdende partijen bij elkaar te brengen.

Obstakels
Maar aansprakelijkheid en voetbalbonzen gaan niet altijd samen. Mensen die hun bestuurlijke kwaliteiten in twijfel trekken, worden gezien als obstakels. Wanneer hun methoden in twijfel worden getrokken, reageren ze fel, want ze weten dat ze de bescherming genieten van de regering en de FIFA.

De Fransman Hervé Renard opende een verbale aanval op Kalumiana Kalumiana, een journalist die werkt voor de grootste krant van Zambia, The Post, en daagde hem uit tot een robbertje vechten tijdens de Afrika Cup in Angola.

Renard genoot bescherming van hogerhand en niemand op dat niveau berispte hem voor zijn onacceptabele gedrag uit angst in te boeten aan populariteit. Renard werd mogelijk geïnspireerd door de aanval van zijn baas Kalusha Bwalya op een andere journalist van The Post, Augustine Mukoka, tijdens de laatste loting voor het FIFA wereldkampioenschap in december 2009. Bwalya en Mukoka kruisten de degens toen de directeur van de voetbalbond beweerde dat de journalist, vanwege zijn artikelen, een nagel aan zijn doodskist was en aan die van zijn staf.

Verontschuldigingen
Bwalya bood zijn verontschuldigingen aan voor zijn onbetamelijke gedrag tijdens een bijeenkomst die werd bijgewoond door de FIFA-mediadeskundige Emmanuel Maradas, de woordvoerder van het organisatiecomité van 2010 Rich Mkhondo en het hoofd van de media-afdeling Jermaine Craig, maar hij trok zijn excuses later in en lanceerde een tegenaanval op de journalist.

Vertrouwelingen van Bwalya fluisterden dat hij het advies kreeg om een klacht in te dienen om de zaak tegen hem af te zwakken. Voorts werd gefluisterd dat Bwalya zich geen zorgen hoefde te maken omdat hij sterke politieke banden had met Zuid-Afrika. Wie zou een officiële afgevaardigde van het wereldkampioenschap opsluiten in het land waar hij heeft geholpen het evenement te organiseren?

De Zambiaanse regering ging voorzichtig om met de kwestie en zou ook nadien niets zeggen dat de rol van de afgevaardigden in gevaar zou kunnen brengen.

Gezicht
De Algerijnse journaliste Asma Halimi overkwam iets soortgelijks toen international Rafik Saïfi van Algerije haar in het gezicht sloeg na de wedstrijd tegen de Verenigde Staten tijdens het WK van 2010.

Nadat een officiële klacht was ingediend, verklaarde een woordvoerder van de FIFA tijdens de dagelijkse mediabriefing alleen dat de zaak nog werd onderzocht. Drie weken later was er nog niets gebeurd. Het leek wel alsof de FIFA dit gedrag goedkeurde.

Dergelijke aanvallen op Afrikaanse journalisten zijn vergelijkbaar met de vervolging van hun collega’s om politieke redenen, wat aangeeft hoe sterk de invloed van de politiek op voetbal is en omgekeerd. Dit staat in schril contrast met de campagne van de FIFA om door middel van voetbal verschillen te overbruggen. Voetbal werd gezien als een verzoenende kracht in Zuid-Afrika, Rwanda, Sierra Leone, Liberia en Ivoorkust. Het werd ook gebruikt om etnische identiteit, spanningen en geweld te kanaliseren, zoals in Kenia en in nog ergere mate in Rwanda.

Oorlog
Steve Bloomfield betoogt in zijn boek Africa United dat voetbal en politiek al lang verweven zijn in Egypte. De rampzalige Zesdaagse Oorlog van 1967 tegen Israël liet diepe sporen na op de nationale psyche, en schokte een land dat altijd had geloofd in zijn eigen militaire overwicht.

De regering zocht naar redenen voor de nederlaag en vond die in voetbal. Het nationale tijdverdrijf was ‘afleidend’ geworden, beweerde de regering, en voetbal werd verboden. Het duurde vier jaar voor de regering ertoe kon worden overgehaald om voetbal weer toe te staan in het land.

Bloomfield legt de hypocrisie bloot van de ‘voetbalvrede’ tijdens de tijdelijke wapenstilstanden in Gaza, die de strijdende partijen de gelegenheid moesten geven om een wedstrijd te kijken tussen twee Egyptische clubs: Al-Ahly en Zamalek.

Toen Hamas en Fatah in 2007 elkaar bestreden om de heerschappij over Gaza, zwegen de wapens alleen toen Al-Ahly tegen Zamalek speelde. Na de wedstrijd maakten de soldaten hun wapens schoon en begonnen ze elkaar weer te bestoken.

Mariga
De Keniaanse premier Raila Odinga nam persoonlijk contact op met zijn Britse ambtgenoot Gordon Brown om een werkvergunning aan te vragen voor McDonald Mariga, die zou gaan spelen voor Manchester City. Hoewel Mariga het contract bij City niet tekende, aangezien de vergunning pas werd verstrekt nadat de deadline voor internationale transfers was verstreken, werd Odinga in Kenia geprezen voor zijn bemiddeling.

Zelfs bij ellende en armoede richten politici zich op voetbal. Voor het begin van het wereldkampioenschap in Zuid-Afrika ging het machtige Brazilië naar Zimbabwe en Tanzania om vriendschappelijke interlands te spelen. De Brazilianen vroegen ongeveer 2,5 miljoen dollar om tegen Tanzania’s Taifa Stars te spelen. De wedstrijd was zo belangrijk voor de Tanzaniaanse voetbalbond dat die zelfs een lening afsloot voor dit bedrag. Het wedstrijdgeld dat Brazilië ontving, bracht critici in het Oost-Afrikaanse land ertoe zich af te vragen of een arm land wel zoveel geld moest uitgeven voor één enkele wedstrijd.

De Tanzaniaanse overheid beweerde niets van de zaak af te weten, maar die vlieger ging niet op voor Zimbabwe waar enorme bedragen werden neergeteld om tegen Brazilië te mogen spelen. De wedstrijd had op het oog geen enkel nut, maar bevatte alle ingrediënten voor een politiek succes.

Het was de eerste keer sinds de onafhankelijkheid van Zimbabwe in 1980 dat een niet-Afrikaans team in dat land speelde. Nog belangrijker was dat de Zimbabwanen hun politieke verschillen opzij zetten – onder aanvoering van president Robert Mugabe en zijn kwelgeest premier Morgan Tsvangirai – en het Braziliaanse team hartelijk welkom heetten toen het in Harare tegen het nationale elftal speelden.

Bullets
In het buurland Malawi stopte voormalig president Bakili Muluzi miljoenen in het voetbal. Hij sponsorde een divisie en adopteerde zelfs een club die hij naar zichzelf vernoemde: de Bakili Bullets. Was het toeval dat de Bakili Bullets erg populair werden tijdens zijn presidentschap en dat hij ophield met het sponsoren van de club nadat hij zijn politieke functie had neergelegd?

Het is belangrijk dat de eenheid die tijdens het WK zo werd gecultiveerd, opbloeit tot een sterkere band die Afrikanen er altijd aan herinnert dat ze broeders en zusters zijn, ongeacht hun etnische achtergronden, verschillen en politieke idealen.

In Afrika is de vooruitgang van het voetbal ondenkbaar zonder investeringen op alle niveaus. Voetbal is geld, geen tijdverdrijf en hoe eerder we dat erkennen, hoe beter het zal zijn voor Afrika. De Afrikaanse voetbalbonden kunnen het, in tegenstelling tot hun Europese tegenhangers, helaas niet redden zonder overheidssteun. Regeringen menen dat zij voetbal moeten steunen vanwege de populariteit die het geniet onder de bevolking, de stemgerechtigden.

Onderwijs
Als Afrikaanse regeringen teams naar toernooien als het WK sturen,  stelen ze van de één om de ander te helpen. Er zijn immers sectoren die het geld harder nodig hebben, zoals de gezondheidszorg, het onderwijs en de sociale zekerheid. Misschien ligt de verantwoordelijkheid wel bij de mensen die de leiders kiezen. Als zij mensen kiezen die oprecht van het spel houden – politici die voetbal gebruiken om geld te verdienen voor het land en niet om hun eigen zakken te vullen – dan zullen de regeringen ophouden om offers te vragen die niets opleveren.

Het tijdperk waarin er bij de regering wordt gebedeld om geld voor internationale toernooien moet worden afgesloten. Voetbal is wereldwijd big business. Subsidies kosten de overheden en bedrijven handenvol geld en ze belonen niet de mensen die het geld moeten ophoesten.

Wanneer teams slecht presteren tijdens deze toernooien stellen politici hun kiezers tevreden door voetbalbonzen op te offeren die de voetbal-en-politiek-lakmoestest niet hebben doorstaan.

Overleven
Zouden sommige van deze dieven van de voetbalbonden niet de krukken van een invalide stelen, of de speen uit de mond van een baby rukken om te overleven? Zijn het heiligen of moeten ze ter verantwoording worden geroepen wegens het stelen van belastinggelden?

Met wie associeert Sepp Blatter zich? Als hij de telefoon pakt en Lula in Brazilië belt of Jacob Zuma in Zuid-Afrika om hen te vragen om hun invloed aan te wenden en hun voetbalbonden ertoe over te halen om voor hem te stemmen, geldt dat dan als bemoeienis? Misschien wel.

Vele miljoenen mensen zagen toe hoe Jérôme in het Soccer City stadion de hand van zijn broer Kevin-Prince schudde. Voor het eerst in de geschiedenis stonden twee broers tegenover elkaar in een WK wedstrijd. Voor Afrikanen deed dit broederduel pijnlijk denken aan hoe Europa op schaamteloze wijze Afrika’s beste talenten geroofd had.

Door Joseph Opio/Twenty Ten

Jérôme en Kevin-Prince Boateng delen een Ghanese vader. Maar terwijl Jérôme ervoor koos om voor zijn nieuwe vaderland Duitsland uit te komen, draagt Kevin-Prince met trots de Ghanese kleuren. En zo kwam het dat de broers elkaars tegenstander werden tijdens het WK 2010 in Zuid-Afrika.

Kolonialisten werden dikwijls beschuldigd van het plunderen van de minerale rijkdommen van hun Afrikaanse kolonies. Deze aanklacht ging gepaard met een hevige ontkenning van de Engelsen, Fransen en Portugezen. Toch mogen deze koloniale meesters zich gelukkig prijzen dat ze niet beschuldigd worden van een veel ergere zonde – het roven van Afrika’s voetbaljuwelen.

Eusébio
Misschien was Eusébio wel de meest sprankelende parel die Europa ooit buit maakte. Eusébio werd in 1960 door Portugal uit Mozambique weggehaald. Hij was geboren in Lourenço Marques  (nu Maputo) in 1942 en zo gauw zijn vaardigheden onder de aandacht van de Portugese heersers kwamen, werd hij overgebracht naar het moederland.

Volgens de koloniale wetten die toentertijd van kracht waren, werd Eusébio niet gezien als Mozambikaan en bezat hij nooit een Mozambikaans paspoort. Alle inwoners van Mozambique werden in die tijd van hun recht op erfgoed ontzegd, het Portugese burgerschap werd hen opgedrongen zodra ze geboren werden.

Alle inwoners van de Provincie werden geacht een eed van trouw te zweren aan de Republiek Portugal, allen waren verkiesbaar om in het Portugese leger te dienen en in ieder officieel document stond het woord Portugal naast de vraag over nationaliteit. In feite werd het beschouwd als hoogverraad om aan zichzelf te refereren als Mozambikaan. Deze draconische maatregelen waren in het leven geroepen nadat de roep om onafhankelijkheid groter werd.

Investering
Eusébio vertrok naar Portugal op 18-jarige leeftijd. Zijn vliegticket naar Lissabon was de meest lucratieve investering die Portugal ooit gedaan had. Maar herinneringen aan de vlucht plagen hem decennia later nog steeds.

Toen hij voor een humanitaire trip in 2006 terug ging naar Mozambique, vertrouwde hij de pers toe: ‘Altijd als ik terug vlieg, voel ik me erg gespannen. Ik ben de hele nacht in de lucht, en ik herinner me dat deze reis de andere kant op gaat dan degene die ik nam op mijn achttiende. Toen verliet ik mijn thuis. Die gevoelens vergeet je niet, zelfs niet als je 64 bent.’

Vier jaar na zijn vertrek veranderden de gewapende strijdkrachten van het Mozambikaanse Bevrijdingsfront (FRELIMO) het verlangen naar zelfbeschikking van hun landgenoten in een bloedige oorlog om onafhankelijkheid. Tegen die tijd was Eusébio al een nationale held en hard op weg de status van godheid te verkrijgen.

Benfica
De Zwarte Panter, zoals hij liefkozend werd genoemd, voegde zich binnen een jaar na zijn aankomst bij het Portugese nationale elftal en won samen met Benfica de Europa Cup. Tien jaar voordat Mozambique haar onafhankelijkheid verwierf, werd Eusébio gekroond tot Europees Voetballer van het Jaar. Een jaar later moesten zijn landgenoten toezien hoe hij Portugal naar de halve finales van het WK van 1966 leidde.

Zo geliefd was Eusébio dat, toen Europese clubs Benfica overspoelden met aanbiedingen, het een zaak van nationale trots werd. De Portugese dictator Oliveira Salazar riep hem uit tot nationale schat en het werd verboden hem aan een buitenlandse club te verkopen.

Eusébio stortte in toen hij voor het eerst terug kwam in Mozambique. Portugal was weliswaar zijn fysieke thuis, maar Mozambique bleef het thuis van zijn hart. ‘Portugees is wat ik ben, maar Mozambikaan is wie ik ben,’ zo sprak hij.

Talenten
Portugal en andere koloniale grootmachten gebruikten het kolonialisme om Afrika’s grootste talenten weg te smokkelen. Maar het einde van het kolonialisme betekende niet het einde van deze praktijken. Sterker, het zette de Europese grootmachten aan tot het aannemen van nieuwe, meer politiek correcte methoden om het te doen.

Het WK 2010 was getuige van spelers die Afrikaanse landen zouden hebben vertegenwoordigd als de Europese landen hen niet hadden verlokt hun nationale loyaliteiten te verwisselen.

Terwijl Eusébio geen keus had, zijn Afrikaanse spelers die Europese landen vertegenwoordigen daartoe bewogen met andere middelen. In de jaren ’90 van de vorige eeuw werd het voor spelers van Afrikaanse aankomst als een goede carrièrezet beschouwd om Europees staatsburgerschap te verwerven. Dankzij hun nieuwe paspoort maakten ze kans op een plekje in het nationale elftal van een Europees land.

Frankrijk
Met of zonder paspoort: het verkiezen van een Europees land boven dat van een Afrikaans land is sportief gezien een stuk lucratiever. Zo verkoos Zinedine Zidane Frankrijk boven Algerije. Het is twijfelachtig of zo’n legendarische voetballer was geworden als hij had gekozen voor zijn Noord-Afrikaanse roots.

Een land als Frankrijk, ongehinderd door de logistieke en administratieve nachtmerries die zo kenmerkend zijn voor het voetbal in Afrika, is een veel betere springplank naar onsterfelijkheid dan Algerije. Als Zidane voor de Woestijnvossen had gekozen, zou hij zijn kunsten nooit hebben kunnen vertonen op het WK-podium.

Dat geldt ook voor George Weah. De geboren Liberiaan maakte naam bij AS Monaco in Frankrijk voordat hij naar AC Milaan verkaste. Ondanks zijn uitverkiezing tot Wereldvoetballer van het Jaar betaalde Weah een hoge prijs door de avances van Frankrijk af te wijzen. Nimmer mocht hij zijn exceptionele talenten tentoonspreiden op het WK-toneel.

Economische macht
Zulke argumenten maken duidelijk waarom Europese landen nog altijd met speels gemak Afrikaans voetbaltalent kunnen lokken, ondanks het feit dat het kolonialisme tot de verleden tijd behoort. Het koloniale imperialisme van Portugal, Frankrijk en de andere mogendheden is vervangen door de hedendaagse lokaas van pure economische macht.

Frankrijk was duidelijk de grootste schuldige van alle 32 deelnemende landenteams aan het WK in Zuid-Afrika. Les Bleus hadden gemakkelijk door het leven kunnen gaan als een Afrikaans team. Het Franse team bestond uit bijna zoveel geboren Afrikanen als die van gastheer en tegenstander in Groep A, Zuid-Afrika.

De halve verdediging van de Fransen was van Afrikaanse origine. Rechtsback Bacary Sagna is een zoon van Senegalese immigranten in Frankrijk. Hij had kunnen en moeten spelen voor zijn geboorteland. In 2002, nadat Senegal zich had gekwalificeerd voor het WK, verzond Sagna’s vader in allerijl brieven naar bondscoach Bruno Metsu en de Senegalese voetbalautoriteiten, waarin hij hen vroeg zijn zoon te bellen.

De brieven van Sagna sr. werden genegeerd totdat zijn zoon drie jaar later zijn debuut maakte in de Engelse Premier League. De Senegalezen belden naar het huis van de familie Sagna om hem alsnog op te roepen. Maar het was al te laat. René Girard, coach van het Franse U21-team, had Sagna’s vader inmiddels ervan overtuigd dat zijn zoon beter voor zijn adoptieland kon uitkomen.

Consternatie
Sagna, wiens neef Ibrahima Sonko wel voor Senegal speelt, geeft toe dat zijn beslissing nogal wat consternatie veroorzaakte in West-Afrika. ‘Ik word bekritiseerd,’ zegt hij. ‘Iedere keer als ik terugga naar Senegal, word ik omringd door massa’s kinderen die me vragen waarom ik Frankrijk koos. Maar ik ben al een grote jongen. Ik kan het hebben.’

Terwijl Sagna de Franse rechterflank bezet, bemant een andere zoon van de Afrikaanse aarde de linkerzijde. Patrice Evra is een kind van een Senegalese vader en een Kaapverdische moeder. In tegenstelling tot Sagna is de aanvoerder van Les Bleus geboren en getogen in de Senegalese hoofdstad Dakar.

‘Ik groeide op te midden van de cultuur in mijn vaderland,’ onthulde Evra eens. ‘Maar mijn vader was een diplomaat en we verwesterden al snel.’ Over zijn beslissing om Frankrijk te vertegenwoordigen, herinnerde hij zich: ‘Ik had een aanbod om voor Senegal te spelen. Maar mijn vader zei dat ik mijn hart moest volgen. Ik koos voor Frankrijk.’

Evra’s beslissing viel niet in goede aarde in zijn thuisland. ‘Ik kreeg een hoop gescheld te verduren,’ zei hij. ‘Ik kreeg het etiket opgeplakt van een door geld geobsedeerde verrader van de natie.’

Verzet
Senegal en andere Afrikaanse landen hebben natuurlijk altijd een grote reserve gevoeld jegens wat zij beschouwen als een geïnstitutionaliseerde Franse politiek van het roven van Afrika’s voetbaltalenten. Dat is deels waarom Senegal’s overwinning op Frankrijk tijdens het WK in 2002 zo uitbundig gevierd werd. Senegalezen en Afrikanen in het algemeen interpreteerden de winst als een daad van verzet, als een klap in het gezicht van een superieure en ongevoelige imperialist.

Het Franse team in Zuid-Afrika bestond naast Sagna en Evra uit meer Afrikaanse export. De tweede doelman, Steve Mandanda, werd geboren in Kinshasa, de hoofdstad van de Democratische Republiek Congo. Zijn beslissing om voor Frankrijk uit te komen, leverde hem de dubieuze bijnaam “Frenchie” op.

In 2008 speelde Mandanda in dienst van zijn adoptieland tegen zijn geboorteland. Wat de hele affaire zo’n internationale farce maakte, was het feit dat Mandanda’s jongere broer, Parfait, aan de andere kant in het doel stond. Misschien was het terecht dat de beide broers het doel schoon hielden tijdens de wedstrijd.

Alou Diarra
Raymond Domenech, bondscoach van de Fransen, stelde meerdere Afrikanen op. Zo kwam Alou Diarra uit Senegal, Abou Diaby en Djibril Cissé uit Ivoorkust, Sidney Govou uit Benin, en André-Pierre Gignac uit Algerije.

Het is twijfelachtig of Gignac, als reservespeler, dezelfde indruk zal achterlaten als Les Bleus’ meest illustere voetballer van Afrikaanse afkomst, Zidane. Destijds hadden verscheidene teamgenoten van “Zizou” ook Afrikaanse roots, zoals Marcel Desailly, Patrick Vieira en Claude Makélelé.

Desailly werd in Ghana geboren onder de naam Abbey Odenke. Hij veranderde zijn naam toen zijn moeder trouwde met het hoofd van het Franse consulaat in de hoofdstad Accra. Desailly en zijn broers en zussen werden allen geadopteerd, waarna de gehele familie zich verplaatste naar Frankrijk. Desailly was toen vier jaar oud.

Vieira werd geboren in Senegal als zoon van Kaapverdische ouders. Makélelé, wiens roepnaam “Lawaai” betekent in de lokale taal Lingala, is geboren in Kinshasa. Zijn vader speelde zelf voor DR Congo.

Plunderen
Het feit dat Frankrijk al jaren Afrika plunderde van haar voetbaltalent, werd pas zichtbaar nadat Les Bleus het WK van 1998 op hun naam schreven. Maar voetbalkenners weten dat er een lange historie aan voorafging. Voorbeelden zijn onder andere Just Fontaine (Marokko),  Jean Tigana (Mali) en Basile Boli (Ivoorkust).

Maar Frankrijk is niet het enige land op het WK 2010 dat zich schuldig maakte aan dergelijk schaamteloze spelersroof. Portugal wilde graag de herinneringen aan Eusébio’s oproepen tijdens het WK in Zuid-Afrika. En dus werd de nationale ploeg geleid door de Mozambikaanse coach Carlos Queiroz.

Rechtsback Miguel was de enige speler van Afrikaanse afkomst in de selectie van bondscoach Queiroz. De ouders van Miguel komen uit Kaapverdië. Twee andere spelers met Afrikaanse roots, Nani (Kaapverdië) en Jose Bosingwa (DR Congo), waren geblesseerd ten tijde van het WK.

Voordeel
Portugal en Frankrijk hadden duidelijk voordeel van het feit dat zij Afrikaans talent opnamen in hun nationale elftallen. Dat dat niet het geval was bij Engeland, is te wijten aan de verschillen in het koloniale beleid van deze grootmachten.

De Fransen streefden een politiek van “Frenchification” na, waarin inwoners van de koloniale gebieden werden gezien als volwaardige Franse burgers. Uit één onderzoek blijkt dat er al 147 voetballers uit Afrika meededen in de Franse eerste en tweede divisies in 1938. Deze politiek leidde ertoe dat Afrikanen werden opgenomen in de selectie van de Franse nationale ploeg, zoals bijvoorbeeld de Marokkaan Larbi Ben Barek.

Tegenwoordig onderhoudt Frankrijk nog altijd nauwe banden met haar voormalige kolonies in Afrika. Een variant op het aloude “Frenchification” leeft eveneens voort. Immigranten uit de voormalige kolonies worden officieel beschouwd als Fransen, ongeacht ras of etniciteit.

Indirect rule
De Engelsen daarentegen voerden een politiek van “indirect rule”, waarbij de inwoners van de kolonies in Afrika op indirecte wijze werden geregeerd. Zij werden niet beschouwd als Engelsen en maakten ook geen aanspraak op Engels staatsburgerschap. Als gevolg daarvan zijn er nauwelijks spelers van Afrikaanse origine te vinden in de Engelse nationale selectie.

Maar de route van Afrikaanse voetballers naar Europa wordt niet louter bepaald door het koloniale verleden. Zo werd Ghana niet door Duitsland gekoloniseerd maar arriveerde bondscoach Joachim Löw desondanks met Jérôme Boateng in Zuid-Afrika. Zijn halfbroer Kevin-Prince koos voor de Ghanese Black Stars.

Bizar genoeg werden Duitsland en Ghana beiden dezelfde Groep D geloot voor het WK 2010. Voor Afrikanen, nog altijd verbitterd na de exploitatie door Europa in het koloniale tijdperk, was de strijd tussen de gebroeders Boateng het bewijs dat Afrika de roof van haar kostbaarste objecten nog altijd niet heeft weten te stoppen.

Transfers
Maar Europa heeft Afrika niet slechts door spelersroof het beste materiaal ontnomen. Clubs in Europa hebben ook grote schade aangericht door transfers van minderjarige voetballers. Het is een feit dat Afrika een mondiaal broeinest van voetbaltalent is. Veel van deze talenten vertrokken al op jonge leeftijd.

Enkele van hen tekenden fatsoenlijke professionele contracten en ontvingen werkvergunningen, maar deze gevallen zijn zeldzaam. Slechts een deel van de minderjarige spelers, die naar Europa worden gesmokkeld door gewetenloze managers en scouts, vervullen hun volledige potentieel. Ze zijn vaak onvoldoende bestand tegen de druk van het professionele voetbal.

Te vaak worden deze jonge talenten, wier carrières zich positief zouden hebben ontwikkeld als zij niet zo haastig waren weggehaald, dakloos en verlaten in de straten van de Europese steden achtergelaten. Met een verlopen toeristenvisum en zonder legale status slijten zij arm en berooid hun dagen op straat. Zij verliezen bovendien uiteindelijk hun binding met hun geboorteland.

Actie
De FIFA is initiatieven gestart om de exodus van jonge Afrikaanse talenten tegen te gaan. FIFA-voorzitter Sepp Blatter kondigde in 2005 harde acties aan tegen Europese clubs die Afrika plunderen. ‘Ze worden meegenomen als ze 14 of 15 jaar oud zijn en de clubs zeggen dat hun ouders met ze meegaan,’ zei hij. ‘Maar ze worden opgenomen in een andere familie en wat gebeurt er dan met hen? Eén van de, zeg, twintig maakt kans op een carrière, de anderen moeten geschermd worden.’

De statuten van de FIFA verbieden clubs om spelers aan te trekken die jonger zijn dan 18 jaar. Sluwe Europese clubs maken echter handig gebruik van een gat in de werknemerswetten van de Europese Unie. Hierdoor kunnen ze handelen in spelers vanaf 16 jaar.

De Franse organisatie “Foot Solidaire” schatte in 2009 dat er meer dan 7.000 jonge Afrikanen in Frankrijk op straat leefden nadat zij geprobeerd hadden een profvoetballer te worden. 98 Procent van hen is illegaal, 70 procent is jonger dan 18 jaar. Sommige van hen hadden visums en contracten die niet waren verlengd, anderen waren in de steek gelaten zodra ze in Frankrijk aankwamen.

Oprichter Jean Claude Mbvoumin, een Kameroener die het allemaal zelf heeft meegemaakt, wijdt zich aan het tegengaan van deze praktijken. Hij zette “Foot Solidaire” op om bewustzijn te creëren. ‘De ouders van deze Afrikaanse voetballertjes zijn vaak naïef,’ zegt hij. ‘Ze hebben een blind vertrouwen in blanken die hen beloven hun kinderen naar Europa te brengen. Het is een moderne vorm van slavernij.’

Save the Children
Ook toonaangevende internationale organisaties als UNICEF en Save the Children houden zich met deze problematiek bezig. ‘Deze voetbalgerelateerde handel baart ons zorgen,’ zegt Heather Kerr, directeur van Save the Children in Ivoorkust. ‘De motivatie achter de voetbalscholen en de handel in spelers is geld.’

‘Deze jonge spelers zijn goedkoop in vergelijking met hun leeftijdgenoten in Europa,’ zo vervolgt ze. ‘Het loont de moeite om er honderd te sturen. De manager verdient zijn geld al aan één of twee spelers die het maken. De andere 98 verdwijnen in de vergetelheid.’

Ondanks de harde bewoordingen van Blatter is de kans klein dat de handel in minderjarige voetballers op korte termijn zal stoppen. Mbvoumin beweert dat het in niemands voordeel is om het systeem aan te pakken. Europese clubs willen immers goedkoop talent en Afrikaanse spelers willen een professionele carrière in Europa.

Als niemand aan de bel trekt, zal de roof van Afrika’s mooiste juwelen onverminderd doorgaan. Een continent dat rijk is aan voetbaltalent zal uiteindelijk doodbloeden.

Foto: Andrew Esiebo/Twenty Ten

Het jaar 2010 zou de tijd van Afrika moeten zijn. Al vele jaren keken Afrikaanse spelers en fans uit naar het moment dat het WK van start zou gaan op Afrikaanse grond, voor de eerste keer in de geschiedenis.

Door Joseph Opio/Twenty Ten

We hadden verwacht te genieten van onze grootste momenten. Het Afrikaanse voetbal was van ver gekomen gedurende de laatste decennia. In 1966 excelleerde er voor het eerst een Afrikaanse speler op het podium van het WK. Ondanks het feit dat Mozambique’s Eusebio voor kolonisator Portugal speelde, vormde dit een opstap voor Afrika.

In 1974 ging ons verhaal verder toen de Kongolese Luipaarden begonnen aan de reis van het toernooi, om vervolgens het continent teleur te stellen door niet te presteren zoals wij van hen verwacht hadden.

Pele
Ondanks dat ze geen enkele wedstrijd wonnen, maakten de Luipaarden blijkbaar indruk op de wereld. Waarom zou voetbalicoon Pele anders voorspeld hebben dat voor het einde van het millenium een Afrikaans team de WK beker omhoog zou houden? Deze voorspelling werd gedaan op de gedenkwaardige dag dat Pele, de superster uit Brazilië, in 1977 stopte met voetballen.

In 1982 was onze hoop gevestigd op de Algerijnse Woestijnvossen die voor het eerst het WK bereikten. Maar de Europese “broeders” Oostenrijk en Duitsland gingen door naar de volgende ronde en lieten daarmee Algerije met lege handen achter. Aldus verloor Africa weer een mogelijkheid om invloed uit te oefenen op het mondiale voetbalpodium.

Kameroen
In Mexico in 1986 bleven we onopgemerkt, maar in Italië in 1990 werd onze volharding beloond toen Kameroen de wereldkampioen Argentinië versloeg in de openingswedstrijd. We waren optimistisch over een overwinning op Engeland in de kwartfinales. Roger Milla en de zijnen gaven ons hoop en maakten ons trots, maar het team van Robson, met een brilliante Gary Lineker, maakte een eind aan onze WK-droom.

Vanaf die dag waren de mannen uit Kameroen voor ons de Ontembare Leeuwen en, ondanks dat dit het enige WK was waarin Kameroen zich van zo’n goede kant liet zien, kent men hen nog steeds zo, tot op de dag van vandaag.

Nigeria
We verlieten het WK van 1990 met hoop, daar we op de goede weg zaten om Pele’s voorspelling te vervullen: een Afrikaans team had bewezen dat het de WK beker zou kunnen veroveren. Het WK van 1994 in Amerika zag de opkomst van een nieuw Afrikaans voetballand: de Super Adelaars van Nigeria bereikten de achtste finales.

Nigeria ging verder met het winnen van het Olympisch voetbaltoernooi van 1996, maar slaagden er niet in om hun vorige WK prestatie te verbeteren, toen ze weer uit de achtste finaleronde gestoten werden in 1998.

Opnieuw maakte het Afrikaanse continent Pele’s voorspelling niet waar. Senegal en Ghana stonden aan de top van het continent in respectievelijk 2002 en 2006, maar wéér kwamen we niet verder dan de kwartfinales.

Zuid-Afrika
We realiseerden ons dat er een speciale gelegenheid nodig om Afrika de WK beker te laten hooghouden en we wisten dat deze gelegenheid gekomen was toen Sepp Blatter aankondigde dat Zuid-Afrika was gekozen om gastland te worden van het grootste sportevenement ter wereld. Ke Nako – het is Afrika’s tijd!

Blatter’s aankondiging, op 15 mei 2004, was een gedenkwaardige dag voor Zuid-Afrika. En we konden niet wachten. Niet alleen omdat onze Zuid-Afrikaanse broeders en zussen beloofd hadden dat de impact van dit toernooi gevoeld zou worden door heel Afrika.

Van Kaapstad tot Caïro en van Banjul tot Mogadishu: dit WK zou de toekomst van ons continent veranderen. Zo vaak waren we neergezet als een continent van wanhoop, waar honger, ziekten en oorlogen onderdeel waren van het dagelijks leven.

Imago
Als het WK in Zuid-Afrika iets heeft bewerkstelligd, dan is het wel dat het heeft bijgedragen aan het vernietigen van dit imago van ons prachtige continent. Maar de ultieme droom van miljoenen Afrikaanse voetbalfans over het hooghouden van de WK beker werd niet gehaald.

Ghana deed een heroïsche poging maar de Super Adelaars, de Ontembare Leeuwen, de Woestijnvossen en gastland Bafana Bafana faalden reeds in de groepsfase. Tegen de verwachting in straalden de sterren van Didier Drogba, Salomon Kalou, Michael Essien, Sulley Muntari, Samuel Eto’o, Nwankwo Kanu en John Obi Mikel niet in 2010.

Het was een grote teleurstelling voor hen onder ons die meer verwacht hadden. We hadden een lange weg bereisd om onze droom te zien uitkomen. Maar toen we de mogelijkheid hadden om de WK beker te winnen, slaagden we er niet in.

Katalysator
Afrika’s mislukking om het WK te winnen was de katalysator voor Afrika’s meest getalenteerde voetbaljournalisten om te onderzoeken wat er mis was gegaan. Het gaf hen een mogelijkheid voorbij 2010 te kijken. Zo analyseerden ze de fouten die gemaakt werden door Afrikaanse voetbalofficials en keken ze nauwkeurig naar de exodus van Afrikaans voetbaltalent naar Europa.

De artikelen in deze online publicatie zijn niet bedoeld als beschuldiging aan het adres van wie dan ook. Ze zouden juist gezien moeten worden als een analyse van een voetbalgek continent dat de WK titel had moeten winnen.

Misschien, heel misschien kunnen we hiervan leren en weer een gooi doen naar een andere kans om te behalen wat Pele voor mogelijk hield in 1977. De tijd van Afrika zal komen, maar het is aan ons om de les te leren.

Engeland en Nederland/België dachten de FIFA te overtuigen met een bid waarin voetbal centraal stond. Het was precies de reden waarom het WK van 2018 en 2022 niet aan deze landen werd toegekend. Met Rusland en Qatar koos de FIFA overduidelijk voor de belofte van het grote geld.

Met Zuid-Afrika als gastland voor het WK 2010 vers in het geheugen is het moeilijk te begrijpen waarom de Engelsen en de Nederlanders zich zo naïef hebben opgesteld. Toegegeven, ook in Zuid-Afrika stond het voetbal centraal, althans op papier. We gaan het voetbal in Afrika ontwikkelen, zo stelden de bobo’s. Maar achter de schermen speelde een geheel ander spelletje mee: het politieke spelletje van FIFA-voorzitter Blatter.

Blatter wil graag voorzitter blijven. Daartoe heeft hij veel stemmen nodig van de in totaal 208 stemgerechtigde FIFA-leden. Zuid-Amerika (Ricardo Teixeira) en het Caribische gebied (Jack Warner) heeft hij al jaren in zijn zak. Het was van belang ook het machtige Afrika in termen van stemmen binnen te halen. Dat lukte, naar verluidt met vele koffers geld. Als dank bracht Blatter het WK naar het Afrikaanse continent.

Voetbal
Engeland en Nederland hebben blijkbaar niets begrepen van de politieke belangen binnen het FIFA. Engeland dacht de buit op te halen met het idee dat het WK morgen zou kunnen beginnen. Er hoefde immers niets aan de stadions en infrastructuur gedaan te worden. Nederland dacht de FIFA te overhalen met verhalen over de kracht van voetbal.

Het zijn zaken die geen enkele indruk maken op de FIFA. Het is zoals een Engelse journalist schreef: de dromers verloren het van de Machiavelliaanse WK-spelletjes.

Corruptie
De Engelsen likken hun wonden. ‘Wat hadden we verwacht?’ zo vraagt oud-coach Graham Taylor zich af. ‘De FIFA zit vol mensen die ‘ja’ zeggen als ze voor je staan en ‘nee’ stemmen achter je rug om.’ De beschuldigingen van Engelse media over corruptie aan het adres van verschillende FIFA-officials hebben ongetwijfeld meegespeeld.

De Engelsen hadden veel op Jack Warner ingepraat maar dit – aantoonbaar – omkoopbare individu schijnt op het laatste moment “zijn” drie stemmen aan Rusland te hebben geschonken. Engeland harkte slechts twee stemmen binnen, nog minder dan Nederland/België.

En dan waren er weigerachtige politici in Engeland en Nederland. Moeten we nu werkelijk ons land ter beschikking stellen aan de FIFA? Moeten we wetten veranderen om aan de eisen van de FIFA te voldoen? Zijn alle FIFA-leden echt onschendbaar? Hoeven die lui geen belasting af te dragen?

Sportpolitiek
Het zijn vragen waar je de Russen niet mee hoeft lastig te vallen, de Qatari’s trouwens ook niet. Rusland is al jaren een ijzersterke speler in het internationale sportpolitieke spel. Het kan niet anders of de uitslag was al een tijdje in kannen en kruiken. Rusland – dat al haar stadions, wegen, hotels, en andere infrastructuur nog uit de grond moet stampen – beloofde de FIFA letterlijk bergen met geld. Dat werkt beter dan een leuk filmpje van een jonge Cruijff.

In Rusland hoeven de FIFA-officials geen vervelende vragen te beantwoorden. The Sky is the limit in Rusland. De belofte van ongekende en vooral non-transparante geldstromen heeft overduidelijk de nodige FIFA-leden overtuigd van de mogelijkheden in de voormalige USSR.

Homoseksualiteit
Qatar was ook een voorspelbare keuze. Niet voor Amnesty International overigens. De FIFA heeft gekozen voor een land waar homoseksualiteit illegaal is, vrouwen nagenoeg geen rechten hebben, er nauwelijks persvrijheid is en de algehele mensenrechten danig te wensen overlaten. Bovendien is het er bloedheet en is het niet toegestaan om alcohol te nuttigen, niet handig voor fans en voetballers.

Maar met stadions met airconditioning en, wederom, de belofte van heel veel geld én een kritiekloze omgeving is het de Qatari’s toch gelukt.

Stank
Velen dachten dat de FIFA na al die beschuldigingen van corruptie schoon schip zou maken. Dat ze zou kiezen voor landen waar geen stank van omkoping in de lucht hing. Engeland en de VS waren volgens een rapport van McKinsey de beste kandidaten. Maar de FIFA heeft gedaan wat het altijd doet. Ze nam een beslissing op basis van de belangen van de officials, niet op basis van het voetbal.

De FIFA zelf ziet voordelen in de gastlanden en -regio’s. Blatter gaf direct na de stemming aan dat de WK’s van 2018 en 2022 in nagenoeg onontgonnen gebied zouden worden gehouden. Het Midden-Oosten en Oost-Europa hebben nimmer een WK mogen organiseren. De FIFA boort hiermee nieuwe markten aan.

Herverkiezing
Wij weten wel beter. Volgend jaar staat er een belangrijk item op de FIFA-agenda. Blatter wil graag herkozen worden. Daarvoor heeft hij het juiste aantal stemmen nodig. Zuid-Amerika, de Cariben, Oceanië en (tot op zekere hoogte) Afrika had hij al binnen. Oost-Europa en het Midden-Oosten nu ook. Het naïeve West-Europa is voorlopig uitgespeeld.

De Nederlandse oud-voetballer en coach Arie Haan moet Kameroen 650.000 dollar terug betalen. De FIFA besloot daartoe nadat de Kameroense voetbalbond de zaak bij de wereldvoetbalbond aanhangig maakte.

Haan tekende een contract in augustus 2006 om de Ontembare Leeuwen te coachen en kreeg bij aankomst voor zes maanden loon uitgekeerd. Hij vertrok echter al na enkele maanden, naar eigen zeggen omdat hij zou zijn tegengewerkt door de leden van de voetbalbond.

De bondsbestuurders dachten daar duidelijk anders over. Zij klaagden Haan aan wegens contractbreuk en eisten het geld terug.

Na jaren van steggelen en procederen zijn de Kameroeners in het gelijk gesteld. Haan heeft de mogelijkheid om in beroep te gaan bij het zogeheten Court of Arbitration of Sports (COS). Het besluit is zodoende niet definitief.

Haan is op dit moment actief als coach in China.

CAF-voorzitter Issa Hayatou moet het imago van zijn organisatie redden

Zes FIFA-officials, waaronder vier uit Afrika, zijn geschorst wegens corruptie. Voorzitter Sepp Blatter is tevreden met dit oordeel van de ethische commissie. BBC-verslaggever Farayi Mungazi is minder hoopvol en vreest een zware terugslag voor het Afrikaanse voetbal.

De zaak kwam aan het rollen na onderzoek van de Engelse krant Sunday Times.  De Nigeriaanse FIFA-official Amos Adamu zou aan verslaggevers van de krant hebben verklaard zijn stem te geven in ruil voor 500.000 pond. Dat geld zou gebruikt worden om synthetische grasvelden in Nigeria aan te leggen, maar moest wel overgemaakt worden op de privérekening van Adamu.

Ook andere Afrikaanse FIFA-officials zoals Ismael Bhamjee (Botswana), Amadou Diakite (Mali) en Slim Aloulou (Tunesië) zouden zich schuldig gemaakt hebben aan pogingen tot corruptie. Alle vier officials zijn voor enkele jaren geschorst en hebben daarnaast boetes gekregen.

Blauwe plek
Farayi Mungazi, de bekende verslaggever van de BBC, stelt dat de veroordelingen een “blauwe plek” op het imago van het Afrikaanse voetbal en de Afrikaanse voetbalbond CAF zijn. Inderdaad, de FIFA-officials uit Tunesië en Mali zijn tevens leden van het hoogste besluitvormingsorgaan van de CAF, de executive committee. ‘Een klap in het gezicht van het continent dat zojuist haar eerste WK heeft mogen organiseren,’ zo luidt zijn oordeel.

‘Dit betekent dat CAF-voorzitter Issa Hayatou de niet te benijden taak heeft om het imago van zijn organisatie te herstellen en de eer van het continent te redden,’ schrijft Mungazi. ‘Het terugwinnen van het vertrouwen van de fans is een heel moeilijke opgave. Het vereist een radicale transformatie van de CAF en de manier waarop het zaken doet.’

Begin volgend jaar zullen negen van de in totaal 16 zetels in CAF’s executive committee verkiesbaar worden gesteld. ‘Een gouden moment voor de CAF om zichzelf opnieuw uit te vinden,’ aldus Mungazi.

Schoon schip?
Op het eerste gezicht lijkt het alsof FIFA met deze acties schoon schip heeft gemaakt. De schorsingen van onder andere Adamu, wiens onethische voorstellen op de verborgen camera zijn vastgelegd, zijn echter vrij laag gezien de aard van de overtredingen.

Bovendien steekt FIFA niet onder stoelen of banken dat zij de onderzoeksmethoden van de Sunday Times zelf “onethisch” vinden. FIFA weigert zodoende openlijk het boetekleed aan te doen en valt in plaats daarvan de boodschapper aan. Dat kwam de organisatie op hoon van onder andere de Engelse krant Guardian te staan.

Adamu zelf kan zich niet vinden in de straf en is naar eigen zeggen “onschuldig”. Hij en andere FIFA-officials gaan tegen de straffen in beroep.

Lees ook:
‘Bondsbestuurders vermoorden het Afrikaanse voetbal’

Foto: Amos Gumulira/ Twenty Ten

In de afgelopen 10 jaar vertrokken 3000 Afrikaanse voetballers, jonger dan 18 jaar, naar Europa en Azië, dikwijls door maffiose types. De FIFA heeft nu maatregelen genomen, waarbij de voetbalfederaties betrokken zijn.

Lees het hele artikel van Fulgence Zamble op de website van IPS.

Danny Jordaan is genomineerd voor een positie binnen het uitvoerend comité van de wereldvoetbalbond FIFA. Jordaan heeft jarenlange ervaring als voetbalbestuurder, onder andere als hoofd van de organisatie van het WK 2010 in Zuid-Afrika.

Jordaan is een bekend figuur in eigen land en ver daarbuiten. De 59-jarige Zuid-Afrikaan was verantwoordelijk voor de organisatie van het WK Voetbal dat eerder dit jaar in het meest zuidelijk gelegen Afrikaanse land werd gehouden.  Nu is Jordaan door zijn land voorgedragen voor een positie binnen FIFA’s hoogste besluitvormingsorgaan.

Twee van Afrika’s vier permanente posities binnen het uitvoerende comité worden aankomende februari opnieuw ter verkiezing gesteld. Een van deze posities is in handen van de Nigeriaan Amos Adamu. Hij is momenteel geschorst hangende een onderzoek naar een omkopingschandaal, dat naar buiten werd gebracht door de Engelse krant Sunday Times.

De andere plek wordt bezet door de voorzitter van de Ivoriaanse voetbalbond Jacques Anouma. Het is nog onduidelijk of Anouma zich opnieuw verkiesbaar zal stellen.

Bijdrage
Jordaan is de eerste die zijn kandidatuur bekend maakt. De organisatie van het WK zal ongetwijfeld in zijn voordeel werken. ‘Het is belangrijk voor me dat Afrika het gevoel heeft dat ik mijn bijdrage kan leveren,’ zo zei hij. Jordaan’s kandidatuur is vrij uniek omdat hij tracht tegelijkertijd een hoge positie binnen de Afrikaanse voetbalbond CAF als de FIFA te bemachtigen.

De Zuid-Afrikaan, al meer dan twee decennia een voetbalbestuurder, gaf aan steun te genieten van menig voetbalbond in Afrika. Die zijn hard nodig wil hij gekozen worden tijdens de verkiezingen van de Afrikaanse voetbalbond CAF in februari. Deze vinden plaats in Khartoum, Soedan.

Vier weken geleden moest Nelson Mandela de openingswedstrijd aan zich voorbij laten gaan, omdat de avond ervoor een van zijn achterkleinkinderen als gevolg van een auto-ongeluk was overleden. Daarnaast is Mandela, die volgende week 92 jaar wordt, volgens insiders te zwak en fragiel om lang de deur uit te gaan.

Volgens Mandla Mandela is zijn opa zwaar onder druk gezet om toch naar het Soccer City stadion in Johannesburg te komen. FIFA-voorzitter zou hebben gezegd dat het “fantastisch” zou zijn als de oud-president bij de finale aanwezig is.

Extreme druk
‘We staan onder extreme druk van de FIFA die wil dat mijn grootvader bij de finale is,’ aldus Mandela’s kleinzoon. ‘Maar ik denk dat de beslissing louter bij hemzelf ligt. Het hangt er bijvoorbeeld vanaf hoe hij zich die ochtend voelt.’

Mandela wordt algemeen gezien als de voornaamste factor waardoor de FIFA het WK aan Zuid-Afrika toewees. Tot nu toe heeft het WK het gastland veel publiciteit opgeleverd, al was het zeker niet altijd positief. Mandela’s komst zal als de ultieme PR voor zowel de FIFA als Zuid-Afrika worden gezien.

Tijdens het Football for Hope Festival in Johannesburg heeft het Keniaanse Mathare Youth Sports Association (MYSA) gisteren haar wereldtitel geprolongeerd. Zo wordt het WK voor Afrika toch nog een klein succes.

Het Football for Hope Festival is een alternatief WK voor jeugdteams (15-18 jaar) die voetbal gebruiken als instrument voor sociale ontwikkeling. In 2006 werd in Duitsland dit toernooi voor het eerst georganiseerd. Naast het toernooi krijgen de jongeren voetbalworkshops en voorlichting over HIV/aids-preventie.

Vorige week zondag begonnen 32 teams van over de hele wereld aan de strijd die uitmondde in een finale tussen MYSA en het Nigeriaanse Search and Groom. De tien minuten officiële speeltijd leverden geen winnaar op, waarna MYSA in de penaltyreeks te sterk bleek voor de Nigerianen.

Het toernooi, een initiatief van FIFA en Grassroot Soccer werd gehouden in een speciaal voor deze gelegenheid gebouwd stadion in het township Alexandra. Op het kleine kunstgrasveld werd vijf tegen vijf gespeeld. In het kader van fair play was een scheidsrechter niet aanwezig. De teams moesten met elkaar de regels op stellen en samen tot een oplossing komen in het geval van een overtreding. Het Cambodjaanse Spirit of Soccer won de hier aan verbonden Fair Play Award.

Foto: Jean-Pierre Kepseu/Twenty Ten

Met een winst van 3,2 miljard dollar op het WK 2010 mag de FIFA niet klagen. De plaatselijke bevolking in Zuid-Afrika blijft achter met de hoop dat de immateriële voordelen van het organiseren van het sportevenement op lange termijn de moeite waard zullen zijn.

door Joe Opio/New Vision/Twenty Ten

Tijdens een persconferentie van afgelopen vrijdag vertelde FIFA-woordvoerder Nicolas Maingot dat de organisatie de winst schat op 3,2 miljard dollar. Hij voegde eraan toe dat 75% van de inkomsten zal worden geïnvesteerd in de wereldwijde ontwikkeling van voetbal. Dit is goed nieuws voor de leden van de FIFA, vooral nu de wereldvoetbalbond heeft toegezegd extra geld te zullen geven aan leden en verenigingen.

Elke nationale federatie krijgt 200.000 dollar bovenop de jaarlijkse toelage, waarbij 2,5 miljoen dollar wordt gegeven aan de organisaties van elk continent. In totaal zal de bond volgens haar voorzitter Sepp Blatter 56 miljoen dollar uitkeren aan de aandeelhouders.

Fiscus
Terwijl de organisaties en bonden die profiteren van de vrijgevigheid van de FIFA feestvieren, komt de Zuid-Afrikaanse fiscus bedrogen uit. De 3,2 miljard dollar aan winst lijkt, na de fiscale toezeggingen van de Zuid-Afrikaanse regering, in zijn geheel het land te worden uitgevoerd. Zo zegde de Zuid-Afrikaanse belastingdienst de creatie van een “belastingbubbel” toe, waardoor de FIFA geen belastingen hoefde af te dragen.

Daarnaast creëerde Zuid-Afrika een gunstig financieel klimaat door vrijstelling te verlenen van de gebruikelijke douaneheffingen, belastingen en in- en uitvoerheffingen op goederen die toebehoren aan delegaties van de FIFA, haar commerciële partners, uitzendgemachtigden, media en toeschouwers, evenals de onbeperkte import en export van alle buitenlandse valuta van en naar Zuid-Afrika.

Rechten
Veel concessies kwamen erop neer dat de FIFA de exclusieve rechten op alle media, marketing en intellectueel eigendom kreeg en de belofte werd gedaan dat de organisatie niet kan worden vervolgd voor aanspraken die ontstaan tegen gevolge van het toernooi.

Zuid-Afrika bracht deze offers in de hoop dat de immateriële opbrengsten die naar het gastland zouden vloeien, dit alles weer goed zouden maken, maar na de torenhoge investeringen in het organiseren van het evenement, is het nog maar de vraag of Zuid-Afrika haar geld terug zal verdienen.